Bồi dưỡng văn hóa, nghệ thuật - nền tảng phát triển toàn diện học sinh

Trong hành trình giáo dục học sinh phát triển toàn diện, việc bồi dưỡng văn hóa-nghệ thuật, kỹ năng và giá trị sống cho học sinh ngày càng được coi trọng.

Giờ học của cô giáo và học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ. (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Giờ học của cô giáo và học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đây không chỉ là nền tảng hình thành nhân cách, lý tưởng, khát vọng của thế hệ trẻ mà còn là hướng đi thiết thực nhằm xây dựng con người Việt Nam hiện đại, nhân văn trong thời kỳ hội nhập.

Bồi dưỡng văn hóa, nghệ thuật, giá trị sống

Theo Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài, nếu nhà trường chỉ để học sinh tương tác với học liệu trong sách giáo khoa và thầy giáo, cô giáo thì chưa đủ. Chức năng của nhà trường, ngoài việc thực hiện tốt những điều kiện mà Nhà nước đã trang bị, còn phải biết thiết kế và huy động các lực lượng liên quan tham gia vào quá trình giáo dục. Điều này đã được cụ thể hóa trong nhiều văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hiện nay, ngành giáo dục có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai mục tiêu phát triển toàn diện học sinh. Cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường, bảo đảm; thời lượng dạy học 2 buổi/ngày đã tạo ra không gian mở cho các hoạt động giáo dục, phù hợp với định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và tiệm cận xu thế của các nước phát triển.

Không chỉ dừng ở việc học trong sách giáo khoa, học sinh còn được tiếp cận các nội dung theo định hướng chương trình, đòi hỏi sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội, trong đó có lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Với định hướng đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều văn bản mang tính pháp lý và hướng dẫn chi tiết nhằm hỗ trợ các nhà trường trong quá trình triển khai.

Không chỉ dừng ở việc học trong sách giáo khoa, học sinh còn được tiếp cận các nội dung theo định hướng chương trình, đòi hỏi sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội, trong đó có lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.

Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài

11377766-4d16-4495-93ca-95f94ea7ea32.jpg
Tọa đàm về định hướng triển khai công tác giáo dục lý tưởng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật cho học sinh phổ thông.

Tại tọa đàm về định hướng triển khai công tác giáo dục lý tưởng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật cho học sinh phổ thông do Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức ngày 2/10, nhiều chuyên gia đã trao đổi, phân tích những cơ sở lý luận và thực tiễn của lĩnh vực này.

Phó Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Trịnh Hoài Thu cho biết: Luật Giáo dục 2019 quy định nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại; coi trọng tư tưởng, phẩm chất đạo đức, ý thức công dân; kế thừa truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa nhân loại. Mục tiêu giáo dục phổ thông hướng tới phát triển trí tuệ, thể chất, phẩm chất công dân; bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp; chú trọng lý tưởng, đạo đức, lối sống, năng lực thực hành và vận dụng kiến thức.

Các nội dung về giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật được tích hợp trong nhiều môn học như: Âm nhạc, Mỹ thuật, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Hoạt động trải nghiệm-hướng nghiệp, Hoạt động giáo dục địa phương. Chương trình xác định rõ mục tiêu nuôi dưỡng tình yêu cái đẹp, tinh thần nhân văn, ý thức trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến với những phẩm chất chủ yếu: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.

9d1a9e12-30a5-41e0-83b1-6dd28c494532.jpg
Học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ trong giờ học. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều ban hành hướng dẫn nhiệm vụ năm học, coi giáo dục đạo đức, lối sống, lý tưởng sống, kỹ năng sống là trọng tâm. Năm học 2025-2026, Công văn 4567/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh mục tiêu nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục toàn diện về đức-trí-thể-mỹ, bao gồm giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, văn hóa đọc, văn hóa học đường, nghệ thuật, tài chính, năng lực số, năng lực trí tuệ nhân tạo.

Giúp thế hệ trẻ giữ gìn bản sắc dân tộc

Trên cơ sở thảo luận tại tọa đàm, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Hội Nhà văn Việt Nam thống nhất xem xét biên soạn, thẩm định và tích hợp bộ tài liệu của Hội Nhà văn Việt Nam trên nền tảng số, sử dụng phù hợp trong giáo dục phổ thông, có thể được triển khai theo hướng tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hoặc sử dụng trong các tiết học buổi hai. Việc triển khai được thực hiện trên căn cứ Thông tư số 21/2014/TT-BGDĐT ngày 7/7/2014 của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quy định về quản lý và sử dụng xuất bản phẩm tham khảo trong các cơ sở giáo dục.

