Bồi dưỡng văn hóa, nghệ thuật - nền tảng phát triển toàn diện học sinh

Trong hành trình giáo dục học sinh phát triển toàn diện, việc bồi dưỡng văn hóa-nghệ thuật, kỹ năng và giá trị sống cho học sinh ngày càng được coi trọng.

Giờ học của cô giáo và học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ. (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Giờ học của cô giáo và học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đây không chỉ là nền tảng hình thành nhân cách, lý tưởng, khát vọng của thế hệ trẻ mà còn là hướng đi thiết thực nhằm xây dựng con người Việt Nam hiện đại, nhân văn trong thời kỳ hội nhập.

Bồi dưỡng văn hóa, nghệ thuật, giá trị sống

Theo Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài, nếu nhà trường chỉ để học sinh tương tác với học liệu trong sách giáo khoa và thầy giáo, cô giáo thì chưa đủ. Chức năng của nhà trường, ngoài việc thực hiện tốt những điều kiện mà Nhà nước đã trang bị, còn phải biết thiết kế và huy động các lực lượng liên quan tham gia vào quá trình giáo dục. Điều này đã được cụ thể hóa trong nhiều văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hiện nay, ngành giáo dục có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai mục tiêu phát triển toàn diện học sinh. Cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường, bảo đảm; thời lượng dạy học 2 buổi/ngày đã tạo ra không gian mở cho các hoạt động giáo dục, phù hợp với định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và tiệm cận xu thế của các nước phát triển.

Không chỉ dừng ở việc học trong sách giáo khoa, học sinh còn được tiếp cận các nội dung theo định hướng chương trình, đòi hỏi sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội, trong đó có lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Với định hướng đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều văn bản mang tính pháp lý và hướng dẫn chi tiết nhằm hỗ trợ các nhà trường trong quá trình triển khai.

Không chỉ dừng ở việc học trong sách giáo khoa, học sinh còn được tiếp cận các nội dung theo định hướng chương trình, đòi hỏi sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội, trong đó có lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.

Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài

11377766-4d16-4495-93ca-95f94ea7ea32.jpg
Tọa đàm về định hướng triển khai công tác giáo dục lý tưởng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật cho học sinh phổ thông.

Tại tọa đàm về định hướng triển khai công tác giáo dục lý tưởng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật cho học sinh phổ thông do Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức ngày 2/10, nhiều chuyên gia đã trao đổi, phân tích những cơ sở lý luận và thực tiễn của lĩnh vực này.

Phó Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Trịnh Hoài Thu cho biết: Luật Giáo dục 2019 quy định nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại; coi trọng tư tưởng, phẩm chất đạo đức, ý thức công dân; kế thừa truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa nhân loại. Mục tiêu giáo dục phổ thông hướng tới phát triển trí tuệ, thể chất, phẩm chất công dân; bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp; chú trọng lý tưởng, đạo đức, lối sống, năng lực thực hành và vận dụng kiến thức.

Các nội dung về giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật được tích hợp trong nhiều môn học như: Âm nhạc, Mỹ thuật, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Hoạt động trải nghiệm-hướng nghiệp, Hoạt động giáo dục địa phương. Chương trình xác định rõ mục tiêu nuôi dưỡng tình yêu cái đẹp, tinh thần nhân văn, ý thức trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến với những phẩm chất chủ yếu: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.

9d1a9e12-30a5-41e0-83b1-6dd28c494532.jpg
Học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ trong giờ học. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều ban hành hướng dẫn nhiệm vụ năm học, coi giáo dục đạo đức, lối sống, lý tưởng sống, kỹ năng sống là trọng tâm. Năm học 2025-2026, Công văn 4567/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh mục tiêu nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục toàn diện về đức-trí-thể-mỹ, bao gồm giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, văn hóa đọc, văn hóa học đường, nghệ thuật, tài chính, năng lực số, năng lực trí tuệ nhân tạo.

Giúp thế hệ trẻ giữ gìn bản sắc dân tộc

Trên cơ sở thảo luận tại tọa đàm, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Hội Nhà văn Việt Nam thống nhất xem xét biên soạn, thẩm định và tích hợp bộ tài liệu của Hội Nhà văn Việt Nam trên nền tảng số, sử dụng phù hợp trong giáo dục phổ thông, có thể được triển khai theo hướng tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hoặc sử dụng trong các tiết học buổi hai. Việc triển khai được thực hiện trên căn cứ Thông tư số 21/2014/TT-BGDĐT ngày 7/7/2014 của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quy định về quản lý và sử dụng xuất bản phẩm tham khảo trong các cơ sở giáo dục.

Theo bà Trịnh Hoài Thu, giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống, văn hóa-nghệ thuật đã và đang trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục toàn diện. Đó không chỉ là nền tảng hình thành nhân cách, nuôi dưỡng khát vọng và bồi dưỡng lý tưởng cho học sinh mà còn là động lực phát triển con người Việt Nam hiện đại, nhân văn, hội nhập.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều cho rằng, trong bối cảnh nhiều biến động khó lường, thế hệ trẻ cần có bản lĩnh để tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời giữ gìn trọn vẹn bản sắc Việt Nam, không bị đồng hóa hay lôi kéo bởi những tư tưởng tiêu cực.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.

