Chống tội phạm mạng xuyên biên giới: Trách nhiệm và cơ hội

Trong tiến trình chuyển đổi số toàn cầu và sự phát triển của công nghệ, khi internet đã trở thành “mạch máu” của kinh tế, xã hội và an ninh, tội phạm mạng xuyên biên giới ngày càng trở nên tinh vi.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng.

Chúng tận dụng các công nghệ mạng phân tán, điện toán đám mây, từ tấn công mã độc tống tiền (ransomware), khai thác lỗ hổng zero-day, đến các chiến dịch tấn công có chủ đích sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học (machine learning), gây thiệt hại lớn, không chỉ với từng cá nhân, doanh nghiệp mà còn đối với sự ổn định của quốc gia.

Việc Việt Nam đăng cai tổ chức Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về Chống tội phạm mạng là bước quan trọng triển khai Nghị quyết 59-NQ/ TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, khẳng định Việt Nam sẵn sàng tham gia khởi xướng các sáng kiến, đóng góp vào việc xử lý các vấn đề, quan tâm chung của quốc tế, trong đó có các thách thức toàn cầu như an ninh mạng; tiếp tục khẳng định và triển khai chủ trương nâng tầm ngoại giao đa phương.

Sự kiện Lễ mở ký với chủ đề “Chống tội phạm mạng-Chia sẻ trách nhiệm-Hướng tới tương lai” dự kiến diễn ra vào hai ngày 25 và 26/10/2025 tại Thủ đô Hà Nội là dấu mốc lịch sử trong đối ngoại đa phương của Việt Nam và quan hệ đối tác Việt Nam-Liên hợp quốc. Đây là lần đầu tiên một địa danh Việt Nam được gắn với điều ước đa phương toàn cầu thể hiện sự ghi nhận cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò và cam kết của Việt Nam trong hợp tác đa phương về an ninh mạng.

Không chỉ tham gia quá trình đàm phán Công ước từ sớm, Việt Nam đã thể hiện sự chủ động trong việc chuẩn bị các chính sách và công cụ để đáp ứng yêu cầu hội nhập, khẳng định vị thế quốc tế.

Theo báo cáo “Chỉ số An toàn thông tin mạng toàn cầu (GCI) 2024” của Liên minh viễn thông quốc tế (ITU), Việt Nam đạt tổng điểm 99,74/100, thuộc nhóm các quốc gia bậc 1 gồm 46 quốc gia “hình mẫu lý tưởng” với cam kết mạnh mẽ về an ninh mạng. Việt Nam đạt điểm tuyệt đối 20/20 ở bốn trụ cột: Luật pháp, Kỹ thuật, Tổ chức quản lý và Hợp tác quốc tế. Trụ cột Phát triển năng lực đạt điểm cao 19,74/20. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3, sau Singapore và Indonesia.

Việt Nam xác định ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước để bảo đảm phù hợp các quy định của Công ước. Mới đây nhất là dự án Luật An ninh mạng năm 2025 (xây dựng trên cơ sở sửa đổi toàn diện Luật An ninh mạng năm 2018 và sửa đổi toàn diện Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 thành 1 luật) dự kiến trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10.

Một trong những hướng đi đang được Việt Nam chú trọng là từng bước đẩy mạnh thực hiện định danh các hoạt động truy cập internet dựa trên hệ thống dữ liệu tập trung. Đây là nỗ lực giúp bảo vệ cộng đồng khỏi các hành vi lợi dụng không gian mạng để lừa đảo, tấn công hay phát tán thông tin độc hại.

Việc tham gia Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng mở ra cơ hội cho Việt Nam tăng cường hợp tác với các quốc gia trên thế giới, từ đó tiếp cận những công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý hiện đại. Quan trọng hơn cả, tạo nền tảng để từng bước hình thành một môi trường mạng an toàn, minh bạch hơn cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Song hành với cơ hội là không ít thách thức. Bài toán lớn nhất nằm ở việc làm sao cân bằng giữa kiểm soát tội phạm mạng và bảo vệ quyền riêng tư cá nhân - vấn đề được cả thế giới quan tâm. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư cho hạ tầng, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là không hề nhỏ. Đặc biệt, tính chất phức tạp và xuyên biên giới của tội phạm mạng đòi hỏi sự hợp tác thực chất, vượt lên trên những cam kết mang tính hình thức, để có thể đem lại hiệu quả bảo vệ rõ rệt.

Trên chặng đường ấy, trách nhiệm sẽ không chỉ thuộc về chính phủ hay các cơ quan chức năng mà doanh nghiệp, tổ chức, và từng người dùng internet đều phải ý thức được vai trò của mình. Một môi trường internet an toàn bắt đầu từ việc mỗi cá nhân, tổ chức biết tự bảo vệ dữ liệu, cảnh giác trước lừa đảo, và sử dụng công nghệ có đạo đức.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…

Một trong những hoạt động tại Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6.

Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ: ASEAN định hình trụ cột phát triển số

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 12 đến 16/1 với chủ đề “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ”, là diễn đàn cấp cao để các quốc gia ASEAN cùng nhìn lại chặng đường chuyển đổi số đã qua, đồng thời định hình lộ trình và ưu tiên hợp tác cho giai đoạn tiếp theo.