Theo bà Trịnh Hoài Thu, giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật đã và đang trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục toàn diện. Đó không chỉ là nền tảng hình thành nhân cách, nuôi dưỡng khát vọng và bồi dưỡng lý tưởng cho học sinh mà còn là động lực phát triển con người Việt Nam hiện đại, nhân văn, hội nhập.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều cho rằng, trong bối cảnh nhiều biến động khó lường, thế hệ trẻ cần có bản lĩnh để tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời giữ gìn trọn vẹn bản sắc Việt Nam, không bị đồng hóa hay lôi kéo bởi những tư tưởng tiêu cực.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.

Ông Nguyễn Quang Thiều nhấn mạnh, việc biên soạn và triển khai các bộ sách giáo dục về văn hóa nghệ thuật, lối sống đẹp theo gương Bác Hồ, cũng như tìm hiểu về Đảng Cộng sản Việt Nam là hết sức quan trọng và cấp thiết. Dạy lịch sử phải được thực hiện một cách chính xác, chân thực; chỉ khi sự thật lịch sử được truyền đạt đầy đủ và đúng đắn, trẻ em mới có thể tìm thấy cảm hứng, từ đó hình thành tình yêu, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

“Con người có thể tồn tại nhờ nhiều yếu tố, nhưng văn hóa, nghệ thuật mới làm cho sự tồn tại ấy có ý nghĩa. Văn hóa không chỉ giúp chúng ta trở thành những con người đúng nghĩa, mà còn mở ra “đôi mắt sáng” trong tư tưởng và tâm tưởng, để biết trân trọng quá khứ, hướng đến tương lai”, ông Nguyễn Quang Thiều chia sẻ.

Con người có thể tồn tại nhờ nhiều yếu tố, nhưng văn hóa, nghệ thuật mới làm cho sự tồn tại ấy có ý nghĩa. Văn hóa không chỉ giúp chúng ta trở thành những con người đúng nghĩa, mà còn mở ra “đôi mắt sáng” trong tư tưởng và tâm tưởng, để biết trân trọng quá khứ, hướng đến tương lai.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều

Trên tinh thần đó, Hội Nhà văn Việt Nam đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn biên soạn các bộ sách: Giáo dục văn hóa nghệ thuật (lớp 1 đến lớp 12), Hành trình lý tưởng - Tuổi trẻ Việt Nam (lớp 1 đến lớp 12) và Sống đẹp theo gương Bác Hồ (lớp 1 đến lớp 12) nhằm giúp thế hệ trẻ gìn giữ bản sắc dân tộc, nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển toàn diện.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 5215/BGDĐT-GDPT ngày 03/9/2025 về việc mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia các hoạt động giáo dục trong trường phổ thông. Văn bản này không chỉ hướng dẫn cụ thể việc phối hợp với các lực lượng xã hội trong giáo dục đạo đức, lý tưởng sống, kỹ năng sống mà còn quy định rõ nguyên tắc, tiêu chí mời chuyên gia tham gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu gắn kết nhà trường với cộng đồng văn hóa, nghệ thuật và thể thao.

Qua đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang tạo hành lang pháp lý quan trọng, khuyến khích sự tham gia rộng rãi của xã hội, góp phần đa dạng hóa các hình thức giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và các giá trị văn hóa của dân tộc, nhân loại cho học sinh.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: ĐẠI THẮNG)

Sau sắp xếp trường học, dự kiến giảm hơn 50% cơ sở giáo dục, giảm mạnh biên chế giáo viên

Việc triển khai sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục tại các địa phương trên cả nước dự kiến sẽ hoàn thành trước ngày 30/8. Tổng số cơ sở giáo dục dự kiến giảm 50,5%, từ hơn 37,5 nghìn xuống gần 18,6 nghìn cơ sở; giảm hơn 32,6 nghìn hiệu trưởng, hiệu phó và hơn 11 nghìn nhân viên trường học. 

