Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)
Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Cạm bẫy lừa đảo trực tuyến nhắm vào trẻ em dịp nghỉ hè

Một trong những thủ đoạn phổ biến hiện nay là giả danh người chơi game, quản trị viên trò chơi, người nổi tiếng hoặc bạn bè trên mạng xã hội để chủ động tiếp cận, làm quen với trẻ em. Sau khi tạo được lòng tin, đối tượng sẽ dẫn dắt trẻ tham gia các hoạt động, như: nhận quà miễn phí, quay thưởng, tặng vật phẩm hiếm hoặc nạp game giá rẻ.

Đặc điểm chung của các hình thức này là luôn đi kèm yêu cầu cung cấp tài khoản, mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng. Không ít trường hợp đối tượng yêu cầu trẻ sử dụng điện thoại của cha mẹ để thực hiện thanh toán hoặc xác nhận giao dịch nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn tận dụng tâm lý tò mò của trẻ bằng cách gửi đường link chứa mã độc dưới dạng trò chơi miễn phí, phần mềm học tập, ứng dụng chỉnh sửa ảnh hoặc video. Khi người dùng truy cập hoặc cài đặt, thiết bị có thể bị chiếm quyền điều khiển hoặc đánh cắp dữ liệu cá nhân.

Một thủ đoạn mới xuất hiện nhiều thời gian gần đây là sử dụng công nghệ AI và deepfake để giả mạo giọng nói, khuôn mặt của người quen, người nổi tiếng hoặc bạn bè cùng trang lứa nhằm tạo sự tin tưởng. Sau khi thiết lập được mối quan hệ, đối tượng sẽ dụ dỗ chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư hoặc yêu cầu chuyển tiền.

Ngoài ra, nhiều trẻ em còn bị dụ dỗ tham gia các nhóm chat kín, hội nhóm cộng tác viên online, “việc nhẹ lương cao”, “kiếm tiền tại nhà”. Ban đầu, đối tượng giao những nhiệm vụ đơn giản để tạo lòng tin nhưng sau đó yêu cầu nạp tiền, chuyển khoản hoặc tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật.

Đáng lo ngại hơn, một số đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, như: Công an, Viện kiểm sát gọi điện đe dọa trẻ em liên quan đến vi phạm pháp luật, yêu cầu giữ bí mật với gia đình và tự cách ly để “phục vụ điều tra”. Sau đó, các đối tượng dựng kịch bản bắt cóc, ép nạn nhân gọi video về gia đình trong trạng thái hoảng loạn nhằm yêu cầu chuyển tiền chuộc.

Các dấu hiệu nhận biết phổ biến như tài khoản lạ chủ động nhắn tin, kết bạn, rủ tham gia nhóm chat; quảng cáo nhận quà miễn phí, nạp game giá rẻ nhưng yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp OTP; website, ứng dụng không rõ nguồn gốc yêu cầu cấp nhiều quyền truy cập bất thường; đường link lạ được gửi qua tin nhắn, mạng xã hội hoặc trò chơi trực tuyến; đối tượng liên tục tạo áp lực, yêu cầu giữ bí mật hoặc thúc giục thực hiện ngay…

Tăng chế tài đối với hành vi lừa đảo trực tuyến

Các hành vi lừa đảo, giả mạo trên không gian mạng nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại người dùng không chỉ có thể bị xử lý hình sự mà còn có thể bị xử phạt hành chính với mức khá nặng tùy tính chất vi phạm.

Hiện nay, khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP) quy định phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, gây nhầm lẫn hoặc giả danh tổ chức, cá nhân.

Đối với hành vi thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân, chiếm đoạt tài khoản, mật khẩu hoặc sử dụng website, ứng dụng giả mạo nhằm đánh cắp thông tin, người vi phạm còn có thể bị xử lý theo các quy định về viễn thông, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, nhiều hành vi lừa đảo trực tuyến sẽ bị xử phạt nặng hơn khi Nghị định 174/2026/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực.

Cụ thể, theo Điều 94 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội, nền tảng số hoặc môi trường mạng để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, giả danh tổ chức, cá nhân hoặc thông tin gây nhầm lẫn nhằm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt tới 50 triệu đồng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tương ứng có thể gấp 2 lần mức phạt của cá nhân.

