Thuận tự nhiên, nghệ thuật hay khoa học?

Ngày 19-3, Bộ Y tế đã chính thức gửi công văn đến các cơ quan chức năng đề nghị cùng hỗ trợ, vào cuộc xác thực, xử lý những thông tin được coi là thất thiệt, chung quanh phương pháp sinh con “thuận theo tự nhiên”. Nếu các cơ quan quản lý chậm trễ, sẽ có nạn nhân thực sự của cách hiểu sai lầm về khái niệm này.

Dù Bộ Y tế đã chính thức xác thực, chưa phát hiện trường hợp hai mẹ con tử vong do sinh thuận theo tự nhiên tại TP Hồ Chí Minh, tin tức giả này cũng đã gây hoang mang trong cộng đồng. Nhiều quan điểm được đưa ra quanh việc thế nào là sinh nở thuận tự nhiên. PGS, TS Vũ Bá Quyết, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản T.Ư chỉ ra, một số người đang hiểu sai về khái niệm thuận theo tự nhiên. Cần phải hiểu đó là tôn trọng sinh lý tự nhiên, sinh lý chuyển dạ và hỗ trợ khi cần thiết chứ không phải là chọn sinh tại nhà, không có sự trợ giúp y tế cần thiết. Thế giới có trào lưu này từ lâu lắm rồi, nhưng cũng đã bị giới khoa học phủ nhận, BS Quyết khẳng định.

Việc có những người sẵn lòng bỏ mức chi phí khá cao cho khóa học sinh con rồi có hẳn làn sóng theo đuổi phương pháp nuôi dạy con “thuận theo tự nhiên” theo cách lập ra những hội không cho con dùng vắc-xin, hay hội vận động nuôi con, chữa bệnh bằng sữa mẹ... cho thấy một nhu cầu có thực từ trong cộng đồng. Thậm chí, quay về sống thuận tự nhiên còn trở thành xu hướng tất yếu trên thế giới vì con người đang sống ngày càng xa rời tự nhiên và đang phải trả giá cho điều đó (như bị stress, bệnh tật, ô nhiễm, phá hủy sinh thái…). Nhu cầu là chính đáng nhưng nếu không tỉnh táo, trang bị kiến thức và có chủ kiến, người dân rất dễ trở thành nạn nhân cho sự lựa chọn của mình. TS, BS Phạm Quang Thái, Trưởng Văn phòng Tiêm chủng mở rộng miền bắc, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư lo ngại: “Ðứa trẻ sẽ không cần vắc-xin và tiêm chủng nếu như được sinh ra trong môi trường dịch bệnh đã hoàn toàn được khống chế, hoặc trong một cộng đồng lớn được bao quanh bởi hệ miễn dịch. Nhưng hãy nghĩ, trong thực tế có được một cộng đồng như vậy không, và những trẻ không được bảo vệ sẽ trực tiếp gặp nguy cơ phơi nhiễm với bệnh ra sao…?”. Chia sẻ cách nhìn này, bác sĩ Lê Quang Hào, Viện Dinh dưỡng quốc gia cảnh báo về những quan điểm không có cơ sở khoa học khi từ chỗ quảng bá sữa mẹ một cách tích cực, lại chuyển sang cực đoan, thậm chí đưa ra những lời khuyên lệch lạc, như cho rằng sữa mẹ có thể giúp con trẻ chống lại mọi bệnh tật: nhỏ để chữa đau mắt cho trẻ, chữa bệnh tim bẩm sinh, thậm chí giúp trẻ có thể mọc lại ngón tay…

Từ góc độ của một huấn luyện viên dinh dưỡng và sức khỏe, chị Trần Lan Hương nhìn nhận, thuận tự nhiên là một nghệ thuật hơn là một khoa học chính xác bởi không có những chuẩn mực nhất định. Mà đã là nghệ thuật thì đẹp, xấu, hay, dở, hoàn toàn tùy thuộc vào mỗi cá nhân trong hoàn cảnh cụ thể của họ. Hoàn cảnh sống thay đổi buộc con người cũng phải điều chỉnh cách sống cho phù hợp. Mỗi người cần dùng cả bản năng tự nhiên (trí tuệ thiên tạo) và tri thức khoa học (trí tuệ nhân tạo) để lựa chọn cho mình phong cách sống phù hợp. Dùng khoa học soi chiếu lại bản năng tự nhiên sẽ giúp chúng ta tự tin điều chỉnh lại bản năng để thích ứng với hoàn cảnh sống biến đổi.

Tuy nhiên, khoa học dù tiến bộ đến đâu cũng vẫn bị giới hạn bởi trình độ nhận thức của con người, và khoa học còn rất dễ bị lợi dụng. Thiết nghĩ, trong thời đại bùng nổ công nghệ như hiện nay, người dân cần hết sức tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin. Cần thiết dùng bản năng tự nhiên để soi chiếu lại khoa học, chọn lọc thông tin để chọn cho mình một lối sống hài hòa với giá trị mình theo đuổi, với gia đình, với môi trường xã hội và tự nhiên. Mỗi người cần có trách nhiệm hơn với những phát ngôn, những sự tham gia vào mạng xã hội để không tạo nên những trào lưu có thể dẫn đến nguy cơ cho con người và cộng đồng.

Một điều không thể thiếu, chính là sự nhập cuộc của các cơ quan quản lý. Bởi làm sao có thể vô can, trước việc người dân đang không được cung cấp thông tin một cách chính xác và minh bạch và hơn hết là để cho những mô hình mang nguy cơ nói trên có thể tồn tại!?

Có thể bạn quan tâm