Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)
Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Theo báo cáo của Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chuyển đổi kép là sự kết hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chuyển đổi số (bao gồm: Hạ tầng kỹ thuật số; kho tài nguyên dữ liệu quốc gia; công nghệ AI, IoT, Blockchain, Digital Twin; nền tảng điện toán đám mây…) và chuyển đổi xanh (nông nghiệp sinh thái tuần hoàn; giảm phát thải khí nhà kính; bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên; kinh tế phát thải thấp…).

Xây dựng hạ tầng số ngành nông nghiệp và môi trường căn cứ định hướng chiến lược từ Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ngoài ra, còn có cơ sở từ Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi năm 2023); Luật Dữ liệu (hiệu lực từ năm 2024); Luật Công nghiệp công nghệ số (ban hành 2025), đây là hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, vững chắc cho quá trình chuyển đổi số toàn diện và định hướng phát triển bền vững cho ngành.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành các quyết định mang tính chiến lược, định hướng và tầm nhìn dài hạn. Theo đó, đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số nông nghiệp đạt 10% GDP; 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình; quản lý tài nguyên dựa trên dữ liệu thời gian thực; chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị phát triển chủ động; xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn tài nguyên chiến lược; hình thành thị trường dữ liệu và thúc đẩy mở dữ liệu có kiểm soát…

Năm 2025 là năm đầu ngành nông nghiệp và môi trường xây dựng và triển khai hạ tầng dữ liệu số. Những kết quả đạt được khẳng định việc chuyển đổi số giúp giảm từ 15-20% chi phí vật tư trong khi năng suất tăng từ 10-15%.

Ngành cũng đã hoàn thiện 4/5 tiêu chí cơ sở dữ liệu trên nền tảng hạ tầng dùng chung của Bộ (môi trường, lâm nghiệp, viễn thám, thủy lợi). Mạng lưới internet vạn vật (IoT) giúp kiến tạo nông nghiệp chính xác và thu thập dữ liệu về đất, nguồn nước theo thời gian thực giúp xác định và bảo vệ nguồn nước ngầm, giám sát chất lượng đất…

Trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nước ngoài; bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển bền vững của môi trường tự nhiên.

Trong khi đó, Blockchain bảo đảm minh bạch nguồn gốc nông sản thông qua mã QR in trên bao bì sản phẩm, tạo “phần bù giá xanh” cho nông sản Việt Nam trên thị trường; số hóa quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) phát thải khí nhà kính; công nghệ bản sao số (Digital Twin) quản trị rủi ro thiên tai bảo vệ vùng chuyên canh…

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng những rào cản về thể chế tài chính và quy chuẩn kỹ thuật; thách thức về chất lượng dữ liệu và nhân lực số… Những vướng mắc trong quá trình đồng bộ hóa dữ liệu, văn bản hướng dẫn.

Anh Nguyễn Tường Hưng, Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần Công nghệ nông nghiệp (Agri Tech) chia sẻ: “Đối với doanh nghiệp, thông tin là điều vô cùng quan trọng cho việc định hướng sản xuất, kinh doanh. Có được hạ tầng số đồng bộ và là nguồn mở là điều chúng tôi mong mỏi từ rất lâu rồi”.

Cục trưởng Chuyển đổi số Lê Phú Hà cho biết, Cục Chuyển đổi số sẽ hoàn thiện kho dữ liệu lớn Data Lakehouse; kiến trúc tiên tiến cho dữ liệu AI-Ready để phân tích quy hoạch, tối ưu sản xuất và cảnh báo thiên tai. Trong kế hoạch dài hạn, ngành sẽ hướng tới phát triển thị trường dữ liệu và dịch vụ dữ liệu mở.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, ngành nông nghiệp và môi trường cần được tạo cơ chế hoàn thiện chính sách đối với nghiên cứu và ứng dụng các đề tài, dự án khoa học, triển khai linh hoạt các quy định kinh tế-kỹ thuật đặc thù cho hoạt động số hóa dữ liệu…

Có thể bạn quan tâm

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Kiến trúc và hạ tầng dữ liệu quốc gia dần hoàn thiện, dữ liệu tại Việt Nam cũng bắt đầu được vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, để trở thành nguồn lực kinh tế thực sự, thị trường dữ liệu vẫn phải vượt qua nhiều rào cản về pháp lý, chuẩn hóa, định giá và bảo vệ dữ liệu.

