Tổng thống Donald Trump bắt đầu thực hiện chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Mỹ tới Trung Quốc trong gần 10 năm qua. Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
![[Video] Tổng thống Mỹ D. Trump lên đường thăm chính thức Trung Quốc](https://cdn.nhandan.vn/images/6ccf977fcc4f27c598eb3acfd18ec3af6ff05d5368866087640672865e932ad41796b29351e2a70ea0038dea3372e2a6958570f8c5cfa68021e8fc8298f0cd62/avatar-of-video-1183107.png.avif){kind=avatar}
Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Donald Trump đến Trung Quốc kể từ khi ông tái đắc cử nhiệm kỳ hai. Ông Trump từng có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên. Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung lần này nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế khi các nhà lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có cuộc gặp mặt trực tiếp. Đặc biệt, tháp tùng Tổng thống Trump có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó có Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook, cùng đại diện Qualcomm, ExxonMobil và Boeing.
Những năm qua, ngoại giao cấp nguyên thủ quốc gia được coi là “điểm tựa” cho quan hệ Trung-Mỹ, đóng vai trò quan trọng trong duy trì ổn định quan hệ giữa những biến động toàn cầu. Kể từ đầu nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có 5 cuộc điện đàm, nhằm duy trì liên lạc và thảo luận về quan hệ hai nước, cũng như các vấn đề nóng toàn cầu.
Trong cuộc hội đàm gần đây nhất tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025, hai nhà lãnh đạo đã tìm cách dẫn dắt quan hệ Trung-Mỹ vượt qua những bất ổn. Tại cuộc gặp đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã sử dụng hình ảnh ông và người đồng cấp Mỹ như hai thuyền trưởng giữ cho “con tàu khổng lồ” của quan hệ hai nước vượt qua sóng gió, tiến về phía trước một cách vững chắc.
Mặc dù quan hệ Trung-Mỹ trải qua không ít thăng trầm, trong đó có vấn đề thuế quan, Bắc Kinh vẫn luôn duy trì các kênh đối thoại mở với Washington. Trung Quốc đã cử các đoàn kinh tế và thương mại tiến hành sáu vòng đàm phán với phía Mỹ, tìm cách thu hẹp những khác biệt trong khi mở rộng điểm chung. Tập trung vào những lợi ích lâu dài của hợp tác thay vì rơi vào vòng xoáy trả đũa, quan hệ thương mại giữa hai nước tương đối ổn định. Hai bên hiện duy trì “thỏa thuận đình chiến” về thuế quan kéo dài một năm, đạt được trong cuộc gặp cấp cao tại Hàn Quốc năm ngoái.
Trong chuyến thăm lần này, hai nhà lãnh đạo cùng trao đổi về hàng loạt chủ đề quan trọng, trong đó một nội dung đáng chú ý là khả năng thành lập “Hội đồng Thương mại Mỹ-Trung” và “Hội đồng đầu tư” song phương, nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như hàng không vũ trụ, nông nghiệp và năng lượng. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, cơ chế mới có thể tạo điều kiện cho hoạt động thương mại trị giá hàng chục tỷ USD giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và chỉ bao gồm các mặt hàng không nhạy cảm.
Một vấn đề khác được quan tâm là khả năng gia hạn “thỏa thuận đình chiến” về thương mại. Theo thỏa thuận này, Trung Quốc đồng ý cấp phép xuất khẩu khoáng sản chiến lược và trì hoãn áp dụng một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới, trong khi Mỹ tạm hoãn các biện pháp hạn chế thương mại và kiểm soát xuất khẩu liên quan tới Trung Quốc.
Vấn đề Iran và an ninh tại eo biển Hormuz được dự báo cũng là một trong những nội dung trọng tâm trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo. Giới quan sát cho rằng, Washington muốn Bắc Kinh thúc đẩy Tehran đạt thỏa thuận với Mỹ, trong bối cảnh Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu thô lớn nhất của Iran. Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung, nhiều động thái ngoại giao và an ninh liên quan tới Iran và Eo biển Hormuz được đẩy mạnh, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh đều mong muốn duy trì ổn định khu vực, cũng như bảo đảm an ninh tuyến hàng hải chiến lược này.
Ngoài ra, cạnh tranh chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) được cho là một chủ đề hai bên quan tâm thảo luận, trong bối cảnh hai bên đều chia sẻ lo ngại về những rủi ro như AI có thể bị lợi dụng để phát triển vũ khí sinh học, tấn công mạng hoặc phá hoại hạ tầng trọng yếu.
Các nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đều xác định, việc duy trì quan hệ hai nước ổn định không chỉ giúp loại bỏ những trở ngại cho sự phát triển của mỗi nước mà còn mang ý nghĩa sâu sắc đối với sự ổn định và thịnh vượng toàn cầu. Theo các chuyên gia, dù khó kỳ vọng về các đột phá lớn trong chuyến thăm của ông chủ Nhà trắng tới Bắc Kinh lần này, nhưng nếu hai bên có thể tạm gác lại các khúc mắc và thiết lập các cơ chế hợp tác theo nguyên tắc rõ ràng, đây sẽ là bước tiến đáng chú ý giúp mở rộng hơn nữa cánh cửa hợp tác giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
