Châu Âu trước áp lực di cư

Tình trạng căng thẳng hiện nay của làn sóng di cư ở châu Âu gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng tồi tệ từng làm chao đảo Lục địa già hồi năm 2015. Ðáng nói là, lạm phát, cuộc chiến năng lượng, xung đột tại Ukraine đang khiến vấn đề di cư không được quan tâm thỏa đáng, dù có thể khiến bất ổn kinh tế-xã hội tại châu Âu thêm trầm trọng.
Người di cư ngủ trên boong của tàu cứu hộ “Ocean Viking” trên biển Địa Trung Hải ngày 6/11/2022 (Ảnh: SOS Mediterranee/ REUTERS)
Người di cư ngủ trên boong của tàu cứu hộ “Ocean Viking” trên biển Địa Trung Hải ngày 6/11/2022 (Ảnh: SOS Mediterranee/ REUTERS)

Hàng nghìn người tị nạn đang trú ẩn trong những thùng carton dựng trên đường phố ở thủ đô Brussels của Bỉ. Ở một số quốc gia châu Âu, các phòng tập thể dục, khán phòng... được mở cửa để những người tị nạn tá túc vào ban đêm.

Chia sẻ với tờ New York Times, anh Basharmal Mohammadi, một người di cư từ Afghanistan đến Bỉ cho biết, anh cùng bảy thanh niên Afghanistan sống dưới gầm cầu thang, chia nhau các thùng carton và một tấm đệm. "Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ sống lang bạt trên phố như thế này ở châu Âu...", anh Mohammadi cho biết.

Tình cảnh bế tắc của những người di cư đang phản ánh thực tế về tình trạng người di cư ở châu Âu, có thể gây áp lực nghiêm trọng lên hệ thống an sinh xã hội của nhiều quốc gia, song lại chưa thu hút được sự chú ý đúng mức của khu vực.

Làn sóng di cư trái phép vào châu Âu tăng cao kỷ lục trong năm 2022. Cơ quan Bảo vệ biên giới châu Âu (Frontex) cho biết, trong chín tháng qua, số vụ vượt biên trái phép vào Liên minh châu Âu (EU) lên mức cao nhất kể từ năm 2016. Số người đến EU thông qua tuyến đường Balkan cao gấp ba lần so với mức cùng kỳ năm 2021 và gấp 10 lần so với mức năm 2018. Số người tìm cách vượt Ðịa Trung Hải đến EU cũng tăng đột biến với hơn 42.500 người, tăng 44% so với cùng kỳ năm 2021. Hệ thống xử lý vấn đề người di cư của một số quốc gia châu Âu đang bị quá tải.

Tình cảnh bế tắc của những người di cư đang phản ánh thực tế về tình trạng người di cư ở châu Âu, có thể gây áp lực nghiêm trọng lên hệ thống an sinh xã hội của nhiều quốc gia, song lại chưa thu hút được sự chú ý đúng mức của khu vực.

Giới chuyên gia cho biết, sự xuất hiện của ngày càng nhiều người xin tị nạn gây áp lực lên nguồn nhà ở vốn khan hiếm tại Pháp, Bỉ, Hà Lan... Quốc vụ khanh phụ trách tị nạn và nhập cư của Bỉ Nicole de Moor thừa nhận, áp lực di cư đang đè nặng lên một số nước EU.

Làn sóng di cư trái phép vào châu Âu tăng cao kỷ lục trong năm 2022. Cơ quan Bảo vệ biên giới châu Âu (Frontex) cho biết, trong chín tháng qua, số vụ vượt biên trái phép vào Liên minh châu Âu (EU) lên mức cao nhất kể từ năm 2016. Số người đến EU thông qua tuyến đường Balkan cao gấp ba lần so với mức cùng kỳ năm 2021 và gấp 10 lần so với mức năm 2018. Số người tìm cách vượt Ðịa Trung Hải đến EU cũng tăng đột biến với hơn 42.500 người, tăng 44% so với cùng kỳ năm 2021.

Lý giải về sự gia tăng làn sóng di cư tới châu Âu, giới chuyên gia nhận định, căn nguyên là do cuộc khủng hoảng kinh tế gây ra bởi đại dịch Covid-19, cùng những căng thẳng, xung đột leo thang ở nhiều nơi trên thế giới, nhất là tại các khu vực liên quan EU. Bất ổn chính trị ở nhiều quốc gia, tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu, dịch bệnh, thất nghiệp, thiên tai… càng khiến nhiều người muốn rời bỏ quê hương để tìm đến miền đất hứa. Châu Âu hiện tại cũng chao đảo trong hàng loạt cuộc khủng hoảng đan xen song dòng người di cư kéo về châu lục này vẫn tăng mạnh. Ủy viên phụ trách các vấn đề nội vụ của EU Ylva Johansson lý giải, những người di cư thật sự cảm thấy không an toàn khi ở lại quê hương.

Dù là một vấn đề gây nhức nhối song cuộc khủng hoảng di cư lại rất hiếm khi được đề cập trong chương trình nghị sự các cuộc họp của EU năm nay, do sự chú ý đã đổ dồn tới hàng loạt thách thức khác, như lạm phát tăng cao, khan hiếm năng lượng trầm trọng, đời sống người dân bấp bênh...

Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo (A.Cru) nhấn mạnh: Châu Âu đang ở trong một cuộc khủng hoảng di cư nghiêm trọng nhưng người ta ít chú ý đến nó bởi có đến vài cuộc khủng hoảng khác xảy ra cùng lúc.

Những năm qua, bài toán di cư vẫn là thách thức lớn và dai dẳng, gây chia rẽ sâu sắc nội bộ EU. Các nước Trung và Ðông Âu như CH Séc, Slovakia, Romania, Hungary phản đối kế hoạch phân bổ hạn ngạch người di cư của EU. Italia, một trong những điểm đến chính của những người di cư từ Bắc Phi, đang áp dụng chính sách mạnh tay theo cam kết tranh cử của nữ Thủ tướng Giorgia Meloni. Cách đây ít ngày, chính phủ mới của Italia đóng cửa các cảng đối với tàu cứu hộ do các tổ chức phi chính phủ điều hành và nhấn mạnh rằng, những quốc gia có tàu treo cờ phải có trách nhiệm tiếp nhận người di cư. Ðiều này có nguy cơ dẫn đến tranh cãi pháp lý giữa các nước và khiến lượng người vượt biên tăng mạnh ở các quốc gia ven Ðịa Trung Hải khác, như Tây Ban Nha, tương tự kịch bản xảy ra năm 2018.

Giới chức châu Âu cảnh báo, dòng người di cư trái phép tới châu Âu còn tăng mạnh vào năm 2023. Giữa lúc hàng loạt khó khăn bủa vây, giới lãnh đạo Lục địa già tiếp tục đau đầu xử lý hệ lụy của cuộc khủng hoảng di cư, nhất là những áp lực về mặt an ninh và an sinh xã hội ■

Có thể bạn quan tâm

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.