Mặt hàng gạo sinh thái chất lượng cao tại Cuộc thi gạo ngon khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra tại Cà Mau.

Bài 2: Nâng tầm “hương vị phù sa”

Có được quy trình canh tác chuẩn chỉnh và những cánh đồng trĩu hạt mới chỉ là một nửa chặng đường. Để nâng cao sức cạnh tranh, Cà Mau đang quyết liệt ứng dụng công nghệ, thúc đẩy các mô hình sinh thái và triển khai chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản nhằm định vị trọn vẹn “hương vị phù sa” trên thị trường quốc tế.

"Hạt ngọc" Cà Mau trưng bày tại cuộc thi gạo ngon vùng Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I năm 2026.

Đánh thức “hương phù sa” trên vùng đất khó

Đồng đất Cà Mau mang trong mình vị mặn mòi của biển, từng chứng kiến bao mùa vụ thăng trầm của những nhà nông một nắng hai sương. Nhưng trên chính mảnh đất nhiều thử thách này, một cuộc bứt phá ngoạn mục đang âm thầm diễn ra.

Bản quyền số ở Việt Nam: Vi phạm ngày càng tinh vi, nhức nhối, chưa có lời giải

Bản quyền số ở Việt Nam: Vi phạm ngày càng tinh vi, nhức nhối, chưa có lời giải

Dù doanh nghiệp đổ hàng triệu USD vào nội dung số, tình trạng xâm phạm bản quyền tại Việt Nam vẫn diễn ra tràn lan, công khai và ngày càng tinh vi. Từ thói quen dùng miễn phí, kẽ hở pháp lý đến cuộc rượt đuổi công nghệ, thị trường đang tồn tại một nghịch lý: càng phát triển, bản quyền càng dễ bị “bào mòn”.

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế: Bước chuyển tư duy trong chuyển đổi số

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế: Bước chuyển tư duy trong chuyển đổi số

Trong tiến trình chuyển đổi số khu vực công, các cơ quan nhà nước đã triển khai nhiều hệ thống thông tin và nền tảng số phục vụ quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, những rào cản về dữ liệu, cơ chế phối hợp và mô hình tổ chức triển khai vẫn là những điểm nghẽn khiến một số dự án chưa phát huy hết hiệu quả.

Lễ khánh thành Trạm Công dân số.

"Trạm Công dân số" giúp nâng trải nghiệm y tế cho người dân

Được xây dựng trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia, mô hình "Trạm Công dân số" cho phép người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu một cách thuận tiện, an toàn và dễ dàng, đồng thời hoàn toàn an toàn, bảo mật, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Cạm bẫy từ các fanpage thu hút người tham gia mua thẻ cào trúng thưởng.

Bẫy vé số cào online với chiêu trò “trúng trước mất sau”

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Các diễn giả tham gia tọa đàm tại hội thảo.

Liên kết “ba nhà” thúc đẩy doanh nghiệp spin-off từ đại học

Ngày 24/4, tại Hà Nội, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức hội thảo về thúc đẩy hợp tác “ba nhà” giữa nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm hình thành các doanh nghiệp spin-off từ cơ sở giáo dục đại học.

Ký kết hợp tác giữa Báo Nhân Dân và Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi. (Ảnh: Tiến Đạt)

Tăng cường phối hợp giữa cơ quan báo chí chủ lực và doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực truyền thông, chuyển đổi số

Việc ký kết nhằm thiết lập quan hệ hợp tác lâu dài, phát huy thế mạnh của mỗi bên trong việc kết nối thông tin, ứng dụng công nghệ số vào hoạt động báo chí và thị trường bất động sản, góp phần phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Kiến trúc dữ liệu quốc gia - Nền tảng của kinh tế dữ liệu

Kiến trúc dữ liệu quốc gia - Nền tảng của kinh tế dữ liệu

Khi dữ liệu trở thành tư liệu sản xuất của nền kinh tế số, việc tổ chức và quản trị dữ liệu theo một kiến trúc thống nhất trở thành điều kiện tiên quyết. Tại Việt Nam, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia cùng các cơ chế chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu đang từng bước hình thành, tạo nền tảng để kinh tế dữ liệu vận hành thực chất.