[Video] Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số

Những ngày vừa qua, giữa thời điểm thiên tai hoành hành, mạng xã hội xuất hiện nhiều clip lũ lụt - nhưng không phải tất cả đều là thật. Có những video được dựng bằng công nghệ AI - không vì mục đích cảnh báo giúp bà con an toàn, mà chỉ để thu hút lượt xem, xin lượt like, thả tim...

Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số.

Giữa lúc thiên tai đang hoành hành tại nhiều địa phương, việc dựng nên những hình ảnh lũ lụt ảo không chỉ là trò câu view vô hại. Nó đang trở thành hành vi lệch chuẩn đạo đức và gây tổn thương xã hội.

Những clip này gây ra hệ lụy nghiêm trọng. Trước hết là gây hoang mang, khiến người dân hiểu sai về tình hình thiên tai. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, chỉ một video giả, thông tin giả cũng có thể khiến cả cộng đồng lo lắng, thậm chí chuẩn bị sơ tán không cần thiết.

22 giờ ngày 20/11, tin đồn vỡ đập lúc lũ đang lên khiến cả xóm Mới, thôn Vạn Lộc, xã Hòa Mỹ, Đắk Lắk tháo chạy trong đêm. Hai vợ chồng anh Phan Văn Thôi (51 tuổi) chở theo vợ là chị Phạm Thị Như Thùy (40 tuổi) và cậu con út Phạm Chí Công 10 tuổi, chạy về phía núi Hương. Khi chạy qua cầu Bến Đình, anh Thôi không biết cầu bị gãy. Chiếc xe máy lao thẳng xuống dòng lũ.Trước khi bị dòng lũ cuốn đi, anh Thôi kịp đẩy con vào gần bờ. Khoảng 0h sáng 21/11, người dân phát hiện, cứu sống được cháu bé. Chiều 21/11, người làng tìm thấy thi thể hai vợ chồng anh chị cách vị trí tai nạn khoảng 10m. Thế là chỉ trong phút chốc, cậu bé trở thành mồ côi.

Tin đồn thất thiệt vỡ đập lan truyền trong lúc lũ đang lên thật sự độc ác, khi đẩy cả một gia đình vào bi kịch. Việc đăng tải thông tin sai sự thật khiến người dân phải chịu nỗi mất mát lớn là hành động vô trách nhiệm và ích kỷ.

Thứ hai, tin giả làm chậm trễ thông tin cứu hộ, khi lực lượng chức năng phải phân loại, xác minh một lượng lớn nội dung sai sự thật. Lực lượng công an tỉnh Đắk Lắk dù đang phải căng mình cứu dân nhưng vẫn buộc phải bỏ thời gian ra làm việc với người phụ nữ xuất hiện trong đoạn clip nói “người chết lai láng không kịp vớt”, “người trú trong nhà lầu chết hàng loạt” trong trận lũ lụt tại địa bàn Phú Yên trước đây (nay là Đắk Lắk).

Trong những ngày qua, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh Đắk Lắk đã phát hiện và xử lý 52 tài khoản Facebook, TikTok… đăng tải thông tin chưa kiểm chứng, sai sự thật về tình hình mưa lũ tại các xã phía đông của tỉnh Đắk Lắk.

Công an đã triệu tập, răn đe và yêu cầu cam kết không tái phạm đối với 17 trường hợp; xử phạt hành chính 5 trường hợp với tổng số tiền 37,5 triệu đồng; đồng thời yêu cầu 30 tài khoản gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Theo Bộ Công an, bên cạnh các thông tin tích cực, chia sẻ với khó khăn bà con vùng lũ, những ngày qua, xuất hiện các đối tượng, thay vì đồng cảm, lại lợi dụng sự việc tán phát các thông tin sai sự thật, đặc biệt là tin giả tạo bởi AI với tần suất liên tục.

Bộ Công an khuyến cáo, mỗi người dùng hãy:

- Thật tỉnh táo khi xem và chia sẻ thông tin, cần lên án mạnh mẽ hành vi tung tin thất thiệt, lợi dụng AI ngụy tạo nội dung gây hoang mang dư luận và cản trở những nỗ lực cứu trợ đang được triển khai từng giờ của lực lượng chức năng.

- Tích cực chung tay lan tỏa những thông tin chính xác, góp phần hỗ trợ bà con vùng lũ vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Riêng các đối tượng cố tình tung tin giả, xuyên tạc, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhằm mục đích chống phá sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, kể cả xử lý hình sự.

Hành vi này còn cho thấy sự suy giảm đạo đức số, khi nỗi đau của cộng đồng bị biến thành công cụ giải trí và trục lợi. Trong thời đại AI, mỗi người dùng mạng xã hội đều là một “người gác cổng thông tin”. Sự tỉnh táo của mỗi cá nhân sẽ quyết định sự an toàn của cộng đồng trước tin giả và nội dung thao túng.
Cẩn trọng – kiểm chứng – chia sẻ có trách nhiệm. Đó là cách chúng ta bảo vệ nhau trong thế giới số.

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi giao dịch ngân hàng. (Ảnh HÀ LINH)

Bảo vệ tài khoản ngân hàng trước những thủ đoạn lừa đảo

Các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua tài khoản ngân hàng ngày càng tinh vi. Thay vì trực tiếp tiếp cận nạn nhân, các đối tượng thường sử dụng công nghệ, giả danh tổ chức uy tín hoặc thao túng tâm lý để lấy thông tin bảo mật, khiến người dân tự chuyển tiền hoặc mất quyền kiểm soát tài khoản.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh Quốc Xã)

Cảnh báo tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn, với các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đặc biệt, để thực hiện các vụ lừa đảo, “rửa tiền” thành công các đối tượng đã không ngừng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử…

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Hội thảo “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”

Bảo đảm an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết khi vận hành sàn giao dịch tài sản số

Ngày 18/12, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), với sự đồng hành của OKX Global và Tether tổ chức Hội thảo chuyên sâu “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”, tập trung vào các vấn đề bảo đảm an ninh mạng cho sàn giao dịch tài sản số.