Về Cà Mau, ngắm nhìn những dải rừng ngập mặn ngút ngàn ra tận bờ biển mới cảm nhận hết sự kỳ diệu của thiên nhiên. Hệ sinh thái này không chỉ chống sạt lở, xâm nhập mặn mà còn là “máy lọc carbon” tự nhiên và môi trường sinh trưởng của vô số loài thủy hải sản. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho chính quyền và cộng đồng dân cư nơi đây là: Làm sao để vừa bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn, vừa bảo đảm cuộc sống ấm no cho người dân?
Nhận thức rõ vấn đề "muốn giữ rừng thì trước hết phải lo được sinh kế", người dân Cà Mau đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất. Bên cạnh dải rừng phòng hộ, cây dừa cùng các mô hình kinh tế tổng hợp đang mở ra hướng đi bền vững, tận dụng từng tấc đất bồi hay bờ vuông tôm. Ghi nhận tại xã Khánh Hưng, anh Võ Quốc Khởi (ấp Kinh Hảng B) là một trong những điển hình cho sự sáng tạo "lấy ngắn nuôi dài". Chuyển đổi từ 1,2 ha đất trồng lúa kém hiệu quả, anh Khởi đã linh hoạt lên liếp trồng dừa, đào ao nuôi cá và trồng xen chuối cau, nuôi gà cùng ốc bươu đen.
Không riêng anh Khởi, ông Phạm Hoàng Em (một cán bộ về hưu tại địa phương) cũng mạnh dạn tận dụng 2.000 m²
đất mặt nước để cải tạo ao nuôi cá bổi. Ông Em bộc bạch: "Điểm hay của các mô hình này là dựa vào điều kiện sẵn có, không nhất thiết phải có diện tích quá rộng hay vốn đầu tư quá lớn. Từng khoảng đất quanh nhà, nếu biết chọn đúng cây trồng, vật nuôi phù hợp thì đều có thể sinh lời".
Chính sự linh hoạt ấy đã tạo nên các chuỗi sinh kế xanh đa dạng. Thứ nhất, mô hình “Dừa - thủy sản - cây ăn trái”: Rễ dừa, rễ chuối giúp giữ chặt bờ keo, chống sạt lở nội đồng. Tán dừa che mát điều hòa nhiệt độ ao nuôi, tạo môi trường tự nhiên cho cá bổi, cá rô và ốc phát triển. Thứ hai, mô hình “Rừng - tôm sinh thái”: Bà con nhận giao khoán bảo vệ rừng đước, kết hợp nuôi tôm tự nhiên dưới tán rừng. Tôm rừng đạt các tiêu chuẩn quốc tế giúp nâng cao giá trị thương phẩm, mang lại nguồn thu nhập bền vững mà không xâm hại đến rừng.
Từ việc gieo từng hàng dừa, thả từng lứa cá bổi hay giữ gìn từng tán đước, những sinh kế nhỏ lẻ ban đầu giờ đây đang kết thành những giá trị to lớn. Người dân nơi đây không còn thụ động lo sợ trước sự biến đổi của thiên nhiên, mà đã biết nương vào thiên nhiên để phát triển. Sự hòa quyện giữa sắc xanh của rừng đước giữ bờ biển và màu xanh của dừa, của chuối trên các bờ vuông không chỉ khẳng định tư duy sản xuất mới của bà con Cà Mau, mà còn chứng minh một thực tế: Bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế hoàn toàn có thể song hành để tạo nên những mùa quả ngọt.
