Cách để gieo thêm nhiều "mầm" cống hiến

Nối dài hành trình

Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize là giải thưởng cấp quốc gia do Báo Nhân Dân chủ trì, Công ty cổ phần VCCorp phối hợp tổ chức thường niên. Ba mùa trước lần lượt mang chủ đề “Dấu ấn tiên phong”, “Cộng đồng kiến tạo” và “Kiên trì phụng sự”. Năm 2026, “Hợp lực cộng đồng” đặt ra câu hỏi làm thế nào để một mô hình tốt có thêm điều kiện đi tiếp.

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh, Trưởng ban Tổ chức giải cho rằng, hiệu quả của việc hợp lực không nằm ở số đơn vị cùng xuất hiện trong một chương trình, mà ở chỗ mỗi bên biết mình có thể đóng góp điều gì vào công việc chung.

Năm nay, giải thưởng có thêm danh hiệu Trọn đời Cống hiến, hạng mục Lãnh đạo Hành động vì Cộng đồng và dự án Hợp lực Cộng đồng. Các chương trình hành động cũng được đặt gần hơn với những vấn đề chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn hay giáo dục bình đẳng... Doanh nghiệp không còn chỉ xuất hiện với vai trò tài trợ mà công nghệ, kinh nghiệm quản trị hay khả năng mở rộng quy mô đều có thể trở thành phần đóng góp trực tiếp.

Báo chí cũng được tính là một phần của mạng lưới này, nhiều câu chuyện về người tốt, việc tốt hiện vẫn nằm riêng ở từng cơ quan báo chí, chuyên mục và nền tảng. Human Act dự kiến xây dựng một không gian thông tin chung để những sáng kiến có ích dễ được nhận diện hơn.

Trao kinh nghiệm cùng cơ hội

Giải thưởng năm nay mở thêm một hướng dài hạn cho lớp người tiếp nối thông qua Human Act Now. Chương trình này không nằm trong cơ cấu hạng mục của giải thưởng nhưng được phát triển từ mạng lưới mà Human Act Prize đã gây dựng, với mục tiêu để người trẻ sớm tham gia những công việc thực tế. Ông Bùi Ngọc Hải, Giám đốc Dự án Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng, Giám đốc SohaNews cho biết, chương trình hướng tới việc chuẩn bị cho người trẻ cả năng lực, quan hệ và cơ hội thử sức để có thể tiếp nhận những giá trị mà thế hệ trước đã gây dựng. Với cách làm này, người tham gia được đặt vào môi trường thực tế, có người hướng dẫn và có kết quả công việc để tự kiểm chứng khả năng của mình.

Những nhu cầu từ địa phương, doanh nghiệp, giới nghiên cứu, chuyên gia hay tổ chức xã hội sẽ được chuyển thành các phần việc cụ thể để người trẻ tham gia. Một sinh viên có thể bắt đầu bằng khảo sát thực địa, một nhóm khác thử nghiệm giải pháp công nghệ, người đã có kinh nghiệm có thể nhận nhiệm vụ khó hơn. Lộ trình được tính trong 10 năm, từ ba năm THPT, bốn năm đại học đến ba năm đầu sự nghiệp. Mức độ tham gia tăng dần theo từng chặng: Làm quen với vấn đề ở tuổi học sinh, gắn kiến thức chuyên môn với nghiên cứu và thực địa khi vào đại học, rồi đảm nhận những công việc đòi hỏi trách nhiệm cao hơn trong những năm đầu đi làm.

Giai đoạn 2026-2027, Human Act Now dự kiến đến với 50 trường đại học và THPT, đồng thời tổ chức các chuyến trải nghiệm tại 15 doanh nghiệp, nhà máy. Cách làm này nhằm kết nối môi trường học tập với nơi công việc thật sự diễn ra, thay vì để hai khoảng không gian ấy tiếp tục tách rời nhau.

Từ phía doanh nghiệp, ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội cho rằng, giá trị của Human Act Now nằm ở khả năng đưa các đơn vị sẵn sàng hỗ trợ đến gần hơn với những người trẻ muốn biến ý tưởng thành công việc cụ thể. Trong cách hợp tác này, doanh nghiệp có thể đóng góp cho người trẻ nhiều hơn một khoản kinh phí, đó là môi trường trải nghiệm, kinh nghiệm của người đi trước và cơ hội tiếp xúc với những vấn đề đang diễn ra trong thực tế.

Nếu Human Act Prize giúp những cống hiến đã diễn ra được ghi nhận, thì Human Act Now đặt thêm phần việc làm sao kinh nghiệm ấy được truyền lại qua việc làm cụ thể. Người trẻ hôm nay có thể bắt đầu từ một phần việc nhỏ, sau đó nhận trách nhiệm lớn hơn và, khi đủ kinh nghiệm, sẽ trở thành người hướng dẫn cho lớp tiếp theo.