Trước đó, thành quả của phiên phục hồi cuối tuần trước đã bị xóa sạch bằng một ngày giảm đến 25,6 điểm ngay trong phiên giao dịch đầu tuần, ngày 21-5. Trong khi đó, khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài vẫn đang tiếp tục bán ròng với khối lượng lớn trên sàn HoSE... Phiên giao dịch quá yếu này của TT xuất phát từ việc các CP lớn lại bị bán tháo tiếp. Rất khó tin được rằng VIC lại có một ngày giảm sàn và là phiên sàn đầu tiên kể từ đầu tháng 2-2018. Thêm nữa, VIC và VRE là hai CP được kỳ vọng lớn khi VHM chào sàn. Thế nhưng TT lại tạo bất ngờ lớn, mà chính xác là sự thất vọng.
Phiên này, VHM vẫn không có giao dịch, trong khi VIC và VRE mạnh: VIC đóng cửa ở giá sàn 114.400 đồng, thấp nhất kể từ đầu tháng 4. VRE giảm 4,5% xuống 44.600 đồng, thấp nhất kể từ đầu năm 2018. VIC giảm sàn có ảnh hưởng cực lớn tới VN Index vì đây vẫn là CP vốn hóa lớn nhất. Phiên tiếp sau, VHM có thể có giao dịch, nhưng sẽ không chắc đã thay đổi được tình thế. Đó là chưa kể có quá nhiều CP lớn khác rơi vào nguy cơ giảm.
Không còn CP trụ nào tăng giá trong phiên này đã khiến VN Index sụt giảm 2,46% (hay 25,6 điểm). Chỉ số này đã rơi xuống dưới 1.015 điểm và nếu tính theo giá đóng cửa thì đó là ngưỡng thấp nhất kể từ đáy đầu tháng 2-2018. Mặc dù điểm thấp nhất của chỉ số trong đợt điều chỉnh này là 1.003,79 điểm nhưng mỗi khi VN Index rơi xuống gần mức này thì đều phục hồi. Đây là phiên duy nhất TT không phục hồi được. Đó là dấu hiệu không tốt, vì điểm số chỉ cách đáy chưa tới 15 điểm nữa. Tổng giao dịch cả phiên chỉ khoảng 4.240 tỷ đồng, thấp nhất kể từ đầu năm. Mức giao dịch này không thể xem là ổn được vì quá nhỏ so với bình quân phiên từ đầu năm đến nay.
Tiền quá ít thì TT không thể tăng được. Nguy cơ giảm là khi NĐT nhìn thấy thanh khoản quá kém và bán ra nhiều hơn. Phiên này các blue chip bị bán ra mạnh nhất, VN30 Index giảm tới 2,45% và chỉ số này chính thức “thủng” đáy. Việc NĐT không chấp nhận bỏ tiền vào mua đang là vấn đề lớn nhất. TT đã điều chỉnh mạnh và khá lâu nhưng vẫn chưa tạo được sức hấp dẫn. Các phiên phục hồi diễn ra chỉ trong một ngày và phiên sau lập tức sụt giảm. Đó là những cái bẫy lớn khiến NĐT trở nên thận trọng quá mức.
Một yếu tố nữa càng khiến NĐT thận trọng là NĐT nước ngoài vẫn đang bán ròng rất lớn. Giao dịch mua vào với VHM có thể xem là hiện tượng cá biệt, nhưng sau khi mua xong rồi mà khối nước ngoài vẫn tiếp tục bán ra. Phiên này, sàn HoSE bị bán ròng gần 500 tỷ đồng.
Sang phiên giao dịch ngày 22-5, do có VHM nâng đỡ, chỉ số VN Index được giảm nhẹ phần nào. Tuy vậy, TT tiếp tục chịu ảnh hưởng của số đông các CP còn lại và mức 1.000 điểm đã không thể giữ được. Đóng cửa phiên giao dịch, VN Index sụt giảm 2,86% (hay 29,07 điểm) so phiên đầu tuần, chỉ còn 985,91 điểm. Như vậy là sau ba tháng thăng hoa lên ngưỡng 1.200 điểm, TT đã quay trở lại vạch xuất phát.
Phiên này đáng lẽ VN Index phải giảm sâu hơn, nhưng vì VHM xuất hiện giao dịch làm tăng giá 6,97% nên chỉ số này không giảm quá nhiều. Đây là hiệu ứng kéo trụ thường thấy trước đây với SAB hay VIC, VNM. Hiện VHM là CP lớn nhất TT nên đã thay thế vai trò của các CP trụ cũ. Trong phiên, riêng VHM đã hỗ trợ VN Index tới gần 5 điểm. Nghĩa là như bình thường, VN Index trong phiên này sẽ phải giảm khoảng… 34 điểm.
Trong số các CP được xếp vào nhóm blue chip của sàn HoSE thì duy nhất BMP là tăng 2,26%. Có tới 21 CP thuộc nhóm VN30 giảm hơn 2%. Phiên này, trên toàn TT, cứ 1 CP giảm giá chỉ có 0,24 CP tăng giá. Hơn 250 CP giảm quá 2% với 51 CP giảm sàn. Đó là một thống kê rất xấu, chưa kể VN Index bị mất ngưỡng tâm lý 1.000 điểm.
Nguyên nhân của phiên sụt giảm cực mạnh này là do NĐT phải cắt lỗ sau khi TT không thể tạo đáy và đi lên được. Kể từ khi TT chạm đáy đầu tiên ngày 3-5, đã trải qua 13 phiên giao dịch đi ngang trên mốc 1.000 điểm. NĐT nghĩ rằng, đó là đáy và mua vào không ít. Tuy nhiên, khi TT sụt giảm sâu hơn, rõ ràng là kế hoạch bị phá sản và NĐT phải xử lý số cổ phiếu mua vào quá sớm đó.
Do lực bán tăng vọt nên việc VN Index mất ngưỡng tâm lý 1.000 điểm chỉ là điều sớm hay muộn. Chỉ số đóng cửa còn 985,91 điểm vẫn là một điều may mắn và không đúng với thực chất giao dịch CP. Mức giảm giá cực mạnh xuất hiện ở hàng trăm CP trong phiên này cho thấy NĐT phải bán tống, bán tháo ở quy mô lớn nhằm chạy thoát. Vì vậy, thanh khoản đã tăng lên đáng kể. Tổng giá trị giao dịch đạt tới hơn 6.100 tỷ đồng, tăng khoảng 45% so phiên đầu tuần. Giá trị khớp lệnh cũng hơn 5.000 tỷ đồng, tăng 43%. Thanh khoản tăng lên là điều tích cực, vì rõ ràng nếu không có ai mua vào, CP sẽ giảm sàn hàng loạt. Trong giai đoạn 13 phiên đi ngang trên ngưỡng 1.000 điểm, thanh khoản rất nhỏ vì ít người mua. Lúc này giá giảm mạnh hơn nên đã hấp dẫn được người mua. Ngay cả khi VHM có tăng trần và VN Index giảm ít, nhưng số đông CP vẫn lao dốc mạnh thì đó vẫn là một TT tiềm ẩn rủi ro!