Đại học Trà Vinh có thêm 3 chương trình đạt chuẩn quốc tế. (Ảnh: HOÀNG TRUNG)

Đại học Trà Vinh có 30 chương trình đạt chuẩn quốc tế

Thêm 3 chương trình đào tạo đạt kiểm định theo bộ tiêu chuẩn AUN-QA, Đại học Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long) có tổng số 30 chương trình đạt kiểm định chất lượng quốc tế, tiếp tục khẳng định định hướng nâng cao chất lượng đào tạo, hội nhập giáo dục khu vực và quốc tế.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cùng đại diện các bên thực hiện ký kết, trao biên bản ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Kết nối nguồn lực, nâng chất lượng giáo dục tại xã Minh Châu

Ngày 27/8, tại Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Hội nghị ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác hỗ trợ phát triển giáo dục tại xã Minh Châu. Sự kiện nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc huy động, kết nối các nguồn lực để hỗ trợ các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã đảo Minh Châu.

Trường mầm non Ninh Sơn (xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa) được tu sửa đẹp, khang trang, sẵn sàng đón các cháu ngày tựu trường năm học mới. (Ảnh: PHƯỚC THIỆN)

Ninh Sơn sẵn sàng cho năm học mới

Những ngày cuối tháng 8, khi mùa tựu trường đang đến gần, các trường học ở xã Ninh Sơn (Khánh Hòa) trở nên tất bật. Sau cánh cổng trường, tiếng chổi quét sân, tiếng bàn ghế được sắp xếp, tiếng giáo viên gọi nhau chuẩn bị đồ dùng dạy học… hòa thành nhịp điệu rộn ràng trước ngày đón học sinh trở lại.

Ông Andrey Belyaninov, Tổng thư ký Hội đồng nhân dân thế giới, Thành viên Ủy ban UNESCO Liên bang Nga chia sẻ tại tọa đàm.

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và giáo dục như một yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững

Tọa đàm góp phần mở rộng trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường mạng lưới hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học, giáo dục; đồng thời thúc đẩy các sáng kiến hợp tác có tính thực tiễn, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam và cộng đồng quốc tế.

Toàn cảnh buổi đối thoại. (Ảnh: ĐỨC LAM)

Để thầy cô yên tâm cống hiến cho giáo dục

Cuộc đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh Ninh Bình với cán bộ quản lý giáo dục sáng 26/8 cho thấy sự quan tâm sâu sắc đối với lĩnh vực giáo dục và đội ngũ nhà giáo trước thềm năm học 2026-2027. Sau sắp xếp, yêu cầu đặt ra là nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời chăm lo tốt hơn cho người dạy và người học.

Cô giáo Lục Thúy Hằng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc động viên học sinh lớp 12 vượt khó học tốt. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Thầy và trò Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc nỗ lực vượt khó

Năm học mới 2026-2027 với Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc (thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo) thật đặc biệt. Nhà trường đang trong quá trình đầu tư nâng cấp toàn diện nên phải sơ tán, học nhờ tại hai cơ sở, nhưng với trách nhiệm, tình yêu thương của người thầy, học trò hiếu học, trường đang vượt qua khó khăn để dạy tốt, học tốt.

Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị tổ chức ký quy chế phối hợp với các đơn vị, địa phương về phối hợp quản lý, hỗ trợ hoạt động các trường phổ thông nội trú liên cấp khu vực biên giới. (Ảnh: HOÀNG PHÚC)

Phối hợp quản lý, hỗ trợ hoạt động trường nội trú liên cấp khu vực biên giới tỉnh Quảng Trị

Lần đầu tiên tỉnh Quảng Trị tổ chức mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp khu vực biên giới nên sẽ có những khó khăn nhất định. Ngày 25/8, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp quản lý, hỗ trợ hoạt động đối với loại hình trường học này, hướng tới xây dựng mô hình trường nội trú chất lượng, hiệu quả.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Mai Tú)

Hưng Yên: An toàn cho trẻ mầm non phải đặt lên hàng đầu

Sáng 25/8, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội nghị triển khai công tác năm học 2026-2027 đối với giáo dục mầm non. Hội nghị tập trung đánh giá việc ổn định mạng lưới trường lớp sau sắp xếp, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ và chuẩn bị triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới.

Ký kết hợp tác giữa hai đơn vị. (Ảnh: HNV)

Ký kết hợp tác chiến lược, thúc đẩy sáng tạo số và ứng dụng AI trong giáo dục Việt Nam

Với việc ký kết hợp tác chiến lược này, NIC trở thành đối tác hàng đầu của Canva tại Việt Nam trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực số cho ngành giáo dục. Việc hợp tác hướng tới ba mục tiêu trọng tâm, thể hiện tinh thần đồng hành giữa Nhà nước và doanh nghiệp công nghệ vì sự phát triển bền vững của nền giáo dục.