Bình đẳng trong tiếp cận vaccine

Liên minh toàn cầu về vaccine và tiêm chủng (GAVI) vừa công bố kế hoạch đầu tư lên tới 1 tỷ USD để sản xuất vaccine cho châu Phi. Đây là một bước tiến tích cực trong nỗ lực chung toàn cầu nhằm bảo đảm tiếp cận công bằng dịch vụ y tế cho các nước nghèo, tránh lặp lại những sai lầm về chia rẽ, bất bình đẳng y tế từ đại dịch Covid-19.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Với khoản đầu tư trị giá 1 tỷ USD, kế hoạch “Tăng tốc sản xuất vaccine cho châu Phi” của GAVI hướng tới mục tiêu giải quyết tình trạng bất bình đẳng trong việc tiếp cận nguồn vaccine, vốn gây khó khăn cho châu lục này trong suốt thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành.

Nguồn tài trợ cho chương trình nêu trên đến từ số tiền còn lại trong sáng kiến COVAX, cơ chế cung cấp vaccine cho các nước nghèo được thiết lập trong thời gian bùng nổ dịch Covid-19. Kế hoạch được ban lãnh đạo GAVI phê duyệt sau khi tham vấn Liên minh châu Phi (AU), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi cùng các đối tác khác.

Bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine nói riêng và các dịch vụ y tế thiết yếu nói chung từng là bài toán hóc búa trong suốt thời gian đại dịch Covid-19 “phủ bóng đen” lên đời sống kinh tế-xã hội toàn cầu. Việc thiếu khả năng tiếp cận vaccine, thuốc men, thiết bị bảo vệ cá nhân, bộ dụng cụ chẩn đoán, máy thở trong đại dịch đã phản ánh rõ sự bất bình đẳng về chăm sóc sức khỏe, nhất là ở các nước thu nhập thấp và trung bình.

Bên cạnh vấn đề nguồn cung vaccine thiếu, tình trạng mạng lưới y tế lạc hậu, yếu kém; hệ thống giao thông xuống cấp; đội ngũ nhân viên y tế thiếu hụt trầm trọng, chưa được đào tạo bài bản... cũng là những nguyên nhân khiến châu lục này từng “chậm chân” trong cuộc chiến chống Covid-19 toàn cầu.

Đáng nói là, sau gần bốn năm toàn thế giới căng sức chống dịch, nhiều bài học kinh nghiệm được rút ra nhưng tình trạng bất bình đẳng vẫn hiện hữu. Còn ít nhất 4,5 tỷ người không được cung cấp đầy đủ dịch vụ y tế thiết yếu; hơn 1,3 tỷ người đang sống trong cảnh nghèo khổ và cố gắng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Đây là thực tế đáng báo động trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng, kéo theo hàng loạt dịch bệnh bùng phát.

Dịch tả đang làm chao đảo các nước châu Phi như Mozambique, Zimbabwe, Somalia... Tháng 5/2023, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo thế giới sẽ thiếu vaccine phòng bệnh tả vào năm 2025 và 1 tỷ người ở 43 quốc gia có thể bị nhiễm căn bệnh này. Đối với dịch sốt rét, WHO, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và GAVI đang phối hợp mở rộng quy mô chương trình tiêm phòng sốt rét tại các khu vực tiềm ẩn nguy cơ cao nhất ở châu Phi. Theo kế hoạch, 1,7 triệu liều vaccine phòng sốt rét sẽ được chuyển đến Burkina Faso, Liberia, Niger và Sierra Leone trong vài tuần tới.

Thiếu nguồn tài chính là rào cản đối với nỗ lực thúc đẩy tiếp cận công bằng các dịch vụ y tế. UNICEF mới đây cho biết, việc thiếu kinh phí đang cản trở nỗ lực triển khai các chương trình hỗ trợ tại Sudan, trong đó có hỗ trợ về y tế. Cụ thể, cơ quan này chỉ nhận được 25% trong số 838 triệu USD mà họ cần để giúp đỡ khoảng 10 triệu trẻ em ở Sudan.

Cùng với đó, để bảo đảm tiếp cận công bằng về vaccine, ngoài việc các nước giàu chia sẻ vaccine hay các hãng dược thực hiện đầy đủ cam kết phân phối, thì việc mở rộng sản xuất là yếu tố quan trọng. Hồi tháng 11 vừa qua, WHO đã tổ chức Diễn đàn sản xuất địa phương thế giới (WLPF), bàn về việc thúc đẩy sản xuất nội địa và chuyển giao công nghệ giữa các nước để tăng khả năng tiếp cận các sản phẩm và công nghệ y tế chất lượng cho người dân. WHO cũng khởi xướng một chương trình giáo dục toàn cầu về sơ cứu đối với 25% số y tá và nữ hộ sinh ở 25 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình cho đến cuối năm 2025.

Sau quãng thời gian vất vả đối phó đại dịch Covid-19, thế giới đã nhận thức rõ tầm quan trọng của sự đoàn kết, sẻ chia và hợp tác. Thúc đẩy tiếp cận công bằng dịch vụ y tế vẫn là nhiệm vụ quan trọng, để toàn thế giới ứng phó hiệu quả hơn những mối đe dọa về sức khỏe khác trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.