Trả lại tên cho những người anh hùng

Hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, những ngày này, các phòng thí nghiệm tại Trung tâm Giám định ADN thuộc Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) luôn vận hành với nhịp độ khẩn trương.

Hàng nghìn mẫu xương được bảo quản nghiêm ngặt trong phòng lưu mẫu.
Hàng nghìn mẫu xương được bảo quản nghiêm ngặt trong phòng lưu mẫu.

Công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam được đánh giá là một trong những thách thức lớn của lĩnh vực giám định ADN. Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, điều kiện chôn cất không đồng nhất và việc hài cốt từng được di chuyển nhiều lần khiến ADN phân hủy, đứt gãy và suy giảm nghiêm trọng. Bởi vậy, mọi công đoạn đều phải được thực hiện trong môi trường vô trùng, từ làm sạch bề mặt, nghiền xương thành bột mịn đến tách chiết ADN. Dụng cụ được kiểm soát nghiêm ngặt, mẫu được xử lý riêng biệt nhằm ngăn nguy cơ nhiễm chéo. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả đối sánh.

Hành trình trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ là cuộc chạy đua bền bỉ giữa khoa học và thời gian. Các kỹ thuật viên chia ca làm việc liên tục để từng mẫu hài cốt sớm được giải mã, thắp lên hy vọng cho bao thân nhân liệt sĩ đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

2he-thong-tu-lanh-am-sau-toi-80-c-dong-vai-tro-then-chot-trong-viec-bao-quan-dai-han-cac-mau.jpg
Hệ thống tủ lạnh âm sâu tới -80°C đóng vai trò then chốt trong việc bảo quản dài hạn các mẫu.
3truoc-khi-tach-chiet-adn-cac-mau-xuong-phai-duoc-xu-ly-be-mat-nghiem-ngat-de-loai-bo-nguy-co-nhiem-tap.jpg
Trước khi tách chiết ADN, các mẫu xương phải được xử lý bề mặt nghiêm ngặt để loại bỏ nguy cơ nhiễm tạp.
4moi-thao-tac-trong-qua-trinh-xac-dinh-mau-deu-duoc-thuc-hien-can-trong.jpg
Mọi thao tác trong quá trình xác định mẫu đều được thực hiện cẩn trọng.
5mau-xuong-duoc-nghien-thanh-bot-min-bang-may-nghien-bi.jpg
Mẫu xương được nghiền thành bột mịn bằng máy nghiền bi.
6van-hanh-he-thong-may-ly-tam-de-tach-chiet-va-thu-adn.jpg
Vận hành hệ thống máy ly tâm để tách chiết và thu ADN.
8trung-tam-giam-dinh-adn-xay-dung-he-thong-quan-ly-mau-bang-cong-nghe-va-phan-mem-hien-dai.jpg
Trung tâm Giám định ADN xây dựng hệ thống quản lý mẫu bằng công nghệ và phần mềm hiện đại.
7cac-ky-thuat-vien-cua-trung-tam-luon-trong-tam-the-tap-trung-khan-truong-cho-muc-tieu-chien-dich.jpg
Các kỹ thuật viên của Trung tâm luôn trong tâm thế tập trung, khẩn trương cho mục tiêu chiến dịch.
10he-thong-quan-ly-du-lieu-tich-hop-idms-giup-luu-tru-va-tu-dong-doi-khop-cac-trinh-tu-adn-cua-liet-si-va-than-nhan.jpg
Hệ thống quản lý dữ liệu tích hợp (IDMS) giúp lưu trữ và tự động đối khớp các trình tự ADN của liệt sĩ và thân nhân.
khau-giai-trinh-tu-adn-chuan-bi-thu-vien-cho-cac-mau-hai-cot.jpg
Khâu giải trình tự ADN, chuẩn bị thư viện cho các mẫu hài cốt.