Dữ liệu được công bố vào ngày 29/9 cho thấy, tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam đã tăng mạnh từ 7,8% so với cùng kỳ năm trước trong quý II/2022 lên 13,7% so với cùng kỳ trong quý III/2022. Con số này đánh dấu tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong hơn một thập kỷ và đưa mức tăng trưởng hằng năm lên 8,8% so với cùng kỳ năm 2021.
Có được bởi sự phục hồi mạnh mẽ trong năm nay là nhờ những chính sách hỗ trợ của Chính phủ, việc nới lỏng các lệnh hạn chế liên quan đến đại dịch Covid-19, sự điều tiết chính sách linh hoạt và bền vững trong hoạt động xuất khẩu. Nhưng Fitch Solutions cho rằng, sẽ khó duy trì những lợi thế này trong năm 2023 và nhận định nền kinh tế Việt Nam sẽ đạt được mức tăng trưởng khoảng 7,8% trong năm nay và giảm xuống mức 6,5% vào năm 2023.
Theo dõi cơ cấu GDP theo sản xuất, lĩnh vực công nghiệp và xây dựng tăng mạnh 12,9% so với cùng kỳ năm 2021, trong khi lĩnh vực nông nghiệp tăng trưởng tương đối là 3,2% so với cùng kỳ. Do được hỗ trợ bởi việc nới lỏng các hạn chế liên quan đến đại dịch Covid-19, lĩnh vực dịch vụ hoạt động tốt hơn với mức tăng trưởng 18,9% trong quý III/2022 so với cùng kỳ năm 2021. Hoạt động xuất nhập cảnh cũng được hỗ trợ mạnh mẽ. Tuy lượng khách du lịch vẫn chỉ đạt được con số khiêm tốn so với thời kỳ trước đại dịch, nhưng lượng khách đã tăng gấp 10 lần trong khoảng từ tháng 3 tới tháng 9/2022 kể từ khi các biện pháp hạn chế xuất nhập cảnh được dỡ bỏ.
Tuy nhiên, động lực thúc đẩy từ các biện pháp nới lỏng kể trên sẽ chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn và tăng trưởng GDP tổng thể hiện đã vượt qua mức đỉnh. Hơn nữa, việc thắt chặt tiền tệ đang được tiến hành và triển vọng đối với nhu cầu toàn cầu đang sụt giảm. Vì thế, kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng chậm hơn vào năm 2023.
Do những chính sách thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), liên tục nâng lãi suất để làm chậm tăng trưởng kinh tế nhằm chống lạm phát tăng quá cao tại Mỹ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phải tăng lãi suất điều hành lên 100 điểm cơ bản vào ngày 22/9. Fitch Solutions đưa ra dự đoán Ngân hàng Nhà nước có thể sẽ phải tăng thêm 50 điểm phần trăm lãi suất điều hành trước khi kết thúc năm 2022 và một mức tăng thêm 50 điểm phần trăm nữa vào năm 2023.
Trong tháng 9, giá USD bình quân trên thị trường tự do ở quanh mức 23.530 VND/USD. Chỉ số giá USD tháng 9/2022 tăng 0,53% so với tháng trước; tăng 2,87% so với tháng 12/2021 và tăng 3,45% so với cùng kỳ năm trước; bình quân chín tháng năm 2022 tăng 0,7%. Với việc FED sẵn sàng tăng lãi suất lên 4,5% vào cuối năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ tiếp tục phải chịu áp lực thắt chặt chính sách nhằm bảo đảm ổn định tiền tệ và tài chính.
Lạm phát gia tăng cũng có thể sẽ thúc đẩy Ngân hàng Nhà nước tiếp tục tăng lãi suất. Trong suốt chín tháng đầu năm nay lạm phát đã được kiềm chế ở mức thấp nhất. Tuy nhiên, chỉ số lạm phát hiện đang tiếp cận mục tiêu đặt ra là 4%. Lạm phát vào tháng 8 là 2,89% đã tăng lên 3,94% vào tháng 9 so với cùng kỳ năm trước. Lạm phát có khả năng sẽ tăng hơn nữa trong những tháng tới nhưng chỉ đạt đỉnh vào quý II/2023. Fitch Solutions đưa ra dự báo lạm phát trung bình ở Việt Nam lần lượt ở mức 3,2% năm 2022 và 3,8% cho năm 2023.
Tác động của việc thắt chặt tiền tệ cộng thêm yếu tố bối cảnh kinh tế toàn cầu đang xấu đi khiến nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Việt Nam có thể sẽ phải chịu nhiều sức ép. Tính toán trước các yếu tố tác động của việc thắt chặt các điều kiện tín dụng trên toàn thế giới, Fitch Solutions dự báo sản lượng toàn cầu chỉ tăng 2,1% vào năm 2023, thấp hơn so với mức dự báo 2,7% của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF).
Mỹ cũng có thể sẽ phải chịu một cuộc suy thoái nhẹ vào cuối năm 2023. Điều này là tín hiệu không tốt cho xuất khẩu của Việt Nam. Các chuyến hàng đến Mỹ thường chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam và là nguồn hỗ trợ chính từ bên ngoài kể từ khi đại dịch bắt đầu. Nhưng con số đã giảm trong những tháng gần đây và có khả năng sẽ tiếp tục giảm thêm.
Cuối cùng, kịch bản về một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu có thể gây ra sự suy yếu đáng kể trong tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vào năm tới. Tuy nhiên, sự phục hồi kinh tế nhanh hơn dự kiến của Trung Quốc lại đang tạo ra một luồng gió mới cho kinh tế Việt Nam. Thực tế cho đến nay, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất và là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam.
