Mấy ngày qua, người ta lan truyền một đoạn video ghi lại tình huống cuối trận đấu giữa DC United và Orlando City mới đây. Phút bù giờ thứ 6, Wayne Rooney từ vị trí tiền đạo chạy về tận sân nhà để cướp lại quả bóng trong chân cầu thủ Orlando City. Rồi sau đó, anh mở một đường chuyền dài cho đồng đội ấn định tỷ số.
Ta còn thấy gì nữa từ pha bóng ấy? Một điều rất rõ: Giải Nhà nghề Mỹ (MLS) quả ở một trình độ thua kém quá xa Premier League. Thế mới có chuyện một cầu thủ đã hết thời ở Anh như Rooney vẫn có thể tả xung hữu đột trên đất Mỹ. Nếu pha bóng ấy diễn ra ở Anh, sẽ không có chuyện thủ môn của DC United đứng yên trong khung thành khi toàn bộ đội hình đã xông qua phần sân của đối phương tham gia tiến công phạt góc. Cũng sẽ không có chuyện thủ môn của Orlando City để mặc cho đối phương đón đường bóng dài từ tận giữa sân trong vòng cấm địa của mình.
Vị trí thủ môn trong bóng đá đỉnh cao đã thay đổi rất nhiều. Đấy là lý do cả ba thủ môn có giá trị chuyển nhượng cao nhất thế giới qua mọi thời đại đều đang thi đấu ở Anh. Và ba kỷ lục chuyển nhượng được phá chỉ trong vòng hai mùa hè. Mùa trước, Man City chi 35 triệu bảng Anh mua Ederson. Mùa này, Liverpool chi 67 triệu bảng cho Alisson và Chelsea chi 71 triệu bảng cho Kepa Arrizabalaga. Rõ ràng, đang có một sự định giá lại dành cho những “người gác đền”.
Mọi thứ được khởi đầu từ World Cup 2014, khi Manuel Neuer giành chức vô địch thế giới cùng đội tuyển Đức, đồng thời nhận danh hiệu thủ môn hay nhất giải. Anh sinh ra khái niệm “thủ môn quét”, tức vừa là thủ môn, vừa là một hậu vệ quét. Bốn năm qua, thế giới phát cuồng vì những thủ môn biết chơi chân, biết lao ra khỏi vòng cấm đá như một hậu vệ, biết chuyền bóng phát động tiến công.
Đấy cũng là lúc những thủ môn lớn tuổi bắt đầu trở nên lạc hậu. Trước đây, có một mặc định ở vị trí trấn giữ khung thành là “gừng càng già càng cay”. Bây giờ, trấn giữ khung thành của các đội bóng lớn đều là những người rất trẻ. Real Madrid có Keylor Navas xuất sắc chừng ấy, vẫn quyết mua Thibaut Courtois vì Courtois mới 26 tuổi, nhỏ hơn Navas năm tuổi. Ederson mới 24, Alisson 25 và Kepa mới 23.
Nhưng người trẻ sẽ năng động hơn, tiếp thu xu hướng bóng đá mới. Họ không còn đứng yên để đợi đối thủ dứt điểm rồi mới phản xạ, mà sẽ chủ động ngăn tình huống nguy hiểm ngay từ đầu. Họ làm chủ vòng cấm tốt hơn, lao ra khỏi đó mạnh dạn hơn và chơi chân tốt hơn. Nhìn Petr Cech khốn khổ với những đường chuyền về của các đồng đội trận Arsenal thua Man City 0-2 mà thấy tội...
Rồi không lâu nữa, Cech sẽ phải nhường lại vị trí cho Bernd Leno, trẻ hơn anh 10 tuổi. Bóng đá đã thay đổi rất nhiều và rất nhanh. Nó thỉnh thoảng lại gieo sầu cho những người lớn tuổi, cả trong khung gỗ lẫn người ngồi trước màn hình.