Châu Âu vẫn khó giải bài toán người di cư

Theo số liệu của Cơ quan Bảo vệ biên giới châu Âu (Frontex), số vụ vượt biên trái phép vào lãnh thổ các nước Liên minh châu Âu (EU) năm 2022 vượt mốc 330.000 vụ, con số cao nhất kể từ năm 2016. Trong khi đó, các thành viên EU vẫn loay hoay tìm tiếng nói chung về vấn đề quốc gia nào chịu trách nhiệm tiếp nhận cũng như nghĩa vụ hỗ trợ người di cư từ các nước láng giềng và đối tác.
Người di cư ngủ trên boong của tàu cứu hộ “Ocean Viking” trên biển Địa Trung Hải ngày 6/11/2022 (Ảnh: SOS Mediterranee/ REUTERS)
Người di cư ngủ trên boong của tàu cứu hộ “Ocean Viking” trên biển Địa Trung Hải ngày 6/11/2022 (Ảnh: SOS Mediterranee/ REUTERS)

Áo, Đan Mạch, Estonia, Hy Lạp, Latvia, Litva, Malta và Slovakia cùng lên tiếng kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) kiểm soát chặt chẽ hơn các đường biên giới chung của khối để ngăn nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng di cư quy mô lớn khác.

Trong bức thư chung gửi Chủ tịch EC Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng EU Charles Michel, tám quốc gia thành viên nêu rõ thực trạng về làn sóng người nhập cư với số đơn xin tị nạn hiện cao hơn so với con số thống kê trong cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 và 2016. Do vậy, các nước kêu gọi châu Âu khẩn trương đưa ra cách tiếp cận chung đối với tất cả tuyến đường di cư liên quan.

Thủ tướng Áo Karl Nehammer kêu gọi EU tăng cường xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng với những hàng rào để bảo vệ các đường biên giới bên ngoài châu Âu, đồng thời kêu gọi EU hỗ trợ tài chính cho giải pháp này. Trước đó, Thủ tướng Nehammer đã kêu gọi EU cung cấp 2 tỷ euro để xây dựng hệ thống bảo vệ ở đường biên giới giữa Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ.

EU đã chi khoảng 6 tỷ euro để bảo vệ biên giới của khối cho giai đoạn 2021-2027, song một số quốc gia, trong đó có Áo, tiếp tục kêu gọi Brussels tài trợ để tăng cường các hàng rào dọc biên giới bên ngoài của EU nhằm hạn chế dòng người tị nạn. EC lại giữ quan điểm xây dựng tường và hàng rào dây thép gai không phải là giải pháp phù hợp, dù không ít quan chức các nước cho rằng, nếu EC chi trả cho việc trang bị camera, xây tháp canh và các hạ tầng dọc biên giới sẽ khuyến khích các nước tự nguyện trích ngân sách quốc gia cho việc dựng rào chắn.

Áo được xem là "tiếng nói" đại diện cho ngày càng nhiều quốc gia thành viên kêu gọi EU có cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với chính sách tị nạn. Trong khi đó, Đức là một trong số nước đề cập nhiều hơn về những lợi ích của việc di cư và từ chối xây dựng các hàng rào cứng cũng như không muốn gây sức ép đối với các nước xuất xứ của người di cư bằng cách rút viện trợ phát triển hoặc thị thực.

Thủ tướng Đức Olaf Scholz nêu rõ, ngày càng nhiều thành viên EU, trong đó có Đức, phụ thuộc nguồn lao động là những người nhập cư. Người đứng đầu Chính phủ Đức cho rằng, việc thống nhất ở Hội đồng Bộ trưởng EU về quy tắc xác định người di cư thông qua dữ liệu sinh trắc học là điều quan trọng đối với mọi hình thức cải cách hệ thống tị nạn của châu Âu.

EU đã chi khoảng 6 tỷ euro để bảo vệ biên giới của khối cho giai đoạn 2021-2027, song một số quốc gia, trong đó có Áo, tiếp tục kêu gọi Brussels tài trợ để tăng cường các hàng rào dọc biên giới bên ngoài của EU nhằm hạn chế dòng người tị nạn.

Trong một tài liệu được công bố ngày 10/2 vào cuối Hội nghị cấp cao EU kéo dài tới 16 giờ, các nhà lãnh đạo của Liên minh Cờ xanh cùng nhấn mạnh tình trạng nhập cư trái phép gia tăng là một thách thức đối với châu Âu, đòi hỏi phải có phản ứng trên toàn châu lục.

Nhất trí các quy định nghiêm ngặt hơn để kiểm soát người di cư trái phép, các nước thống nhất cho phép một quốc gia trong khối có thể sử dụng phán quyết của tòa án ở một quốc gia thành viên khác để trục xuất người di cư trái phép trở về nước xuất xứ. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn khả năng người di cư đến một quốc gia khác để xin tị nạn sau khi bị quốc gia đầu tiên từ chối tiếp nhận.

Các nhà lãnh đạo EU cho rằng, còn rất nhiều việc phải làm khi dòng chảy người di cư không ngừng hướng về châu Âu. Theo Thủ tướng Italia Giorgia Meloni (G.Mê-lô-ni), một cam kết khả thi dựa trên các nguồn lực tài chính để triển khai tất cả biện pháp, từ kiểm soát biên giới đến chống buôn bán người, xây dựng các hành lang nhân đạo, hỗ trợ đầu tư, giáo dục, đào tạo, kinh doanh và việc làm tại các nước nghèo mới có thể giải quyết hiệu quả nguyên nhân gốc rễ dẫn đến tình trạng di cư.1

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.