Chân trời hợp tác mới giữa Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ

Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi vừa thực hiện chuyến thăm đầu tiên kể từ khi ông nhậm chức năm 2014 tới Thổ Nhĩ Kỳ. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực cải thiện quan hệ song phương sau mười năm rạn nứt, chuyến thăm của lãnh đạo Ai Cập được kỳ vọng góp phần sưởi ấm quan hệ của hai quốc gia vốn chia sẻ nhiều lợi ích chung trong các vấn đề ở khu vực đông Ðịa Trung Hải.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi thăm Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Getty/VOV)
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi thăm Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Getty/VOV)

Mối quan hệ giữa Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ trải qua nhiều thăng trầm, có thời điểm bị rạn nứt sâu sắc. Năm 2013, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cắt quan hệ ngoại giao sau khi Tổng thống Ai Cập khi đó là Mohamed Morsi, một đồng minh của Thổ Nhĩ Kỳ, bị lật đổ. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai nước đã tiến triển trong hai năm qua, nhất là sau khi Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ nâng cấp quan hệ ngoại giao lên cấp Ðại sứ hồi tháng 7/2023. Hợp tác giữa hai nước đạt được những bước phát triển tích cực, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch, thương mại và đầu tư.

Hoạt động thương mại giữa hai nước không ngừng tăng. Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác thương mại lớn thứ 5 của Ai Cập, trong khi Ai Cập là đối tác thương mại lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ ở châu Phi. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những điểm đến quan trọng nhất đối với hàng xuất khẩu của quốc gia Bắc Phi. Theo số liệu của Bộ Thương mại và Công nghiệp Ai Cập, kim ngạch thương mại giữa hai nước đạt khoảng 5,875 tỷ USD năm 2023. Thổ Nhĩ Kỳ có kế hoạch thành lập một khu công nghiệp tại Khu kinh tế Kênh đào Suez của Ai Cập.

Chuyến thăm của Tổng thống El-Sisi tới Thổ Nhĩ Kỳ được kỳ vọng khởi đầu một chương mới trong quan hệ hai nước. Với 17 thỏa thuận hợp tác được ký kết nhân chuyến thăm, hai bên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại song phương và mở rộng phạm vi của Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm nâng kim ngạch thương mại lên 15 tỷ USD trong những năm tới. Tổng thống Erdogan khuyến khích các doanh nhân Thổ Nhĩ Kỳ đến làm ăn tại Ai Cập, đồng thời bày tỏ sẵn sàng chào đón các doanh nhân Ai Cập đến kinh doanh tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Cùng là hai quốc gia có vị trí địa chính trị và tầm ảnh hưởng quan trọng ở khu vực, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ lợi ích chung trong nhiều vấn đề liên quan an ninh và sự ổn định chung. Hai bên mong muốn phối hợp chặt chẽ và tham vấn thường xuyên nhằm tìm giải pháp chính trị cho các cuộc khủng hoảng trong khu vực. Phát biểu trong cuộc họp báo chung sau hội đàm với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Ai Cập El-Sisi một lần nữa khẳng định mục tiêu của Cairo là duy trì sự bình yên và giải quyết bất đồng giữa các quốc gia ven bờ Ðông Ðịa Trung Hải vì lợi ích chung của khu vực.

Lập trường chung và thống nhất của Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ là yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức ở Dải Gaza và phản đối sự leo thang căng thẳng hiện nay ở khu Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine. Nhà lãnh đạo Ai Cập kêu gọi khởi động một tiến trình để tiến tới thành lập một Nhà nước Palestine độc lập với thủ đô là Ðông Jerusalem.

Hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi quan điểm về các cuộc khủng hoảng ở Libya, Sudan và Syria cũng như tình hình hiện nay ở vùng Sừng châu Phi, đặc biệt là Somalia. Tổng thống El-Sisi nêu bật sự cấp thiết phải tổ chức đồng thời các cuộc bầu cử tổng thống và cơ quan lập pháp, rút các lực lượng nước ngoài hoạt động bất hợp pháp và lính đánh thuê ra khỏi Libya, qua đó giúp nước này vượt qua tình cảnh chia rẽ, đạt được an ninh và ổn định lâu dài.

Cả Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đều khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy quan hệ giữa hai nước nhằm khôi phục các cơ chế hợp tác song phương, cũng như tăng cường hợp tác khu vực. Hai bên nhiều lần cho rằng, trong quan hệ giữa hai nước, cách tiếp cận chiến lược vững chắc theo nguyên tắc cùng tôn trọng lẫn nhau, vì lợi ích chung và với những ý định chân thành sẽ góp phần bảo đảm an ninh và ổn định ở khu vực Ðông Ðịa Trung Hải.

Sau mười năm với biến động tiêu cực trong quan hệ ngoại giao, kỷ nguyên mới, chân trời hợp tác mới giữa Ankara và Cairo đang được mở ra với hy vọng sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên, góp phần quan trọng vào hòa bình và ổn định ở bờ đông Ðịa Trung Hải.

Có thể bạn quan tâm

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.