Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.
Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Gia tăng lừa đảo mùa tựu trường

Mới đây, Công an thành phố Cần Thơ đã cảnh báo về nhiều thủ đoạn lừa đảo gia tăng trong mùa tựu trường. Lợi dụng thời điểm học sinh, sinh viên hoàn tất thủ tục nhập học, đóng học phí, tìm nhà trọ hoặc việc làm thêm, các đối tượng tìm cách tạo dựng lòng tin để chiếm đoạt tiền và thông tin cá nhân.

Đáng chú ý, các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi khi không chỉ dừng ở việc gọi điện giả danh mà còn tạo website, fanpage, email có giao diện gần giống các trường học, sử dụng hình ảnh, logo, mã QR thanh toán và tài liệu giả nhằm đánh lừa người dân.

Thủ đoạn phổ biến nhất là lập website hoặc fanpage giả mạo trường học, sao chép thông tin tuyển sinh từ kênh chính thức rồi thay đổi số tài khoản hoặc mã QR để yêu cầu nộp học phí, lệ phí nhập học, tiền ký túc xá. Nếu không kiểm tra kỹ, phụ huynh và học sinh rất dễ chuyển tiền nhầm cho đối tượng lừa đảo.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn giả danh cán bộ tuyển sinh, giáo viên hoặc nhân viên phòng đào tạo gọi điện, nhắn tin yêu cầu bổ sung hồ sơ, xác nhận thông tin hoặc chuyển học phí vào tài khoản cá nhân với lý do "hệ thống lỗi", "cần xử lý gấp" hoặc "nếu chậm sẽ mất suất nhập học". Việc đánh vào tâm lý lo lắng khiến nhiều người vội vàng chuyển tiền mà không xác minh.

Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên, các đối tượng còn mạo danh trường học hoặc cơ quan nhà nước để đặt mua số lượng lớn bàn ghế, thiết bị, văn phòng phẩm, thực phẩm... Sau khi tạo lòng tin bằng giấy tờ hoặc hợp đồng giả, chúng yêu cầu doanh nghiệp chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán giúp bên thứ ba rồi cắt đứt liên lạc.

Một chiêu thức khác là đăng tin cho thuê phòng trọ giá rẻ hoặc tuyển cộng tác viên làm việc online với thu nhập hấp dẫn. Khi nạn nhân liên hệ, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền giữ chỗ, đóng phí hồ sơ, phí đào tạo hoặc thực hiện các "nhiệm vụ" chuyển tiền để nhận hoa hồng. Sau khi nhận tiền, chúng khóa liên lạc hoặc tiếp tục yêu cầu nộp thêm nhiều khoản phí khác.

Chủ động phòng ngừa, kịp thời trình báo khi bị lừa đảo

Để phòng tránh, phụ huynh, học sinh và sinh viên chỉ nên thực hiện các thủ tục tuyển sinh, xác nhận nhập học, đóng học phí qua website, cổng thông tin và tài khoản ngân hàng chính thức của cơ sở giáo dục. Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng và không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ.

Đối với doanh nghiệp, cần xác minh trực tiếp với trường học hoặc cơ quan được cho là đặt hàng thông qua kênh liên hệ chính thức, đồng thời cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước để tránh trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo.

Hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác, dù được thực hiện trực tiếp hay thông qua không gian mạng, đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Về xử lý hình sự, Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo đó, người nào bằng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tùy theo giá trị tài sản chiếm đoạt và tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Đối với các trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, sử dụng thủ đoạn xảo quyệt, lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi hoặc chiếm đoạt tài sản có giá trị đặc biệt lớn thì mức hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản theo khoản 5 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người phạm tội còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người bị hại theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 nếu gây thiệt hại về tài sản.

Đối với người dân, ngay khi phát hiện có dấu hiệu bị lừa đảo hoặc đã chuyển tiền nhầm cho đối tượng nghi vấn, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ tạm dừng hoặc phong tỏa giao dịch nếu còn kịp thời; đồng thời lưu giữ toàn bộ chứng cứ như tin nhắn, email, số điện thoại, số tài khoản ngân hàng, mã QR, hình ảnh giao dịch và trình báo ngay cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định của pháp luật.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo liên quan đến “sở hữu kỳ nghỉ” (timeshare) với số tiền thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Núp bóng các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp hoặc cơ hội đầu tư sinh lời, nhiều đối tượng đã dựng nên các kịch bản tinh vi để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ đăng nhập tại địa chỉ chính thức của Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Cẩn trọng với tin nhắn giả mạo cổng dịch vụ công

Thời gian gần đây, người dân liên tục nhận được tin nhắn thông báo “phạt nguội”, “xác minh thông tin cư trú” kèm đường link yêu cầu đăng nhập Cổng dịch vụ công. Đây là thủ đoạn lừa đảo  không còn mới nhưng vẫn tiếp tục được tội phạm sử dụng ở nhiều thời điểm khác nhau nhằm vào sự lơ là, mất cảnh giác của người dân dân...

Một tin rao cho thuê nhà ở trên mạng xã hội.

Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào người cho thuê nhà

Trong bối cảnh thị trường cho thuê nhà ở các thành phố lớn có nhiều biến động khi khách thuê trả mặt bằng, nhu cầu tìm người thuê mới tăng lên. Lợi dụng tình huống này, các đối tượng lừa đảo sử dụng thủ đoạn giả làm người thuê nhà, chủ động đặt cọc rồi yêu cầu chủ nhà bấm vào đường link lạ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Người dân chỉ nên thực hiện qua VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc điểm giao dịch hợp pháp để được hỗ trợ chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hay bấm vào đường link lạ. (Ảnh ĐOÀN THỦY)

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Cạm bẫy từ các fanpage thu hút người tham gia mua thẻ cào trúng thưởng.

Bẫy vé số cào online với chiêu trò “trúng trước mất sau”

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.