Chặn nguy cơ khủng hoảng nhân đạo lan rộng ở Đông Phi

Các nhà lãnh đạo Chad, Eritrea, Ethiopia, Nam Sudan đã đến thủ đô Cairo của Ai Cập, dự Hội nghị thượng đỉnh các quốc gia láng giềng Sudan. Trong bối cảnh cuộc xung đột ở Sudan tái bùng phát, kéo theo những hệ lụy khôn lường từ dòng người tị nạn gia tăng. Hội nghị tập trung tìm giải pháp giúp chấm dứt bạo lực tại Sudan và hạn chế tác động tới các nước láng giềng.
Gia súc chết do hạn hán tại Kajiado, Kenya ngày 21/10/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Gia súc chết do hạn hán tại Kajiado, Kenya ngày 21/10/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Hội nghị thượng đỉnh các nước láng giềng Sudan xem xét các ý tưởng và đề xuất nhằm chấm dứt xung đột vũ trang ở quốc gia Đông Phi này, vốn đã được bàn thảo trước đó, gồm cả hội nghị của Cơ quan liên Chính phủ về phát triển (IGAD). Các nhà lãnh đạo của những quốc gia láng giềng Sudan cũng thảo luận về cơ chế nhằm đối phó với tình hình nhân đạo nghiêm trọng do hàng nghìn người tị nạn Sudan sơ tán sang các nước láng giềng tránh bạo lực. Hội nghị tìm cách bảo đảm an ninh và sự ổn định của toàn khu vực, hướng tới mục tiêu xây dựng một tầm nhìn chung, cũng như thống nhất về các cơ chế hiệu quả để giải quyết cuộc khủng hoảng Sudan bằng biện pháp hòa bình.

Theo ước tính của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), kể từ khi giao tranh nổ ra tại Sudan gần ba tháng trước, hơn 2,4 triệu người đã phải sơ tán trong nước và hơn 730.000 người ra nước ngoài lánh nạn. Ai Cập ở phía bắc và CH Chad ở phía tây là những quốc gia phải chịu tác động nhiều nhất từ dòng người tị nạn Sudan.

Đây là nỗ lực khu vực và quốc tế mới nhất nhằm tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng tại Sudan. Nếu cuộc khủng hoảng này tiếp tục kéo dài có thể đe dọa tới sự ổn định của vùng Sừng châu Phi, Biển Đỏ, khu vực Bắc Phi, Sahel, Trung Phi, sông Nile và khu vực Hồ Lớn của châu Phi.

Theo ước tính của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), kể từ khi giao tranh nổ ra tại Sudan gần ba tháng trước, hơn 2,4 triệu người đã phải sơ tán trong nước và hơn 730.000 người ra nước ngoài lánh nạn. Ai Cập ở phía bắc và CH Chad ở phía tây là những quốc gia phải chịu tác động nhiều nhất từ dòng người tị nạn Sudan.

Giao tranh giữa quân đội Sudan và lực lượng bán quân sự (RSF) nổ ra từ giữa tháng 4 vừa qua, đến nay đã khiến gần 3.000 người thiệt mạng. Tình hình nhân đạo tại Sudan hiện rất nghiêm trọng, khi toàn bộ các quận ở thủ đô Khartoum không còn nước sạch, chỉ có điện vài giờ trong tuần. Các cơ sở cứu trợ thường xuyên bị cướp bóc. Giao tranh khiến nhiều vùng rộng lớn ở thủ đô Khartoum bị bỏ hoang, kéo theo làn sóng tấn công ở Darfur. Người dân phải đối mặt với nạn trộm cắp, thiếu thức ăn và nước uống, các dịch vụ chăm sóc y tế gián đoạn trong khi bạo lực tình dục cũng trở thành mối đe dọa.

Trước diễn biến phức tạp và nguy hiểm ở Sudan, IGAD đã kêu gọi hai bên tham chiến ngừng bắn vô điều kiện, không xác định thời hạn, cũng như đề ra cơ chế thực thi và giám sát hiệu quả. IGAD bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tác động của cuộc giao tranh dai dẳng hiện nay, đồng thời cho biết đã nhất trí yêu cầu tổ chức cuộc họp của Lực lượng thường trực Đông Phi để xem xét khả năng triển khai lực lượng này nhằm bảo vệ dân thường và bảo đảm tiếp cận nhân đạo ở Sudan.

Tại cuộc họp của IGAD, các đại diện 8 quốc gia trong và chung quanh vùng Sừng châu Phi đã hối thúc xây dựng một tiến trình hòa bình cho Sudan. Tuy nhiên, chỉ có RSF cử đại diện tham dự cuộc họp, trong khi phái đoàn quân đội Sudan từ chối có mặt do phản đối tư cách chủ trì các cuộc đàm phán của Kenya. Sudan cho rằng Kenya đang ủng hộ lực lượng RSF đối địch.

Sau khi cựu Tổng thống Sudan Omar al-Bashir bị lật đổ vào năm 2019, quân đội Sudan và lực lượng RSF đã cùng chia sẻ quyền điều hành đất nước với các tổ chức dân sự. Đến năm 2021, hai lực lượng này giành quyền kiểm soát hoàn toàn nhưng sau đó nảy sinh nhiều mâu thuẫn về kế hoạch chuyển tiếp chính quyền hướng tới tổ chức tổng tuyển cử. Kể từ khi giao tranh giữa hai lực lượng này bùng phát, các nỗ lực quốc tế nhằm hòa giải hai bên và chấm dứt giao tranh không đạt tiến triển rõ nét, trong đó có cuộc hòa đàm do Saudi Arabia và Mỹ chủ trì diễn ra tại thành phố Jeddah của Saudi Arabia và một hội nghị khác do các nước châu Phi tổ chức ở Addis Abada của Ethiopia mới đây.

Xung đột kéo dài đẩy Sudan vào tình trạng gần như bị cô lập và một cuộc khủng hoảng nhân đạo có nguy cơ lan rộng, đe dọa an ninh ổn định của các nước láng giềng. Tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua đối thoại nhằm chấm dứt xung đột ở Sudan là biện pháp duy nhất nhằm duy trì sự ổn định của khu vực Đông Phi.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.