Xăng sinh học E10: Không áp đặt hay hạn chế quyền lựa chọn của người tiêu dùng

Sử dụng xăng E10 nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phù hợp các cam kết quốc tế

Thông tin về lộ trình sử dụng xăng E10 sẽ được áp dụng từ 1/6/2026 tới, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, cuối năm 2025, Bộ Công thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 quy định về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, trong đó có quy định từ ngày 1/6/2026 mặt hàng xăng nhiên liệu sinh học được phân phối trên toàn quốc.

Lộ trình này được thực hiện nghiêm theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Các văn bản này đều yêu cầu hiện thực hóa các giải pháp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải, bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, Bộ Công thương cũng triển khai thực hiện các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, như: Quyết định 1658/QĐ-TTg ngày 1/10/2021 phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2040; Quyết định số 215/QĐ-TTg ngày 1/3/2024 phê duyệt chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045… Các Quyết định này đều đặt ra mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng xanh, giảm phát thải khí CO₂…

Đặc biệt, Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống (Quyết định 53) đã quy định sau thời gian thử nghiệm, thì từ ngày 1/12/2015 xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E5. Từ ngày 1/12/2017, xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E10.

Thực hiện nội dung của Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg, sau nhiều thử nghiệm, xăng E5 đã được chính thức phân phối trên toàn quốc từ ngày 1/1/2018. Thế nhưng lộ trình thực hiện xăng E10 theo Quyết định 53 thì vẫn chưa thực hiện được. Vì vậy, Bộ Công thương đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ để tiếp tục thực hiện lộ trình theo đúng tinh thần của Quyết định số 53 của Thủ tướng Chính phủ.

Chính vì vậy, việc chuyển đổi chính thức xăng sinh học (E5RON92 và E10RON95) trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là bước tiếp theo nhằm triển khai thực hiện lộ trình nhiên liệu sinh học theo tinh thần Quyết định 53, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn, cơ sở pháp lý, đúng với chủ trương đường lối của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi năng lượng, xây dựng nền kinh tế xanh, giảm phát thải carbon.

“Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính", Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ.

Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân lý giải thêm, trong giai đoạn trước đây, chúng ta đã áp dụng song song cả xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, thị trường có điều kiện thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung.

Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.

Đặc biệt, xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay. Việc sử dụng xăng E10 không chỉ giúp giảm phát thải ra môi trường, mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, thúc đẩy tiêu thụ nguyên liệu sinh học trong nước, tạo đầu ra cho sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.

Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: “Chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, lộ trình chuyển đổi được xây dựng theo hướng từng bước, có đánh giá tác động kỹ lưỡng, không thực hiện đột ngột. Trong quá trình triển khai, Bộ Công thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp để bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng nhiên liệu, quyền lợi người tiêu dùng và đặc biệt, Bộ cũng sẽ tiếp tục cung cấp thêm các thông tin minh bạch để người dân yên tâm sử dụng”.

Chuẩn bị sẵn sàng cho lộ trình sử dụng xăng E10

Chia sẻ về công tác chuẩn bị nguồn cung xăng E10, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ, ngay sau khi Bộ Công thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, Bộ Công thương đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm việc chuyển đổi diễn ra ổn định, không gây xáo trộn thị trường.

Đến nay, về cơ bản, công tác chuẩn bị đã được triển khai tương đối đầy đủ ở cả 3 khâu, gồm nguồn cung ethanol E100, năng lực phối trộn và hệ thống phân phối bán lẻ.

Cụ thể, về nguồn cung ethanol (E100), với mức tiêu thụ xăng của cả nước khoảng 1 triệu m³/tháng, thì lượng E100 cần khoảng 100.000 m³/tháng, từ nguồn sản xuất trong nước hiện có khoảng 25.000 m³/tháng và nhập khẩu khoảng 75.000 m³/tháng về cơ bản, các doanh nghiệp đã chủ động đủ để đáp ứng nhu cầu phối trộn.

Về năng lực phối trộn, tính đến cuối tháng 5/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học với tổng công suất phối trộn đạt trên 1 triệu m³/tháng, vượt nhu cầu xăng dầu cả nước (khoảng 1 triệu m³/tháng). Trong đó, có 3 doanh nghiệp đã được cấp phép phối trộn với công suất khoảng 890.000 m³/tháng và 10 doanh nghiệp đang chờ được cấp giấy phép để pha chế, phối trộn xăng E10 với công suất khoảng 297.600 m³/tháng.

Ngoài ra, nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có thể thực hiện phối trộn xăng sinh học E5, E10 với công suất khoảng 20.000 - 40.000 m³/tháng trong tháng 5/2026 và 70.000 - 90.000 m³/tháng từ tháng 6/2026 khi có yêu cầu.

