Mừng ít, lo nhiều

Thế bế tắc chính trị tưởng chừng “đi vào ngõ cụt” ở Italia cuối cùng đã được tháo gỡ, khi Tổng thống Italia Sergio Mattarella chính thức giao cho GS luật Giuseppe Conte trách nhiệm làm “Thủ tướng được chỉ định” để thành lập một chính phủ liên minh giữa đảng dân túy Phong trào 5 Sao (M5S) và đảng cực hữu Liên đoàn.

Biếm họa của MARIAN KAMENSKY
Biếm họa của MARIAN KAMENSKY

Ngay sau khi được “chọn mặt gửi vàng”, ông Conte cam kết xây dựng một chính phủ của nhân dân, luôn vì lợi ích của người dân và sẵn sàng duy trì đối thoại với các cơ quan, tổ chức của châu Âu cũng như nhiều quốc gia khác. Việc GS Conte trở thành Thủ tướng mới có thể coi là một tin vui với người dân Italia, bởi điều này giúp chấm dứt những quan ngại về tình trạng “vô chính phủ” kéo dài ở “đất nước hình chiếc ủng”, cũng như tránh cho Italia phải tổ chức một cuộc bầu cử lại với kết quả khó đoán định. Tuy nhiên, cục diện chính trị nêu trên không phải là “kịch bản” mà Liên hiệp châu Âu (EU) mong đợi.

Trước hết, với EU, một chính phủ liên minh của M5S và đảng cực hữu Liên đoàn sẽ là “lợi bất cập hại”, bởi cả hai đảng này cùng có quan điểm dân túy, chống nhập cư và hoài nghi châu Âu. Trên thực tế, trong nội dung thỏa thuận về chương trình làm việc của chính phủ mới, hai đảng nói trên cũng đã thể hiện quan điểm muốn đàm phán lại các hiệp định EU. Một số nhà phân tích châu Âu dự báo chính phủ mới ở Italia cũng sẽ có quan điểm trái với EU về vấn đề nhập cư. Bên cạnh đó, Italia có thể cũng sẽ thực hiện giảm thuế và xóa bỏ các biện pháp chi tiêu khắc khổ được áp dụng từ nhiều năm qua, một nguyên nhân khiến cử tri Italia bất mãn và dồn phiếu cho hai đảng nói trên trong cuộc bầu cử vừa qua.

Do đó, EU lo ngại rằng Italia có thể sẽ lại châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng mới đối với Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Mối lo nói trên là có cơ sở, trong bối cảnh nợ công của Italia đang đứng ở mức khoảng 132% GDP, xếp thứ hai trong Eurozone, chỉ sau Hy Lạp.

Trước những quan ngại nêu trên, Cao ủy phụ trách các vấn đề kinh tế của EU Pierre Moscovici đã kêu gọi Italia phải có “sự phản hồi đáng tin cậy”, nhất là về cách thức để nước này có thể giảm bớt nợ công. Phát biểu của ông Pierre Moscovici cho thấy xem ra EU mừng ít, lo nhiều về “bước tiến chính trị” mới ở Italia.