Chặn nguy cơ khủng hoảng nhân đạo lan rộng ở Đông Phi

Các nhà lãnh đạo Chad, Eritrea, Ethiopia, Nam Sudan đã đến thủ đô Cairo của Ai Cập, dự Hội nghị thượng đỉnh các quốc gia láng giềng Sudan. Trong bối cảnh cuộc xung đột ở Sudan tái bùng phát, kéo theo những hệ lụy khôn lường từ dòng người tị nạn gia tăng. Hội nghị tập trung tìm giải pháp giúp chấm dứt bạo lực tại Sudan và hạn chế tác động tới các nước láng giềng.
Gia súc chết do hạn hán tại Kajiado, Kenya ngày 21/10/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Gia súc chết do hạn hán tại Kajiado, Kenya ngày 21/10/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Hội nghị thượng đỉnh các nước láng giềng Sudan xem xét các ý tưởng và đề xuất nhằm chấm dứt xung đột vũ trang ở quốc gia Đông Phi này, vốn đã được bàn thảo trước đó, gồm cả hội nghị của Cơ quan liên Chính phủ về phát triển (IGAD). Các nhà lãnh đạo của những quốc gia láng giềng Sudan cũng thảo luận về cơ chế nhằm đối phó với tình hình nhân đạo nghiêm trọng do hàng nghìn người tị nạn Sudan sơ tán sang các nước láng giềng tránh bạo lực. Hội nghị tìm cách bảo đảm an ninh và sự ổn định của toàn khu vực, hướng tới mục tiêu xây dựng một tầm nhìn chung, cũng như thống nhất về các cơ chế hiệu quả để giải quyết cuộc khủng hoảng Sudan bằng biện pháp hòa bình.

Theo ước tính của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), kể từ khi giao tranh nổ ra tại Sudan gần ba tháng trước, hơn 2,4 triệu người đã phải sơ tán trong nước và hơn 730.000 người ra nước ngoài lánh nạn. Ai Cập ở phía bắc và CH Chad ở phía tây là những quốc gia phải chịu tác động nhiều nhất từ dòng người tị nạn Sudan.

Đây là nỗ lực khu vực và quốc tế mới nhất nhằm tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng tại Sudan. Nếu cuộc khủng hoảng này tiếp tục kéo dài có thể đe dọa tới sự ổn định của vùng Sừng châu Phi, Biển Đỏ, khu vực Bắc Phi, Sahel, Trung Phi, sông Nile và khu vực Hồ Lớn của châu Phi.

Theo ước tính của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), kể từ khi giao tranh nổ ra tại Sudan gần ba tháng trước, hơn 2,4 triệu người đã phải sơ tán trong nước và hơn 730.000 người ra nước ngoài lánh nạn. Ai Cập ở phía bắc và CH Chad ở phía tây là những quốc gia phải chịu tác động nhiều nhất từ dòng người tị nạn Sudan.

Giao tranh giữa quân đội Sudan và lực lượng bán quân sự (RSF) nổ ra từ giữa tháng 4 vừa qua, đến nay đã khiến gần 3.000 người thiệt mạng. Tình hình nhân đạo tại Sudan hiện rất nghiêm trọng, khi toàn bộ các quận ở thủ đô Khartoum không còn nước sạch, chỉ có điện vài giờ trong tuần. Các cơ sở cứu trợ thường xuyên bị cướp bóc. Giao tranh khiến nhiều vùng rộng lớn ở thủ đô Khartoum bị bỏ hoang, kéo theo làn sóng tấn công ở Darfur. Người dân phải đối mặt với nạn trộm cắp, thiếu thức ăn và nước uống, các dịch vụ chăm sóc y tế gián đoạn trong khi bạo lực tình dục cũng trở thành mối đe dọa.

Trước diễn biến phức tạp và nguy hiểm ở Sudan, IGAD đã kêu gọi hai bên tham chiến ngừng bắn vô điều kiện, không xác định thời hạn, cũng như đề ra cơ chế thực thi và giám sát hiệu quả. IGAD bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tác động của cuộc giao tranh dai dẳng hiện nay, đồng thời cho biết đã nhất trí yêu cầu tổ chức cuộc họp của Lực lượng thường trực Đông Phi để xem xét khả năng triển khai lực lượng này nhằm bảo vệ dân thường và bảo đảm tiếp cận nhân đạo ở Sudan.

Tại cuộc họp của IGAD, các đại diện 8 quốc gia trong và chung quanh vùng Sừng châu Phi đã hối thúc xây dựng một tiến trình hòa bình cho Sudan. Tuy nhiên, chỉ có RSF cử đại diện tham dự cuộc họp, trong khi phái đoàn quân đội Sudan từ chối có mặt do phản đối tư cách chủ trì các cuộc đàm phán của Kenya. Sudan cho rằng Kenya đang ủng hộ lực lượng RSF đối địch.

Sau khi cựu Tổng thống Sudan Omar al-Bashir bị lật đổ vào năm 2019, quân đội Sudan và lực lượng RSF đã cùng chia sẻ quyền điều hành đất nước với các tổ chức dân sự. Đến năm 2021, hai lực lượng này giành quyền kiểm soát hoàn toàn nhưng sau đó nảy sinh nhiều mâu thuẫn về kế hoạch chuyển tiếp chính quyền hướng tới tổ chức tổng tuyển cử. Kể từ khi giao tranh giữa hai lực lượng này bùng phát, các nỗ lực quốc tế nhằm hòa giải hai bên và chấm dứt giao tranh không đạt tiến triển rõ nét, trong đó có cuộc hòa đàm do Saudi Arabia và Mỹ chủ trì diễn ra tại thành phố Jeddah của Saudi Arabia và một hội nghị khác do các nước châu Phi tổ chức ở Addis Abada của Ethiopia mới đây.

Xung đột kéo dài đẩy Sudan vào tình trạng gần như bị cô lập và một cuộc khủng hoảng nhân đạo có nguy cơ lan rộng, đe dọa an ninh ổn định của các nước láng giềng. Tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua đối thoại nhằm chấm dứt xung đột ở Sudan là biện pháp duy nhất nhằm duy trì sự ổn định của khu vực Đông Phi.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.