Bình luận quốc tế

Bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước xung đột

Những năm qua, các phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc ở nhiều nước bị thu hẹp hoặc phải chấm dứt sứ mệnh, bất chấp bối cảnh các cuộc xung đột và tình trạng bất ổn về chính trị, kinh tế hay xã hội chưa được giải quyết dứt điểm.
Người di cư tại một trại tạm được dựng lên ở khu vực Grodno, biên giới giữa Belarus với Ba Lan. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người di cư tại một trại tạm được dựng lên ở khu vực Grodno, biên giới giữa Belarus với Ba Lan. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Thiếu đi sự chở che, những đối tượng dễ bị tổn thương, trong đó có phụ nữ và trẻ em gái, lại phải tiếp tục đối mặt những thách thức nghiêm trọng.

Các phái bộ gìn giữ hòa bình và phái bộ chính trị được thành lập nhằm bảo vệ người dân, tạo điều kiện triển khai công tác nhân đạo, hỗ trợ nỗ lực đàm phán hòa bình và tiến trình chuyển tiếp ở những khu vực có xung đột.

Bên cạnh đó, các hoạt động của Liên hợp quốc cũng góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ tham gia các cuộc đàm phán, các cơ chế thực hiện thỏa thuận hòa bình, bầu cử…

Đóng vai trò quan trọng như vậy, song vì nhiều nguyên nhân, một số phái bộ lại phải ngừng hoạt động khi các mối đe dọa an ninh chưa dứt, tình hình chính trị vẫn căng thẳng, cũng như các mối lo ngại khác chưa có lời giải.

Trước khi Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) ngừng hoạt động theo yêu cầu của chính quyền chuyển tiếp, nước này ghi nhận những tiến bộ trong trao quyền cho phụ nữ. Tuy nhiên, việc MINUSMA chấm dứt sứ mệnh tại Mali ảnh hưởng tiêu cực nỗ lực duy trì những kết quả đã đạt được, trong đó có các chương trình xây dựng hòa bình mà phụ nữ đóng vai trò quan trọng. Những lời kêu gọi bảo vệ các thành quả về bình đẳng giới được đưa ra trước khi Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Haiti (MINUSTAH) kết thúc nhiệm vụ.

Dù vậy, tình trạng bắt cóc, cưỡng bức và bạo lực nhằm vào phụ nữ và trẻ em gái do các nhóm tội phạm gây ra vẫn leo thang những năm qua và chưa có dấu hiệu ngừng lại. Việc các phái bộ rời khỏi những điểm nóng ở Sudan và Cộng hòa Dân chủ Congo cũng dẫn đến tình trạng mất an ninh, khiến phụ nữ và trẻ em gái dễ trở thành mục tiêu của các nhóm vũ trang.

Theo Giám đốc điều hành Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) Sima Bahous, dù phải đối mặt mức độ xung đột và bạo lực chưa từng có, song lực lượng gìn giữ hòa bình lại giảm gần một nửa từ khoảng 121.000 người năm 2016 xuống còn khoảng 71.000 người năm 2024. Bà Bahous lo ngại rằng, các phái bộ rời đi đã để lại những khoảng trống; phụ nữ và trẻ em gái ở những khu vực xung đột đang trở nên dễ bị tổn thương hơn.

Thực trạng nêu trên cho thấy, lực lượng gìn giữ hòa bình rút đi có thể xóa nhòa những nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc hỗ trợ giải quyết tình trạng xung đột, bạo lực.

Do đó, tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về phụ nữ, hòa bình và an ninh gần đây, đại diện các quốc gia, tổ chức tham dự kêu gọi Hội đồng Bảo an bảo đảm thúc đẩy bình đẳng giới và vai trò của phụ nữ trong tiến trình chuyển tiếp tại những nơi xảy ra xung đột. Bà Francess Alghali, Thứ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Sierra Leone, nước giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 8/2024, khẳng định việc hỗ trợ phụ nữ tham gia các cuộc đàm phán và thực hiện các thỏa thuận hòa bình không chỉ nhằm bảo đảm bình đẳng mà còn là điều cần thiết đối với nền hòa bình bền vững.

Tại cuộc họp, nhiều nước cho rằng, bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái khỏi bạo lực nên được xem là ưu tiên hàng đầu. Việc co hẹp hoạt động hoặc rút hoàn toàn các lực lượng gìn giữ hòa bình cũng cần được tính toán kỹ lưỡng, không làm mất đi những thành quả khó khăn mới đạt được. Bên cạnh đó, vấn đề huy động tài trợ, phân bổ nguồn lực hiệu quả cũng cần được chú trọng.

Như Giám đốc điều hành UN Women khẳng định, một tương lai mà phụ nữ phải hứng chịu xung đột và bạo lực, bị gạt ra ngoài tiến trình hòa bình là điều không thể chấp nhận.

Bởi vậy, cộng đồng quốc tế cần chung tay vượt qua những trở ngại, tăng cường nỗ lực thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) số 5 là đạt bình đẳng giới và trao quyền cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái, cũng như nhiều chương trình nghị sự về phụ nữ, hòa bình và an ninh.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...