Chủ động phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng

Qua công tác đấu tranh, triệt phá các vụ án liên quan đến công nghệ cao, cơ quan chức năng nhận định: Mặc dù đây là loại hình tội phạm mới nhưng diễn biến ngày càng phức tạp, trong đó nổi lên chủ yếu là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Tội phạm trên không gian mạng đang đặt mỗi cá nhân, đơn vị, tổ chức, mỗi quốc gia trước những nguy cơ lớn về bảo mật dữ liệu, nâng cao ý thức tự cảnh giác, bảo đảm an toàn tài sản của chính mình.

Tội phạm này mang tính xuyên quốc gia, không biên giới, tính ẩn danh cao, dẫn đến khó khăn trong công tác đấu tranh, triệt phá. Thực tế, việc đấu tranh với tội phạm truyền thống đã khó, đấu tranh với tội phạm “phi truyền thống”, tội phạm lợi dụng công nghệ cao còn khó khăn gấp nhiều lần do các đối tượng có kiến thức, trình độ công nghệ thông tin cao, thường xuyên thay đổi phương thức hoạt động để tiến hành hành vi phạm tội. Do vậy, giải pháp đấu tranh với loại tội phạm này cũng phải có tính đặc thù.

Tại phiên chất vấn của phiên họp 36 Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV vừa diễn ra, nhiều đại biểu đã nêu ý kiến của đông đảo cử tri cho rằng, Chính phủ cần tổ chức một lực lượng chống tội phạm trên không gian mạng nhiều hơn, bài bản, đầy đủ hơn để đủ sức ngăn chặn tội phạm này.

Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết, thời gian qua, ngoài những giải pháp như hoàn thiện hành lang pháp lý; tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân; điều tra, xử lý nghiêm tội phạm, Bộ Công an đã đẩy mạnh ứng dụng tài khoản định danh điện tử của công dân. Đây được xem là “căn cước trên không gian mạng” để xác thực danh tính khi tham gia các hoạt động phục vụ quản lý nhà nước, hạn chế tình trạng nặc danh, lừa đảo.

Những vấn đề lớn trước mắt và lâu dài cần quan tâm triển khai là: Ứng dụng, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để kịp thời xác thực thông tin, làm sạch tài khoản của ngân hàng, loại bỏ những tài khoản ảo, làm sạch tài khoản thuê bao di động, loại bỏ sim rác, qua đó hạn chế tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhất là tội phạm lừa đảo; tiếp tục củng cố, nâng cao tiềm lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Đến nay, lực lượng an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã bố trí tại 63 tỉnh, thành phố, là lực lượng chủ công cùng các lực lượng khác của Bộ Công an được nâng cao kỹ năng, phương tiện để đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Việc giải quyết tội phạm này là vấn đề lâu dài, là trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, của cả hệ thống chính trị. Sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền các cấp là chìa khóa quan trọng trong phòng chống tội phạm lừa đảo trực tuyến.

Bên cạnh đó, sự phối hợp thường xuyên, có trách nhiệm của các cơ quan chức năng, đoàn thể chính trị-xã hội nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền đến tận cơ sở, làng, xã, xóm cho nhân dân..., cảnh báo kịp thời các thủ đoạn mới của tội phạm công nghệ cao.

Trong công tác này, cần đa dạng hình thức tuyên truyền, phòng ngừa, chú trọng tuyên truyền tới nhóm thường bị các đối tượng lừa đảo hướng đến là phụ nữ, công nhân, người cao tuổi. Người dân cần tự nâng cao ý thức cảnh giác, tự quản, tự phòng, tự đề kháng để chủ động phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Lực lượng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã khuyến cáo người dân cần thực hiện “4 không”: không sợ (không mất bình tĩnh khi nhận được điện thoại, tin nhắn từ người lạ), không tham (không tham tài sản, quà, phần thưởng không rõ nguồn gốc, không “dính bẫy” trước những lời mời chào “việc nhẹ - lương cao”), không kết bạn với người lạ (không bắt chuyện, không tham gia nhóm đầu tư tài chính), không chuyển tiền (khi nhận được yêu cầu của người lạ hoặc chưa xác định đúng là người thân, người quen).

Đồng thời, mỗi người dân cần thực hiện “2 phải”: phải bảo mật thông tin (hình ảnh, thông tin thẻ căn cước công dân; thông tin tài khoản ngân hàng; thông tin tài khoản mạng xã hội), phải tố giác ngay (khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn nghi ngờ là giả mạo, lừa đảo hoặc không có cơ sở, phải báo ngay cho cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý).

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an Hà Nội) xử lý thông tin liên quan hành vi lừa đảo trên không gian mạng. (Ảnh: NGUYỄN ĐĂNG)

Xây dựng môi trường mạng văn minh, có trách nhiệm

Sau khi Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin được Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ 1/7/2026, trên không gian mạng đã xuất hiện một số thông tin không chính xác về nội dung Nghị định. 