Ngoài ra, nhiều hành vi như giả mạo website, gửi link chứa mã độc, sử dụng dữ liệu cá nhân trái phép hoặc sử dụng phương tiện điện tử để thực hiện hành vi lừa đảo cũng thuộc nhóm bị tăng mạnh mức xử phạt.

Tuy nhiên, xử phạt hành chính chỉ áp dụng với các trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị truy cứu về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với mức hình phạt cao nhất lên tới tù chung thân. Riêng Điều 290 Bộ luật Hình sự quy định người sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản có thể đối mặt mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

Trước thực trạng các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý không để trẻ tự ý sử dụng tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc thiết bị liên kết thanh toán; đồng thời hướng dẫn trẻ nguyên tắc quan trọng là không chuyển tiền, không cung cấp OTP, không chia sẻ thông tin cá nhân và không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo liên quan đến “sở hữu kỳ nghỉ” (timeshare) với số tiền thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Núp bóng các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp hoặc cơ hội đầu tư sinh lời, nhiều đối tượng đã dựng nên các kịch bản tinh vi để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ đăng nhập tại địa chỉ chính thức của Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Cẩn trọng với tin nhắn giả mạo cổng dịch vụ công

Thời gian gần đây, người dân liên tục nhận được tin nhắn thông báo “phạt nguội”, “xác minh thông tin cư trú” kèm đường link yêu cầu đăng nhập Cổng dịch vụ công. Đây là thủ đoạn lừa đảo  không còn mới nhưng vẫn tiếp tục được tội phạm sử dụng ở nhiều thời điểm khác nhau nhằm vào sự lơ là, mất cảnh giác của người dân dân...

Một tin rao cho thuê nhà ở trên mạng xã hội.

Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào người cho thuê nhà

Trong bối cảnh thị trường cho thuê nhà ở các thành phố lớn có nhiều biến động khi khách thuê trả mặt bằng, nhu cầu tìm người thuê mới tăng lên. Lợi dụng tình huống này, các đối tượng lừa đảo sử dụng thủ đoạn giả làm người thuê nhà, chủ động đặt cọc rồi yêu cầu chủ nhà bấm vào đường link lạ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Người dân chỉ nên thực hiện qua VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc điểm giao dịch hợp pháp để được hỗ trợ chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hay bấm vào đường link lạ. (Ảnh ĐOÀN THỦY)

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Cạm bẫy từ các fanpage thu hút người tham gia mua thẻ cào trúng thưởng.

Bẫy vé số cào online với chiêu trò “trúng trước mất sau”

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Hội thảo “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”

Bảo đảm an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết khi vận hành sàn giao dịch tài sản số

Ngày 18/12, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), với sự đồng hành của OKX Global và Tether tổ chức Hội thảo chuyên sâu “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”, tập trung vào các vấn đề bảo đảm an ninh mạng cho sàn giao dịch tài sản số.

Camera AI phát hiện lỗi vi phạm giao thông tại nút giao Phạm Văn Bạch-Hoàng Quán Chi ngày 13/12. (Ảnh: Cục Cảnh sát giao thông)

Cẩn thận "bẫy" phạt nguội camera AI

Mới đây, cùng với việc công an thành phố Hà Nội triển khai vận hành hệ thống camera tích hợp AI để giám sát, xử phạt vi phạm giao thông, một “biến tướng” đã xuất hiện khi các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ công an gọi điện cho người dân, thông báo lỗi vi phạm rồi dẫn dắt nạn nhân làm theo “quy trình nộp phạt” giả mạo.

Tài khoản đối tượng lừa đảo định danh Bưu điện đề nghị gửi địa chỉ.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo liên quan giấy phép lái xe

Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục mạo danh bưu điện, đơn vị chuyển phát, thậm chí giả danh bộ phận sát hạch – cấp đổi giấy phép lái xe của lực lượng Cảnh sát giao thông để gọi điện nhằm thu thập thông tin cá nhân phục vụ cho mục đích lừa đảo.