Yêu cầu cấp bách thúc đẩy bình đẳng giới

“Phát huy sức mạnh của bình đẳng giới: Nâng cao tiếng nói của phụ nữ và trẻ em gái để giải phóng tiềm năng vô hạn của thế giới chúng ta” là chủ đề Ngày Dân số Thế giới (11/7) năm nay.
Ảnh: UNFPA.
Ảnh: UNFPA.

Nhân dịp này, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) kêu gọi các nước huy động sức mạnh tổng thể của mọi người dân nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách hiện nay.

Theo UNFPA, chỉ sáu quốc gia trên thế giới có hơn 50% chính trị gia trong quốc hội là nữ. Hơn hai phần ba trong tổng số 800 triệu người không biết đọc trên thế giới là phụ nữ.

Theo UNFPA, chỉ sáu quốc gia trên thế giới có hơn 50% chính trị gia trong quốc hội là nữ. Hơn hai phần ba trong tổng số 800 triệu người không biết đọc trên thế giới là phụ nữ. Trong khi đó, cứ hai phút lại có một phụ nữ chết do mang thai hoặc sinh con...

Trong khi đó, cứ hai phút lại có một phụ nữ chết do mang thai hoặc sinh con... Những con số này phần nào phác họa bức tranh u ám về vấn đề bình đẳng giới hiện nay.

UNFPA nhấn mạnh, phụ nữ và trẻ em gái chiếm tới 49,7% dân số toàn cầu, song những nguyện vọng, quyền lợi hợp pháp của “một nửa thế giới” này thường bị phớt lờ trong các cuộc thảo luận về nhân khẩu học. Sự bất công còn khá phổ biến, khiến nhiều phụ nữ và trẻ em gái không được đi học, làm việc và giữ các vị trí lãnh đạo.

Nguồn gốc của tình trạng nêu trên là bất bình đẳng giới. Trong báo cáo công bố mới đây, Liên hợp quốc nhấn mạnh, thế giới không đạt tiến bộ về bình đẳng giới trong 10 năm qua, khi những thành kiến tiếp tục cản trở trao quyền cho phụ nữ.

Theo đó, mặc dù các phong trào xã hội và nhóm hoạt động vì nữ quyền ngày càng phổ biến, song những định kiến xã hội và tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19 đã cản bước tiến của thế giới trong giải quyết vấn đề bất bình đẳng.

Thu hẹp bất bình đẳng giới là thách thức lớn, song chỉ là một trong số rất nhiều thách thức mà thế giới phải vượt qua trên hành trình xây dựng tương lai bền vững cho hơn 8 tỷ người trên trái đất hiện nay.

Liên hợp quốc ước tính, dân số toàn cầu sẽ cán mốc 9,7 tỷ người vào năm 2050 và 10,9 tỷ người năm 2100. Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng dân số cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể khi tuổi thọ trung bình tăng, tỷ lệ tử vong ở bà mẹ và trẻ em giảm đáng kể.

Thu hẹp bất bình đẳng giới là thách thức lớn, song chỉ là một trong số rất nhiều thách thức mà thế giới phải vượt qua trên hành trình xây dựng tương lai bền vững cho hơn 8 tỷ người trên trái đất hiện nay.

Tuổi thọ trung bình của người dân trên thế giới dự kiến tăng từ 72,8 tuổi năm 2019 lên 77,2 tuổi năm 2050. Những thành quả nêu trên là minh chứng cho nỗ lực không ngừng nghỉ của thế giới trong chăm sóc sức khỏe và nâng cao đời sống người dân.

Tuy nhiên, tuổi thọ tăng trong khi mức sinh giảm đã dẫn đến xu hướng già hóa dân số tại nhiều nước trên thế giới. Cơ quan Thống kê quốc gia Italia (ISTAT) cho biết, cứ 100 người Italia dưới 15 tuổi thì có tới 187 người từ 65 tuổi trở lên. Già hóa dân số cũng là nỗi lo chung của Nhật Bản, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Pháp… Gánh nặng dân số già không chỉ kéo theo hệ lụy thiếu lao động, mà còn đặt ra bài toán khó trong duy trì hệ thống lương hưu, an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, thế giới đang cùng lúc đối mặt nhiều vấn đề cấp bách như xung đột, biến đổi khí hậu, bất bình đẳng, khủng hoảng lương thực... Cơ quan Liên chính phủ về phát triển (IGAD) cảnh báo, cuộc khủng hoảng lương thực sẽ ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng trên khắp Đông Phi và vùng Sừng châu Phi trong năm 2023, khi 30 triệu người cần được hỗ trợ lương thực.

Trong khi đó, xung đột và đói nghèo cũng khiến hàng trăm triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Báo cáo mới đây của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy, số người buộc phải đi lánh nạn đã tăng lên mức kỷ lục là 110 triệu người.

Ngoài ra, thế giới cũng đang chứng kiến mức độ đô thị hóa cao và tốc độ di cư tăng nhanh. Dự kiến đến năm 2050, khoảng 66% dân số thế giới sẽ sống ở các thành phố. Xu hướng này tác động sâu rộng đến nền kinh tế, thị trường việc làm, mức thu nhập, tình trạng nghèo đói và bảo trợ xã hội. Đó cũng là trở ngại đối với nỗ lực bảo đảm quyền tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục, nhà ở, vệ sinh, nước, thực phẩm và năng lượng.

Trước thực trạng nêu trên, Ngày Dân số Thế giới năm 2023 nêu bật yêu cầu cấp bách thúc đẩy bình đẳng giới, đồng thời cũng truyền đi thông điệp kêu gọi thế giới biến thách thức thành cơ hội để xây dựng một cuộc sống ngày càng tốt đẹp cho hơn 8 tỷ người trên hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.