“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.
Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

Cẩn thận khi để lộ thông tin cá nhân trên livestream

Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp nạn nhân chỉ vì để lại số điện thoại khi chốt đơn trên livestream mà bị chiếm quyền tài khoản mạng xã hội. Các đối tượng nhanh chóng tiếp cận, giả mạo người bán hàng, yêu cầu cung cấp mã OTP với lý do xác nhận đơn hàng. Khi nạn nhân làm theo, tài khoản Facebook bị chiếm đoạt và bị sử dụng để nhắn tin vay tiền người thân, bạn bè, dẫn đến thiệt hại tài sản.

Đáng chú ý, từ việc thu thập thông tin cá nhân công khai trên livestream, các đối tượng đã xây dựng cả một quy trình lừa đảo khép kín, gây thiệt hại đặc biệt lớn với số tiền chiếm đoạt lên tới hàng chục tỷ đồng từ hàng nghìn bị hại.

Thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo công nghệ cao trong các vụ việc này có tính chất tinh vi, có tổ chức và được thực hiện theo nhiều bước như sau:

Trước hết, các đối tượng theo dõi các phiên livestream, đặc biệt là các phiên bán hàng hoặc tư vấn có lượng tương tác lớn để thu thập thông tin cá nhân người dùng như số điện thoại, ngày sinh được công khai trong phần bình luận.

Sau khi có được số điện thoại, đối tượng tiến hành truy cập tài khoản mạng xã hội của nạn nhân bằng chức năng “quên mật khẩu”. Hệ thống sẽ gửi mã xác thực (OTP) về số điện thoại của chủ tài khoản. Lúc này, đối tượng giả mạo người bán hàng hoặc nhân viên hỗ trợ, gọi điện yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP.

Khi có được mã OTP, đối tượng nhanh chóng chiếm quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội. Từ tài khoản bị hack, các đối tượng tiếp tục nhắn tin cho bạn bè, người thân của nạn nhân để vay tiền, nhờ chuyển khoản với lý do cấp bách.

Để tránh bị phát hiện và truy vết, các đối tượng còn sử dụng tài khoản ngân hàng “ảo” mua từ các hội nhóm kín trên mạng để nhận tiền chiếm đoạt. Hành vi này không chỉ dừng lại ở một cá nhân mà còn lan rộng thành chuỗi lừa đảo, lợi dụng mối quan hệ xã hội để gia tăng số nạn nhân.

Hình thức xử lý đối với hành vi thu thập thông tin cá nhân để lừa đảo

Hành vi sử dụng công nghệ cao thu thập thông tin cá nhân nhằm chiếm đoạt tài sản nêu trên có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hình sự.

Cụ thể, theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người nào bằng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác thì tùy theo giá trị tài sản và tính chất, mức độ hành vi có thể bị xử lý bằng các hình thức như phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm (khoản 1); phạt tù từ 2 năm đến 7 năm nếu có tình tiết tăng nặng như phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp (khoản 2); phạt tù từ 7 năm đến 15 năm nếu chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn (khoản 3) hoặc phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt tài sản đặc biệt lớn (khoản 4).

Ngoài ra, đối với hành vi xâm nhập trái phép vào tài khoản mạng xã hội, sử dụng trái phép thông tin cá nhân, đối tượng còn có thể bị xử lý theo Điều 289 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về tội xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác với mức phạt tù lên đến 12 năm.

Trường hợp sử dụng, mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, dữ liệu cá nhân để phục vụ hành vi lừa đảo, các đối tượng còn có thể bị xem xét xử lý theo Điều 291 Bộ luật Hình sự 2015 về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản với mức phạt tù cao nhất là 7 năm.

Như vậy, các hành vi lừa đảo công nghệ cao thông qua việc thu thập thông tin cá nhân trên livestream không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản cho nạn nhân mà đối với người vi phạm còn có nguy cơ bị xử lý với mức hình phạt nghiêm khắc. Người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không công khai thông tin cá nhân cũng như không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai trên môi trường mạng để tránh trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Hội thảo “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”

Bảo đảm an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết khi vận hành sàn giao dịch tài sản số

Ngày 18/12, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), với sự đồng hành của OKX Global và Tether tổ chức Hội thảo chuyên sâu “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”, tập trung vào các vấn đề bảo đảm an ninh mạng cho sàn giao dịch tài sản số.

Camera AI phát hiện lỗi vi phạm giao thông tại nút giao Phạm Văn Bạch-Hoàng Quán Chi ngày 13/12. (Ảnh: Cục Cảnh sát giao thông)

Cẩn thận "bẫy" phạt nguội camera AI

Mới đây, cùng với việc công an thành phố Hà Nội triển khai vận hành hệ thống camera tích hợp AI để giám sát, xử phạt vi phạm giao thông, một “biến tướng” đã xuất hiện khi các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ công an gọi điện cho người dân, thông báo lỗi vi phạm rồi dẫn dắt nạn nhân làm theo “quy trình nộp phạt” giả mạo.