Hiện, hạ tầng phân phối xăng dầu là khâu cuối trong chuỗi cung ứng, giữ vai trò quyết định trong việc đưa xăng sinh học E10 ra thị trường. Khác với sản xuất và phối trộn, hệ thống phân phối hiện nay đã được đầu tư đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, gồm kho đầu mối, tổng kho, cửa hàng bán lẻ và hệ thống logistics. Vì vậy, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chủ yếu là nâng cấp, điều chỉnh vận hành, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn. Về cơ bản, hạ tầng phân phối tới người dùng đã sẵn sàng thực hiện lộ trình.

Xăng E10 mang lại nhiều lợi ích

Chia sẻ về lợi ích khi sử dụng xăng E10, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ, việc phát triển và sử dụng xăng sinh học là xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bảo vệ môi trường và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh. Đối với Việt Nam, việc sử dụng xăng E5, E10 mang lại nhiều lợi ích quan trọng.

Trước hết là lợi ích về môi trường. Xăng sinh học có hàm lượng ethanol được phối trộn từ nguyên liệu sinh học, giúp giảm phát thải khí CO₂, CO và một số chất gây ô nhiễm trong quá trình đốt cháy, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050.

Thứ hai là lợi ích về an ninh năng lượng. Việc tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.

Thứ ba là lợi ích về kinh tế-xã hội. Phát triển nhiên liệu sinh học sẽ góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chế biến etanol, tạo thêm việc làm và đầu ra cho một số sản phẩm nông nghiệp trong nước, phục hồi các nhà máy sản xuất etanol đã đầu tư, phát huy mục đích và hiệu quả kinh tế của dự án cũng như tiếp tục phát triển các nhà máy mới.

Đặc biệt, việc chuyển đổi sang xăng sinh học không phải là bước đi đột ngột, mà đã được Việt Nam triển khai theo lộ trình trong nhiều năm qua. Từ năm 2018, xăng E5RON92 đã được phân phối trên toàn quốc và đến nay cơ bản vận hành ổn định. Việc triển khai E10 là bước tiếp theo trong lộ trình chuyển đổi năng lượng phù hợp với xu hướng quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững của Việt Nam.

Đối với một số thông tin lo ngại về tính tương thích của động cơ xe khi sử dụng xăng E10, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Bộ Công thương đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn, các trường đại học, chuyên gia về động cơ, nhiên liệu, các hiệp hội sản xuất ô-tô, xe máy và doanh nghiệp liên quan để đánh giá mức độ tương thích của phương tiện đối với xăng E10.

“Qua rà soát, đánh giá và tham khảo kinh nghiệm quốc tế cho thấy, phần lớn ô-tô, xe máy đang lưu hành hiện nay tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Thực tế, E10 hiện đang được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay Philippines”, Thứ trưởng Tân nêu rõ.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã có quá trình thử nghiệm và triển khai thực tế xăng E10 tại hệ thống phân phối của một số doanh nghiệp lớn trước khi triển khai trên diện rộng. Đến nay, chưa ghi nhận phản ánh có cơ sở khoa học hoặc kết luận kỹ thuật chính thức nào cho thấy xăng E5, E10 gây ảnh hưởng phổ biến đến động cơ phương tiện.

Tuy nhiên, đối với một số phương tiện quá cũ, ít sử dụng hoặc hệ thống nhiên liệu chưa được bảo dưỡng phù hợp, Bộ Công thương khuyến cáo người dân cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu, sử dụng nhiên liệu đúng khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành.

Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: “Trong lộ trình Thông tư 50 có quy định cũng đã thể hiện rất rõ: Thứ nhất là chuyển sang dùng xăng E10, và tiếp tục duy trì phân phối xăng E5RON92. Mục tiêu chính là để phục vụ cho những dòng phương tiện cũ và chưa tương thích với dòng xăng E10. Chúng tôi cũng đã ước tính lộ trình của xăng E5 tiếp tục trong 5 năm nữa, nghĩa là từ nay đến năm 2030. Như vậy sẽ bảo đảm tương thích với tất cả các dòng xe đang lưu hành hiện nay. Quan điểm của Bộ là phát triển nhiên liệu sinh học phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật, chất lượng nhiên liệu và quyền lợi người tiêu dùng”.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ, trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp.

Trước hết là bảo đảm nguồn cung xăng E5, E10 ổn định cho thị trường; theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả và năng lực phối trộn của doanh nghiệp để không xảy ra gián đoạn nguồn cung trong quá trình chuyển đổi.

Thứ hai là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng nhiên liệu sinh học từ khâu phối trộn, tồn chứa, vận chuyển đến phân phối bán lẻ nhằm bảo đảm toàn bộ xăng E5, E10 lưu thông trên thị trường đáp ứng đúng quy chuẩn kỹ thuật.

Thứ ba là tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong đầu tư hạ tầng phối trộn, tồn chứa và phân phối nhiên liệu sinh học.

Thứ tư là đẩy mạnh công tác truyền thông, cung cấp thông tin khoa học, minh bạch và chính xác để người dân hiểu đúng về xăng sinh học, tránh tâm lý hoang mang hoặc thông tin chưa được kiểm chứng gây ảnh hưởng đến thị trường.