Câu chuyện của ông H. không phải là trường hợp cá biệt, trong gần một thập niên qua, Bệnh viện Bình Dân đã trở thành trung tâm hàng đầu cả nước trong ứng dụng robot phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Tính đến năm 2025, bệnh viện đã thực hiện 1.167 ca phẫu thuật robot. Một con số phản ánh xu hướng rõ rệt trong lựa chọn phương pháp điều trị hiện đại, an toàn và hiệu quả của người bệnh.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở nam giới trên toàn cầu. Theo số liệu của Cơ quan Nghiên cứu quốc tế về Ung thư (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022, Việt Nam ghi nhận 5.875 ca mắc mới và 2.800 ca tử vong do ung thư tuyến tiền liệt.
Tuy tỷ lệ mắc mới thấp hơn mức trung bình toàn cầu nhưng tỷ lệ tử vong lại cao gần gấp đôi (48% so với mức trung bình thế giới là 27%) đã phản ánh tình trạng phát hiện bệnh muộn, khi ung thư đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn.
Tại Bệnh viện Bình Dân, chỉ khoảng 20% người bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, nguyên nhân chính nằm ở sự âm thầm của căn bệnh. Khác với phì đại tuyến tiền liệt lành tính gây triệu chứng sớm, ung thư tuyến tiền liệt thường diễn tiến lặng lẽ khiến người bệnh chủ quan.
Họ chỉ đến bệnh viện khi đã có các biểu hiện nặng như tiểu máu, đau xương hoặc rối loạn tiểu tiện, lúc đó việc điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và khó đạt kết quả tối ưu.
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tế Kha, Trưởng Khoa Ung bướu Tiết niệu, Bệnh viện Bình Dân, chia sẻ: “Ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm và nếu được phát hiện sớm, phẫu thuật robot cắt tuyến tiền liệt tận gốc là phương pháp điều trị đạt tiêu chuẩn vàng. Robot giúp bác sĩ thao tác tinh tế, bảo tồn dây thần kinh cương, giảm tối đa nguy cơ són tiểu và rối loạn cương. Điều đó có ý nghĩa vô cùng lớn với chất lượng sống của người bệnh sau phẫu thuật”.
Trước khi có robot, phẫu thuật tuyến tiền liệt là một thử thách lớn với các bác sĩ. Tuyến tiền liệt nằm sâu trong khung chậu, sát nhiều cấu trúc mạch máu và thần kinh quan trọng, khiến việc tiếp cận và quan sát vô cùng khó khăn. Phẫu thuật nội soi tiêu chuẩn giúp cải thiện tầm nhìn nhưng vẫn bị giới hạn về góc xoay và độ linh hoạt của dụng cụ.
Sự ra đời của hệ thống robot phẫu thuật đã mở ra một kỷ nguyên mới, nhờ hình ảnh 3D phóng đại, khả năng xoay gập của dụng cụ như cổ tay con người, bác sĩ có thể thao tác chính xác ở những vùng hẹp nhất. Nhờ đó, ca mổ diễn ra nhẹ nhàng hơn, ít chảy máu, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian hồi phục và đặc biệt là bảo tồn chức năng sinh lý cho bệnh nhân.
Tại Bệnh viện Bình Dân, ca phẫu thuật robot thường chỉ kéo dài khoảng 90-120 phút. Người bệnh hồi phục nhanh, có thể đi lại sau 1-2 ngày và xuất viện sau 4-5 ngày. Với hiệu quả vượt trội, phẫu thuật robot hiện chiếm hơn 75% tổng số ca phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, trở thành "cánh tay vàng" của bác sĩ và là hy vọng sống của người bệnh.
Theo bác sĩ Kha, ung thư tuyến tiền liệt có thể điều trị triệt để nếu phát hiện sớm, do đó, tầm soát định kỳ sẽ đóng vai trò then chốt. “Nam giới trên 50 tuổi nên tầm soát ung thư tuyến tiền liệt hàng năm, nếu trong gia đình có người thân cùng huyết thống mắc bệnh nên bắt đầu tầm soát từ tuổi 40”, bác sĩ Kha khuyến cáo.
Quy trình tầm soát hiện khá đơn giản, không xâm lấn, chỉ cần xét nghiệm máu PSA toàn phần, nếu chỉ số PSA bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định thêm xét nghiệm PSA tự do, MRI vùng chậu hoặc sinh thiết để khẳng định chẩn đoán.
Đáng chú ý, theo bác sĩ Kha, công tác tầm soát không chỉ là nhiệm vụ của các bệnh viện lớn mà hệ thống y tế tuyến cơ sở cũng cần tham gia sớm qua việc tư vấn, nhắc nhở nam giới trong độ tuổi nguy cơ đi kiểm tra sớm.
Ở nhiều quốc gia phát triển, phẫu thuật robot đã chiếm hơn 90% số ca phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, minh chứng cho xu thế ứng dụng công nghệ cao trong y học hiện đại. Tại Việt Nam, Bệnh viện Bình Dân đang từng bước bắt kịp xu hướng đó bằng trình độ kỹ thuật và triết lý y học nhân văn lấy người bệnh làm trung tâm của ngành y.
Từ câu chuyện của ông H., từ những con số biết nói tại Bệnh viện Bình Dân, có thể thấy rõ ung thư tuyến tiền liệt không còn là án tử nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Phẫu thuật robot với những ưu thế vượt trội đang mang lại hy vọng mới cho hàng nghìn người bệnh, giúp họ sống khỏe mạnh trọn vẹn mỗi ngày.
Trong giai đoạn 2016-2025, kỹ thuật phẫu thuật bằng robot tại Bệnh viện Bình Dân tăng trung bình 46% mỗi năm. Hiện bệnh viện có 22 ê-kíp phẫu thuật robot, trong đó năm ê-kíp đã thực hiện trên 100 ca thành công. Riêng Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tế Kha là người có số lượng ca phẫu thuật robot nhiều nhất với 241 ca, ông là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này tại Việt Nam.