Các chương trình mang đậm bản sắc văn hóa luôn thu hút đông đảo người xem trên nền tảng số. (Ảnh: KHÁNH AN)

Kiến tạo bản sắc và chủ quyền văn hóa Việt Nam trên không gian số

Vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ một trong bốn khoảng trống lớn sau thời gian thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW đó là “sức hấp dẫn và năng lực lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng và nội dung số”.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5. (Ảnh: MINH QUỐC HƯNG)

Đổi mới quản trị quốc gia trong điều kiện phát triển mới

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là yêu cầu khách quan của đổi mới quản trị quốc gia nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn những cách hiểu phiến diện khi hoặc tuyệt đối hóa quản lý tập trung, hoặc đồng nhất phân quyền với buông lỏng quản lý, phân tán quyền lực...

Đưa bản sắc vào "kể chuyện" trong nghệ thuật biểu diễn là một hướng đi của công nghiệp văn hóa. (Ảnh: QUANG HƯNG)

Bài 2: Xây dựng thương hiệu, tăng sức cạnh tranh

Bước vào thế kỷ XXI, khi toàn cầu hóa và cách mạng công nghệ số làm thay đổi sâu sắc cách thức các quốc gia cạnh tranh và khẳng định vị thế, văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực chiến lược.

Công an tỉnh Quảng Ninh làm việc với chủ tài khoản Facebook có hành vi chia sẻ, bình luận bài viết trên các kênh của đối tượng phản động Lê Trung Khoa, trang "thoibao.de"…

Kiên quyết ngăn chặn các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá

Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng để giao lưu, trao đổi thông tin, đồng thời cũng là địa bàn để các thế lực chống phá tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội. (Ảnh minh họa)

Trách nhiệm pháp lý trong không gian mạng

Trong “thế giới phẳng”, một bài viết đăng tại Đức có thể gây tác động tại Việt Nam; một video phát từ Mỹ có thể lan truyền trong cộng đồng người Việt toàn cầu; một livestream từ Canada có thể tạo tranh cãi trong nước chỉ sau vài phút. Công nghệ dường như làm mờ ranh giới địa lý, nhưng không cho phép xóa bỏ trách nhiệm pháp lý.

Đảng ủy Đại học Kinh tế quốc dân tổ chức hội nghị triển khai công tác đánh giá, xếp loại chất lượng hằng quý năm 2026 và các năm tiếp theo đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Đánh giá hiệu quả để sàng lọc thực chất

Ngày 22/5/2026, Ban Tổ chức Trung ương ban hành Hướng dẫn số 02-HD/BTCTW về đánh giá định kỳ hằng quý đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị, trong đó yêu cầu thực hiện ngay việc thay thế những cán bộ có kết quả đánh giá “không hoàn thành nhiệm vụ” từ hai quý liên tiếp trở lên.

Chiều 14/12/2021, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội tuyên phạt bị cáo Phạm Thị Đoan Trang 9 năm tù về hành vi tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong ảnh: Bị cáo Phạm Thị Đoan Trang nghe Thẩm phán, Chủ tọa Phiên tòa tuyên án. (Ảnh: TTXVN)

Một góc nhìn thiên lệch và thiếu thiện chí

Ngày 12/5/2026, PEN America (Văn bút Hoa Kỳ) công bố báo cáo “Freedom to Write Index 2025” (Chỉ số tự do viết 2025), xếp Việt Nam vào nhóm các quốc gia “giam giữ nhiều nhà văn nhất thế giới”, kèm hàng loạt nhận định mang tính áp đặt như “đàn áp tự do biểu đạt”, “bóp nghẹt tiếng nói phản biện”, “bỏ tù người cầm bút”. 

Công an xã Sơn Lương, tỉnh Phú Thọ phối hợp Trường trung học phổ thông Sơn Lương tổ chức buổi ngoại khóa chuyên đề tuyên truyền về an ninh mạng. (Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ)

Bài 1: Nhận diện những chiêu trò

Thời gian gần đây, trên trang mạng xã hội của Rise, thường xuyên quảng bá dịch vụ “Hỗ trợ xử lý sự cố mạng” (Helpdesk) kèm theo những lời chào mời hấp dẫn như “bảo vệ an ninh số”,…

Việt Nam luôn bảo đảm quyền được giáo dục cho mọi người. (Trong ảnh: Giờ học thực hành môn Hóa học của học sinh Trường trung học phổ thông dân tộc Nội trú N’Trang Lơng, Ðắk Lắk). (Ảnh: THU CÚC)

Lợi dụng tự do, dân chủ để chống phá đất nước

Tự do, dân chủ luôn là giá trị cốt lõi, là lý tưởng mà nhân loại tiến bộ hướng tới trong tiến trình phát triển. Ở Việt Nam, các quyền này không chỉ là sự khẳng định về mặt chính trị mà còn được thể chế hóa cụ thể, đầy đủ bằng hệ thống pháp luật.

Việt Nam đang thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Việt Nam kiên quyết xử lý nghiêm mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Ngày 30/4/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại các nước đối tác thương mại của Hoa Kỳ, trong đó Việt Nam bị xếp vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” (Priority Foreign Country-PFC) - mức cảnh báo cao nhất theo cơ chế này.