Mỗi năm, Vườn Quốc gia Cát Tiên đón hàng chục nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm, nghiên cứu, học tập. Riêng năm 2025, Vườn thu hút hơn 160.000 lượt khách trong và ngoài nước. Du khách được trải nghiệm bước vào rừng, hòa mình vào hệ sinh thái đa dạng, trực tiếp quan sát động vật hoang dã và tiếp cận các hoạt động cứu hộ, phục hồi để có cái nhìn chân thực hơn về khái niệm bảo tồn, phát triển bền vững.
Việc thiết kế đa dạng loại hình du lịch, các hình thức trải nghiệm, khám phá mang tính đặc thù cùng sự chú trọng chất lượng giáo dục, truyền thông cộng đồng trong thời gian qua đã góp phần lan tỏa hình ảnh của khu rừng theo cách hiện đại, gần gũi hơn. Khi du khách ngày càng quan tâm đến du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm, đây là kênh quảng bá vô cùng hiệu quả. Nguồn thu từ du lịch cũng hỗ trợ thiết thực vào công tác bảo tồn, đồng hành cùng người dân vùng đệm.
Cát Tiên sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới đất thấp tương đối điển hình ở khu vực phía nam. Nơi đây nổi bật về sự đa dạng sinh học, cảnh quan, đất ngập nước, tài nguyên khảo cổ và tri thức bản địa. Việc gắn các sản phẩm trải nghiệm với công tác bảo tồn đã và đang tạo nên thế mạnh đặc trưng cho Vườn. “Chúng tôi luôn xác định, bảo tồn là nền tảng. Du lịch phải là động lực hỗ trợ, chứ không thể đi ngược lại mục tiêu bảo tồn. Từ chỗ chỉ là một điểm đến thiên nhiên, Cát Tiên đang dần trở thành một không gian trải nghiệm có chiều sâu, nơi du khách có thể hiểu hơn về trách nhiệm của con người đối với đa dạng sinh học”, ông Phạm Xuân Thịnh, Giám đốc Vườn Quốc gia Cát Tiên cho hay.
Theo ông Thịnh, nếu chọn đúng mô hình quản trị, kiểm soát chặt hoạt động du lịch, kiên trì giữ các nguyên tắc bảo tồn, đồng thời thúc đẩy công tác giáo dục môi trường và truyền thông cộng đồng, dù lượng khách có tăng lên khá nhanh, chất lượng bảo vệ rừng vẫn được giữ vững. Thế nhưng, trong công tác bảo tồn, nếu chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm hay cán bộ chuyên môn sẽ không đủ. Một thế mạnh được Vườn Quốc gia Cát Tiên tận dụng rất tốt chính là sự đồng hành ngày càng rõ nét của cộng đồng dân cư sinh sống tại khu vực vùng đệm.
Nhiều năm trở lại đây, thay vì tuyên truyền một chiều, Vườn đã chuyển sang đối thoại, đồng hành, chia sẻ lợi ích để người dân thấy rõ mối liên hệ giữa bảo tồn với đời sống của họ. Từ đó, xác định đúng vai trò trong công tác bảo vệ rừng. Vườn còn phối hợp triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ cải thiện hạ tầng dân sinh, hỗ trợ sinh kế, lồng ghép chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và tăng cường kết nối với các chương trình phát triển địa phương. Việc lắng nghe, xử lý các vấn đề nảy sinh tại cơ sở, từ xung đột liên quan đến sử dụng tài nguyên, chăn thả gia súc, rác thải, đến những khó khăn trong sinh kế được triển khai thường xuyên, liên tục.
Từ tháng 6/2024, Vườn Quốc gia Cát Tiên chính thức được IUCN công nhận vào Danh mục Xanh. Đây là một trong những chuẩn mực quốc tế khắt khe nhất về hiệu quả quản trị, bảo tồn và gắn kết các bên liên quan. Năm 2025, Vườn tiếp tục được Mạng lưới Du lịch sinh thái châu Á trao bốn giải thưởng quốc tế với các hạng mục về Bảo tồn đa dạng sinh học, Xúc tiến du lịch sinh thái, Quản trị điểm đến và Vì cộng đồng.
