Mưu sinh vất vả sớm khuya
Đến Huế, du khách không khó bắt gặp những gánh hàng rong như bánh canh, bún bò, cơm hến, cháo, xôi… vào mỗi buổi sớm, cho đến những thúng mì, tủ chè, xe khoai bắp nướng về đêm. Vài năm trở lại đây, khu phố hàng rong về đêm ngay dưới chân cầu Trường Tiền với những món ăn vặt được nhiều người biết đến. Hầu hết người bán hàng rong ở đây do hoàn cảnh khó khăn, vì mưu sinh mà phải đêm hôm vất vả kinh doanh. Người này bán được, người kia thấy vậy cũng bày biện bán theo. Dần dần, phố ẩm thực quanh đó lan ra tận khu vực vỉa hè đường Lê Lợi, Hùng Vương. Nếu chính quyền xem đó là sự lấn chiếm hay vi phạm vỉa hè, thì ngược lại, với những du khách gần xa và ngay cả với người dân địa phương lại là điểm dừng chân thú vị của các món ngon mang nét đẹp hè phố. Thế nhưng, những gánh hàng rong vào ban đêm càng đông khách, càng kéo theo đó là tiếng ồn, rác thải, mất an ninh - trật tự đe dọa không gian sống của những hộ dân cũng như du khách lưu trú tại các khách sạn chung quanh, khiến không ít người bức xúc.
Vào những ngày này, “chủ nhân” của những gánh hàng ấy đang rôm rả bàn tán về quyền lợi của mình khi hay tin Phố hàng rong sắp được chính quyền thí điểm. “Tôi có nghe qua đề án này nhưng không biết cụ thể ra sao. Nhưng nếu được, mong sớm thành hiện thực để những phận nghèo mưu sinh như chúng tôi có một điểm dừng, kiếm được đồng ra đồng vào”, chị Lê Bích Vân bán bánh canh trên đường Chu Văn An tâm sự.
Chị Vân, 42 tuổi, có thâm niên hơn chục năm ngồi vỉa hè bán thức quà ăn sáng là bánh canh chả cua để mưu sinh nuôi gia đình. Chị cho biết, chẳng sung sướng gì khi hằng ngày nép bên vỉa hè, nắng thì bỏng da, mưa thì sũng nước để bán hàng trong thấp thỏm. Chị kể, có những ngày thấy đội trật tự từ xa, phải vừa bưng đồ, vừa chạy. Dẫu việc làm của cơ quan chức năng không sai, nhưng đôi khi chị cũng tủi thân, chạnh lòng. “Nếu có tuyến phố dành riêng cho người bán hàng rong, tui sẽ đăng ký liền để yên tâm buôn bán”, chị Vân cho biết.
Nếu thành công sẽ nhân rộng
Sau mỗi đợt cơ quan chức năng ra quân lập lại trật tự, những người bán hàng rong dưới chân cầu Trường Tiền lại tìm đến những đoạn đường gần đó như đường Trương Định, Phạm Hồng Thái, Hoàng Hoa Thám để bán tạm. Thế nhưng, mặc họ “di tản” đến đâu, khách ăn vẫn tìm đến. Vì thế, khi biết tin thành phố sắp mở Phố hàng rong, những người buôn bán rất ủng hộ. “Đặc thù hàng rong về đêm chủ yếu là ẩm thực nên tôi nghĩ cần bố trí vị trí sao cho gần trung tâm, có như thế mới thuận tiện cho không chỉ người bán mà cả du khách”, chị Nguyễn Thị Lài, một người bán bánh mì vỉa hè nêu ý kiến. Chị Lài cho biết sẵn sàng đóng phí để được xếp chỗ ngồi ở khu phố hàng rong, như vậy vừa có thể buôn bán yên ổn và cũng vừa xây dựng hình ảnh, giữ gìn cảnh quan đô thị.
Theo thống kê từ Phòng Kinh tế thuộc UBND TP Huế, hiện trên toàn địa bàn có hơn 1.700 hàng rong, trong đó nhiều nhất tập trung ở mặt hàng kinh doanh ăn uống và giải khát. Hàng rong thời gian qua gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng trật tự giao thông. Dù đã nhiều lần ra quân xử lý, nhưng do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đời sống khó khăn nên lượng người buôn bán hàng rong vẫn tăng nhanh. Trước tình hình đó, UBND TP Huế đã quyết định cho thí điểm những tuyến phố hàng rong để vừa giải quyết tình trạng lấn chiếm, gây nhếch nhác vỉa hè, cũng vừa giải quyết khó khăn, tạo nguồn thu nhập cho những người buôn gánh bán bưng.
Sau một thời gian khảo sát thực tế, chính quyền dự kiến cho thí điểm kinh doanh hàng rong trên các tuyến đường như Lê Hồng Phong (phường Phú Nhuận), Nguyễn Văn Huyên (phường Phú Hội), Phạm Văn Đồng nối Trương Gia Mô (phường Vĩ Dạ)… Người bán hàng rong mong muốn buôn bán ở các tuyến phố này và sẵn sàng cam kết, chịu trách nhiệm về các vấn đề liên quan như tuân thủ khung thời gian hoạt động, mặt hàng kinh doanh, tự quản công tác vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, giá bán, không tái lấn chiếm, không lấn chiếm.
Ông Đồng Sĩ Toàn, Trưởng phòng Kinh tế thuộc UBND TP Huế cho biết, trong quá trình thí điểm, Đề án Phố hàng rong sẽ tạo điều kiện tốt nhất cho các cá nhân kinh doanh, đồng thời giúp chính quyền địa phương quản lý tốt, góp phần lập lại trật tự đô thị, an toàn xã hội trên địa bàn. “Qua thí điểm chúng tôi sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm, tìm ra những hạn chế, vướng mắc để từng bước mở rộng sang các địa bàn khác khi hội đủ các điều kiện. Ngoài ra, UBND TP Huế và chính quyền các phường có thí điểm tuyến phố hàng rong sẽ luôn cầu thị, tiếp thu các ý kiến đóng góp của người dân để việc triển khai thí điểm này thành công, làm cơ sở nhân rộng”, ông Toàn khẳng định.