Tài khoản đối tượng lừa đảo định danh Bưu điện đề nghị gửi địa chỉ.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo liên quan giấy phép lái xe

Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục mạo danh bưu điện, đơn vị chuyển phát, thậm chí giả danh bộ phận sát hạch – cấp đổi giấy phép lái xe của lực lượng Cảnh sát giao thông để gọi điện nhằm thu thập thông tin cá nhân phục vụ cho mục đích lừa đảo.

Các thương hiệu vàng bạc cảnh báo tình trạng lừa đảo qua Facebook tích xanh giả.

Cảnh giác bẫy lừa mua bán vàng trên mạng

Thời gian qua, giá vàng luôn lên xuống thất thường, lợi dụng tâm lý muốn kiếm lời này, việc mua bán vàng trở thành mảnh đất màu mỡ để tội phạm công nghệ cao dựng lên đủ kiểu kịch bản lừa đảo, đặc biệt là qua các trang mạng xã hội, fanpage giả mạo thương hiệu vàng uy tín.

Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số.

[Video] Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số

Những ngày vừa qua, giữa thời điểm thiên tai hoành hành, mạng xã hội xuất hiện nhiều clip lũ lụt - nhưng không phải tất cả đều là thật. Có những video được dựng bằng công nghệ AI - không vì mục đích cảnh báo giúp bà con an toàn, mà chỉ để thu hút lượt xem, xin lượt like, thả tim...

Thông tin cảnh báo của chính quyền địa phương về tình trạng giả danh "cán bộ địa chính".

Khi người dân tỉnh táo, mọi dữ liệu sẽ an toàn

Từ ngày 1/9 đến 30/11/2025, Hà Nội triển khai chiến dịch “90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai” nhằm chuẩn hóa, đồng bộ và kết nối dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, khi chiến dịch bước vào giai đoạn “nước rút”, các đối tượng đã nhanh chóng lợi dụng thời điểm này để thực hiện hành vi lừa đảo.

Công an tỉnh Phú Thọ lấy lời khai các đối tượng. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ

Cảnh báo thủ đoạn chiếm đoạt tài sản dưới hình thức đầu tư tiền ảo đa cấp

Hiện nay, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản diễn biến ngày càng phức tạp và có xu hướng gia tăng. Không chỉ mạo danh cán bộ công an, toà án… các đối tượng  còn xây dựng các kịch bản với những thủ đoạn tinh vi để chiếm đoạt tài sản dưới hình thức đầu tư đa cấp về tiền ảo. 

Thông báo của Công an Hà Nội về Tổng rà soát dữ liệu đăng ký phương tiện không yêu cầu cung cấp thẻ ngân hàng.

Cảnh báo mạo danh làm sạch dữ liệu đăng ký xe để lừa đảo

Kế hoạch tổng rà soát, làm sạch dữ liệu đăng ký phương tiện, giấy phép lái xe và số hóa hồ sơ đăng ký xe đang được lực lượng công an triển khai khẩn trương trên phạm vi toàn quốc và được coi là nhiệm vụ quan trọng, nhằm chuẩn hóa dữ liệu, phục vụ quản lý hiện đại và bảo đảm quyền lợi của người dân.

[Video] “Bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội

[Video] “Bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội

Cuối năm, nhu cầu đi lại tăng cao cũng là lúc các đối tượng lừa đảo lại tiếp tục tung ra hàng loạt “bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội. Chúng giả mạo đại lý chính hãng, tạo trang web giống thật đến từng chi tiết, dùng hóa đơn điện tử giả, tạo phòng vé "ma"… để dẫn dụ người mua chuyển khoản trước rồi biến mất.

Cờ bạc bịp qua livestream.

[Video] Cờ bạc bịp qua livestream

Thời gian gần đây, trên nhiều nền tảng mạng xã hội, không khó để bắt gặp các buổi livestream được giới thiệu là “giải trí”. Nhưng đằng sau những trò chơi tưởng chừng vô hại ấy lại là hoạt động cờ bạc trá hình đang âm thầm len lỏi, thu hút rất nhiều người người tham gia mỗi ngày.

Công an Phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai tuyên truyền, giải thích cho người dân về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên mạng.

Xử lý nghiêm hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng

Mặc dù các cơ quan chức năng liên tục khuyến cáo về các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên mạng nhưng vẫn có thêm nhiều nạn nhân mới bị “mắc bẫy”. Bên cạnh việc giả danh các cán bộ công an, tòa án để đe doạ; quảng cáo nợ xấu,… các đối tượng còn sử dụng chiêu trò góp vốn mua tiền ảo, tìm đá quý để chiếm đoạt tài sản.

Mạo danh người nổi tiếng - bẫy deepfake trên không gian mạng.

[Video] Mạo danh người nổi tiếng - bẫy deepfake trên không gian mạng

Thời gian qua, mạng xã hội xôn xao trước hàng loạt video quảng cáo có sự xuất hiện của ca sĩ Mỹ Tâm và Hòa Minzy - giới thiệu về cơ hội kiếm tiền từ các nền tảng thương mại điện tử như Amazon hay Shein. Nhưng sự thật, những hình ảnh và giọng nói ấy… hoàn toàn là giả mạo.