Ông Nguyễn Quang Thiều nhấn mạnh, việc biên soạn và triển khai các bộ sách giáo dục về văn hóa nghệ thuật, lối sống đẹp theo gương Bác Hồ, cũng như tìm hiểu về Đảng Cộng sản Việt Nam là hết sức quan trọng và cấp thiết. Dạy lịch sử phải được thực hiện một cách chính xác, chân thực; chỉ khi sự thật lịch sử được truyền đạt đầy đủ và đúng đắn, trẻ em mới có thể tìm thấy cảm hứng, từ đó hình thành tình yêu, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

“Con người có thể tồn tại nhờ nhiều yếu tố, nhưng văn hóa, nghệ thuật mới làm cho sự tồn tại ấy có ý nghĩa. Văn hóa không chỉ giúp chúng ta trở thành những con người đúng nghĩa, mà còn mở ra “đôi mắt sáng” trong tư tưởng và tâm tưởng, để biết trân trọng quá khứ, hướng đến tương lai”, ông Nguyễn Quang Thiều chia sẻ.

Con người có thể tồn tại nhờ nhiều yếu tố, nhưng văn hóa, nghệ thuật mới làm cho sự tồn tại ấy có ý nghĩa. Văn hóa không chỉ giúp chúng ta trở thành những con người đúng nghĩa, mà còn mở ra “đôi mắt sáng” trong tư tưởng và tâm tưởng, để biết trân trọng quá khứ, hướng đến tương lai.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều

Trên tinh thần đó, Hội Nhà văn Việt Nam đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn biên soạn các bộ sách: Giáo dục văn hóa nghệ thuật (lớp 1 đến lớp 12), Hành trình lý tưởng - Tuổi trẻ Việt Nam (lớp 1 đến lớp 12) và Sống đẹp theo gương Bác Hồ (lớp 1 đến lớp 12) nhằm giúp thế hệ trẻ gìn giữ bản sắc dân tộc, nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển toàn diện.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 5215/BGDĐT-GDPT ngày 03/9/2025 về việc mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia các hoạt động giáo dục trong trường phổ thông. Văn bản này không chỉ hướng dẫn cụ thể việc phối hợp với các lực lượng xã hội trong giáo dục đạo đức, lý tưởng sống, kỹ năng sống mà còn quy định rõ nguyên tắc, tiêu chí mời chuyên gia tham gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu gắn kết nhà trường với cộng đồng văn hóa, nghệ thuật và thể thao.

Qua đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang tạo hành lang pháp lý quan trọng, khuyến khích sự tham gia rộng rãi của xã hội, góp phần đa dạng hóa các hình thức giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và các giá trị văn hóa của dân tộc, nhân loại cho học sinh.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Một trong 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Trong ảnh: Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Bốn ưu tiên của giáo dục và đào tạo trong quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh công nghệ số và AI mở ra những cơ hội rất lớn cho giáo dục, nhưng đồng thời đặt ra các thách thức, đòi hỏi người học, người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng mà còn từng bước làm chủ, định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.

Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Làng Sáng (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Quản lý bằng dữ liệu với giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, bảo đảm quyền học tập của người dân

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về điều kiện bảo đảm, quy trình kiểm tra công nhận đạt chuẩn giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ với quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền học tập của người dân, quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, duy trì kết quả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

24 biên bản hợp tác được trao tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số

Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, 24 biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế đã được ký kết. Nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NH)

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực sức khỏe

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức khai mạc Hội nghị Khoa học sức khỏe với chủ đề “Chăm sóc sức khỏe toàn diện trong kỷ nguyên số”. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 9 và 10/10 với 59 báo cáo khoa học thuộc các lĩnh vực y khoa, răng-hàm-mặt, dược và điều dưỡng.

Sinh viên Học viện Ngân hàng trao đổi, thảo luận trong giờ học. (Ảnh: HVNH)

Gắn đào tạo đại học với nhu cầu doanh nghiệp

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đang đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đến thực hành, nghiên cứu. Qua đó, liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp từng bước đi vào thực chất, gắn đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường.

Các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa với các cơ sở đại học, tổ chức giáo dục quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Các cơ sở giáo dục tích cực kết nối, mở rộng hợp tác, học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số mở ra không gian kết nối các doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đại học, tổ chức giáo dục, các đơn vị phát triển giải pháp. Nhiều hoạt động ký kết, hợp tác đã được thực hiện, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Phiên hội thảo chuyên đề Giáo dục phổ thông. (Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Giá trị của AI phải được chứng minh bằng kết quả học tập

AI đang thay đổi cách dạy học và vận hành nhà trường, nhưng số hóa nhiều hơn chưa đồng nghĩa học sinh học tốt hơn. Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, ngày 8-9/10 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của AI cần được kiểm chứng qua sự tiến bộ về kiến thức, tư duy và năng lực tự học của học sinh.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Hội thảo quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước và quốc tế. (Ảnh: FTU)

Hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo sau đại học chuẩn quốc tế

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế dành cho người học sau đại học (ICGE 2026) với chủ đề "Tái định hình hợp tác trong một thế giới phân mảnh: Bằng chứng từ các doanh nghiệp, thị trường và chính sách".