Góc quan sát

Ba mươi chưa phải Tết!

Sau chiến thắng của ứng cử viên theo đường lối ôn hòa Emmanuel Macron trước ứng cử viên đảng cực hữu Mặt trận Quốc gia (FN) Le Pen trong cuộc bầu cử Tổng thống Pháp, giới lãnh đạo nhiều nước châu Âu thở phào nhẹ nhõm.

Biếm họa của CHAPPATE
Biếm họa của CHAPPATE

Giới chức châu Âu có lý do để hân hoan. Bởi phong trào dân túy cũng như làn sóng cực hữu, chủ nghĩa dân tộc cực đoan trỗi dậy thời gian qua là yếu tố dẫn đến việc 52% số cử tri Anh lựa chọn rời Liên hiệp châu Âu (EU). Tại Đức, với việc chấp nhận nhiều người tị nạn, Chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel bị cánh hữu đối lập, phong trào cực hữu Pegida chỉ trích. Năm 2016, Áo bầu cử hai lần mới chọn được tổng thống khi phong trào cực hữu ở đây phát triển mạnh. Tại Italia, kết quả trưng cầu ý dân cuối năm 2016 về cải cách Hiến pháp được coi là thắng lợi của các đảng dân túy và hoài nghi EU.

Trước bầu cử Tổng thống Pháp, nhiều nước châu Âu lo ngại bà Le Pen đắc cử sẽ gây xáo trộn. Không ít lần ứng cử viên này tuyên bố muốn lập lại đường biên giới và sử dụng lại đồng franc, đồng nghĩa rút nước Pháp khỏi hiệp ước Schengen về tự do đi lại, ra khỏi Khu vực đồng tiền chung châu Âu. Thậm chí, bà Le Pen còn dự tính tổ chức trưng cầu ý dân về việc nước Pháp ra khỏi EU (Frexit). Nếu kịch bản như vậy diễn ra, nguy cơ EU tan rã là khó tránh.

Kết quả bầu cử Pháp là thất bại thứ ba của phe cực hữu ở châu Âu trong vòng sáu tháng qua. Tháng 12-2016, ứng cử viên Norbert Hofer của đảng cực hữu Tự do (FPOe) thua trong cuộc bầu cử lại Tổng thống Áo, tiếp đó là sự thất bại của thủ lĩnh đảng Vì tự do (PVV) cánh hữu có khuynh hướng cực hữu Geert Wilders trong cuộc bầu cử Quốc hội ở Hà Lan vào tháng 3-2017… Nhìn biểu hiện như vậy thì dường như phong trào cực hữu đang đi xuống (?).

Nhưng trên thực tế, tại Áo, ứng cử viên Norbert Hofer giành được gần 50% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử tổng thống. Tại Hà Lan, với việc giành 20 ghế, đảng PVV thành đảng lớn thứ hai trong Quốc hội. Còn ở Pháp, cuộc bầu cử vừa qua vô hình trung thừa nhận vị trí của đảng FN và bà Le Pen tuyên bố sẽ dẫn dắt FN trong cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 6 tới. Rõ ràng “ba mươi chưa phải Tết” và “cuộc đấu” ở châu Âu chưa thật sự kết thúc.