Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ tư của nhóm Bộ tứ:

Cam kết vững chắc về một khu vực Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương tự do, rộng mở

Biến đổi khí hậu, đại dịch Covid-19 và an ninh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là những chủ đề chính được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ tư của nhóm Bộ tứ (gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ), vừa diễn ra tại thành phố Melbourne của Australia.

Biến đổi khí hậu là một trong những chủ đề chính được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ tư của nhóm Bộ tứ vừa diễn ra tại thành phố Melbourne, Australia.(Ảnh minh họa).
Biến đổi khí hậu là một trong những chủ đề chính được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ tư của nhóm Bộ tứ vừa diễn ra tại thành phố Melbourne, Australia.(Ảnh minh họa).

Tại hội nghị và các cuộc gặp song phương bên lề, các thành viên Bộ tứ đều khẳng định cam kết vững chắc về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở.

Các nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ, Australia, Nhật Bản, Ấn Độ đều nhấn mạnh yếu tố then chốt trong khuôn khổ các cuộc thảo luận của Bộ tứ là mục tiêu tạo môi trường tự do, không ép buộc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Hợp tác ứng phó đại dịch Covid-19 được xem là vấn đề quan trọng và cấp bách nhất, các vấn đề an ninh mạng và an ninh hàng hải, phát triển cơ sở hạ tầng, hành động vì khí hậu và khắc phục hậu quả thiên tai cũng là trọng tâm thảo luận. Mỹ khẳng định, hợp tác của Bộ tứ giúp tạo một cơ chế vững chắc để phân phối vắc-xin phòng Covid-19 trên toàn thế giới, tăng cường khả năng răn đe đối với mọi hành động "hiếu thắng và ép buộc" trong khu vực.

Một trong những trọng tâm các cuộc thảo luận là vấn đề bảo đảm an ninh khu vực. Nhóm đã nhất trí tăng cường hợp tác về chống khủng bố trên không gian mạng, gồm cả tấn công bằng mã độc tống tiền. Các biện pháp nhằm ứng phó nguy cơ xảy ra thảm họa trong khu vực đã được thông qua và các bên nhất trí hỗ trợ nỗ lực chống đánh bắt thủy hải sản bất hợp pháp. Bộ tứ cũng nhất trí ưu tiên tăng cường hỗ trợ an ninh hàng hải cho các đối tác tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nâng cao nhận thức về lĩnh vực hàng hải, cũng như khả năng phát triển các nguồn tài nguyên biển nhằm bảo đảm tự do hàng hải, hàng không.

Bộ tứ cam kết hợp tác chặt chẽ hơn với các quốc gia Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bảo tồn các nguồn tài nguyên ngoài khơi, đồng thời khẳng định luật pháp quốc tế, hòa bình và an ninh trong lĩnh vực hàng hải là nền tảng cho sự phát triển và thịnh vượng của cả khu vực. Để tăng cường hiệu quả và khả năng đối phó các thách thức an ninh ở khu vực, Bộ tứ khẳng định tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực và hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ các đối tác trong việc phát triển các nguồn tài nguyên ngoài khơi, phù hợp Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, bảo đảm tự do hàng hải và hàng không, thúc đẩy an toàn và an ninh của các tuyến thông tin liên lạc trên biển.

Trong khuôn khổ kỳ họp, các thành viên cũng tận dụng bầu không khí thuận lợi của không gian thảo luận Bộ tứ để tăng cường các mối quan hệ song phương theo hướng đôi bên cùng có lợi. Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí duy trì liên lạc chặt chẽ, nỗ lực thúc đẩy mối quan hệ Nhật-Mỹ phát triển. Hai bên khẳng định sự cần thiết của việc tăng cường khả năng ứng phó của liên minh Nhật-Mỹ, làm sâu sắc hơn hợp tác với các đối tác như Australia, Ấn Độ, ASEAN và châu Âu. Trao đổi quan điểm về các chính sách xây dựng đất nước của mỗi nước, hai bên cũng nhấn mạnh vai trò của cơ chế Ủy ban tham vấn chính sách kinh tế Nhật-Mỹ (phiên bản đối thoại 2+2 giữa các Bộ trưởng Ngoại giao và Kinh tế hai nước) để mở rộng hợp tác kinh tế song phương.

Trong khi đó, Nhật Bản và Australia nhất trí làm việc tích cực để sửa đổi tuyên bố chung năm 2007 về hợp tác an ninh giữa hai nước. Theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, hai bên đã tái khẳng định nỗ lực nhằm hoàn thành các thủ tục trong nước cần thiết để thực hiện Thỏa thuận tiếp cận đối ứng (RAA), được ký kết tại cuộc họp trực tuyến giữa các nhà lãnh đạo hai nước hồi tháng 1, nhằm tạo điều kiện cho các cuộc tập trận chung và tăng cường hợp tác an ninh giữa Tokyo và Canberra. Ấn Độ và Mỹ cũng khẳng định mối quan hệ song phương bền chặt và nhất trí tiếp tục phát triển quan hệ trong quỹ đạo tích cực hiện nay.

Hàng loạt mối quan tâm chung đã được các Bộ trưởng Ngoại giao nhóm Bộ tứ thảo luận trong khuôn khổ hội nghị lần này. Các bên đều thể hiện cam kết vững chắc về tăng cường hợp tác vì một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương an ninh và thịnh vượng.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.