Nhận diện các chiêu thức lừa đảo
Một trong những thủ đoạn này là thay thế chip hợp lệ trên thẻ thanh toán bằng chip giả. Sau khi đánh tráo chip, kẻ gian có thể thực hiện giao dịch mà chủ thẻ không hay biết.
Dấu hiệu nhận biết là thẻ vẫn sử dụng được khi cắm vào máy POS nhưng tính năng thanh toán không tiếp xúc (Contactless) không hoạt động. Phần chip có thể bị bong tróc, dán đè, trầy xước hoặc phần nhựa chung quanh bị cong, đổi màu. Để tránh bị lừa đảo, chủ thẻ cần trực tiếp giám sát quá trình thanh toán, không đưa thẻ cho người khác thanh toán hộ và không cho mượn thẻ, kể cả với người thân, bạn bè.
Một thủ đoạn khác là giả danh cán bộ cơ quan nhà nước, yêu cầu người dân liên kết hoặc xác minh tài khoản để nhận trợ cấp an sinh xã hội. Ban đầu, nạn nhân được hướng dẫn chuyển một khoản tiền nhỏ. Sau nhiều lần giao dịch không thành công và nhận lại tiền, nạn nhân sẽ bị dẫn dụ chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của đối tượng.
Kẻ gian cũng có thể giả danh nhân viên ngân hàng, thông báo tài khoản có giao dịch bất thường, dịch vụ bị khóa, được miễn phí thường niên, nâng hạn mức tín dụng hoặc trúng thưởng. Sau đó, đối tượng gửi đường link giả mạo, yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, số thẻ hoặc mã OTP.
Nếu truy cập đường link hoặc cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, nạn nhân có thể bị chiếm quyền kiểm soát thiết bị, tài khoản ngân hàng và ví điện tử.
Đáng chú ý, một số đối tượng còn giả danh luật sư, quảng cáo có khả năng giúp người bị lừa lấy lại tiền. Sau khi tạo lòng tin, chúng yêu cầu đóng phí hồ sơ, phí cổng thanh toán, phí “lót tay” hoặc tiền bảo đảm để giải ngân. Thực chất, đây là thủ đoạn tiếp tục lừa những người đã từng mất tiền.
Đối với doanh nghiệp, các cá nhân môi giới tín dụng trái phép thường cam kết “bao trọn gói hồ sơ”, “bảo đảm 100% được phê duyệt” hoặc có quan hệ với người có thẩm quyền tại ngân hàng.
Doanh nghiệp có thể bị yêu cầu trả phí môi giới, phí phê duyệt nhanh hoặc phí “bôi trơn” từ 1-5% giá trị khoản vay. Các đối tượng còn hướng dẫn làm giả phương án kinh doanh, nâng khống tài sản bảo đảm, chỉnh sửa báo cáo tài chính, báo cáo thuế hoặc yêu cầu cung cấp tài khoản ngân hàng điện tử, mã OTP, chữ ký số và USB Token. Nếu làm theo, doanh nghiệp không chỉ có nguy cơ mất tiền mà còn có thể đối mặt rủi ro pháp lý do sử dụng hồ sơ, tài liệu không đúng thực tế.
Đánh tráo chip thẻ, giả danh ngân hàng có thể bị phạt tù chung thân
Tùy theo thủ đoạn và hậu quả, người thực hiện hành vi lừa đảo công nghệ cao có thể bị xử lý về các tội danh khác nhau. Trường hợp giả danh cán bộ nhà nước, nhân viên ngân hàng, luật sư hoặc môi giới tín dụng, đưa ra thông tin gian dối khiến nạn nhân tin tưởng và giao tiền, người thực hiện có thể bị truy cứu về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017.
Theo khoản 1 Điều 174, người dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp luật định có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Mức phạt được xác định theo giá trị tài sản bị chiếm đoạt, tính chất và hậu quả của hành vi. Khung hình phạt cao nhất là từ 12 - 20 năm tù hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc bị tịch thu tài sản.
Đối với hành vi đánh tráo chip, làm hoặc sử dụng thẻ ngân hàng giả, truy cập trái phép vào tài khoản, sử dụng thông tin thẻ để chiếm đoạt tiền, người vi phạm có thể bị xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự về Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Khung hình phạt cơ bản của tội này là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Nếu chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên hoặc sử dụng từ 500 thẻ giả trở lên, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 12 - 20 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 - 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1-5 năm hoặc bị tịch thu một phần hay toàn bộ tài sản.
Trường hợp thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai trái phép thông tin tài khoản ngân hàng, người vi phạm có thể bị truy cứu theo Điều 291 Bộ luật Hình sự. Khung hình phạt cao nhất là 7 năm tù nếu thông tin vi phạm liên quan 200 tài khoản trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 200 triệu đồng trở lên.
Để tránh bị lừa, khách hàng không truy cập đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, số thẻ, mã PIN, mã OTP hoặc chữ ký số cho người khác. Khi phát hiện giao dịch bất thường, cần khóa thẻ, tài khoản, liên hệ ngay với ngân hàng và trình báo cơ quan công an.
(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)
![[Video] Chiêu trò bán “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” nhà ở xã hội](https://cdn.nhandan.vn/images/1KJJFHgJUVQRbEIcB1N-jaS88ucW7d5LodzAhCcoOVHdiwDzu3yPanZtdeswO4NZl_S-vL2hFx3zzgzpveKJGw/screenshot-2025-12-31-145712.jpg.avif)
