Tờ trình này nhận được sự đồng tình của hầu hết các địa phương, nhất là quận Bình Thạnh với bảy phường nằm trong vùng của Dự án, với khoảng 2.200 hộ dân, tổ chức thuộc diện thu hồi đất, trong đó hơn 50% số trường hợp bị giải tỏa toàn bộ nhà, đất. Ngoài ra, tại quận Gò Vấp có 138 trường hợp bị ảnh hưởng (trong đó có 43 trường hợp đã ban hành quyết định thu hồi đất theo Luật Đất đai năm 2013).
Dự án Nạo vét, cải tạo rạch Xuyên Tâm giải quyết ô nhiễm môi trường, chỉnh trang đô thị nằm trong nội đô thành phố có quy mô lớn về công tác bồi thường, giải tỏa, chi phí đầu tư, nhất là về số lượng nhà ở trên kênh rạch. Đây cũng là dự án có chủ trương đầu tư gần 20 năm qua nhưng chậm triển khai, nay chính quyền thành phố quyết tâm rót vốn ngân sách thực hiện, qua đó giải quyết cơ bản việc xóa nhà lụp xụp trên và ven kênh rạch, cải thiện chỗ ở cũng như tạo lập nơi an cư ổn định cho hàng chục nghìn người dân thành phố.
Tờ trình có 20 nội dung liên quan đến mức hỗ trợ khác căn cứ luật định nhằm bảo đảm chỗ ở, ổn định đời sống sản xuất đối với người có đất bị thu hồi. Trong đó, với những trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không đủ điều kiện bồi thường về đất (theo quy định tại Điều 95 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 5 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP) thì căn cứ vào nguồn gốc, quá trình, thời điểm sử dụng đất được đề xuất hỗ trợ về đất bằng 100% đơn giá đất cụ thể tính bồi thường của loại đất thu hồi.
Nội dung này, theo quận Bình Thạnh, đã giải quyết “nút thắt” rất lớn trong công tác bồi thường đối với nhà ở trên kênh rạch. Đây cũng là điểm nghẽn không chỉ của địa phương này mà còn là vướng mắc lớn trong công tác bồi thường, khiến tiến độ giải tỏa nhà ở trên kênh rạch của Thành phố Hồ Chí Minh trước đây vốn rất chậm, thậm chí là giậm chân tại chỗ một thời gian dài, nay được “khơi thông” nếu chính sách này sớm được thành phố thông qua.
Ngoài ra, đề xuất hỗ trợ thêm suất tái định cư, bố trí tạm cư nhằm bảo đảm tối đa điều kiện về chỗ ở, ổn định cuộc sống đối với các trường hợp bị thu hồi đất cũng là những hỗ trợ rất lớn để địa phương thực hiện công tác bồi thường với các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ dân. Đáng lưu ý, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố đề nghị, trường hợp hộ gia đình đủ điều kiện tái định cư (không thuộc trường hợp quy định tại Khoản 4, Điều 111, Luật Đất đai) mà tại thời điểm trước khi ban hành thông báo thu hồi đất có từ bảy nhân khẩu thường trú trở lên thì căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương, ngoài suất tái định cư theo quy định còn được xem xét hỗ trợ bố trí thêm một căn hộ hoặc một nền đất trong quỹ tái định cư phục vụ dự án...
Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường cho rằng, nội dung của tờ trình này, nếu được Ủy ban nhân dân thành phố xem xét, thông qua sẽ tạo điều kiện tối đa để địa phương thực hiện công tác bồi thường đối với hàng nghìn hộ dân có nhà trên và ven kênh rạch được thuận lợi, đúng luật, đồng thời dễ nhận được sự đồng thuận của người dân; qua đó bảo đảm tiến độ giải ngân các dự án đầu tư công thực hiện theo Luật Đất đai năm 2024 trên địa bàn.
Chương trình di dời nhà ven, trên kênh rạch cũng là một trong những chương trình hành động và nhiệm vụ quan trọng nhất của thành phố mà Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh đề ra trong nhiệm kỳ 2021-2025, với mục tiêu thay đổi cơ bản bộ mặt đô thị của thành phố, tạo môi trường sống văn minh, sạch đẹp, trong đó, tiêu chí xuyên suốt của thành phố khi thực hiện dự án là nơi ở mới của người dân trong vùng dự án phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
