Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.
Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Quà Tết ảo, rủi ro thật

Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, Telegram… xuất hiện dày đặc các quảng cáo, tin nhắn với nội dung hấp dẫn: “Nhận lì xì Tết miễn phí”, “Lì xì đầu năm từ nhà tài trợ”, “Nhận tiền Tết chỉ với vài thao tác”. Các thông tin này thường đính kèm đường link lạ hoặc yêu cầu người dùng cung cấp số tài khoản ngân hàng, thông tin cá nhân, thậm chí là mã OTP.

Thực chất của những lời mời gọi trên là các “bẫy” lừa đảo được dựng sẵn nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản hoặc thu thập dữ liệu cá nhân để phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật khác. Một số thủ đoạn phổ biến gồm: giả mạo thương hiệu ngân hàng, ví điện tử, doanh nghiệp lớn để gửi “lì xì online”; yêu cầu người nhận chuyển trước phí kích hoạt, phí xác minh; dẫn dụ đăng nhập vào website giả mạo để chiếm quyền kiểm soát tài khoản; mạo danh người quen, bạn bè gửi tiền lì xì kèm link độc hại.

Hậu quả không chỉ dừng lại ở việc mất tiền, nhiều nạn nhân còn bị chiếm đoạt danh tính, bị lợi dụng thông tin cá nhân để vay tiền, mở tài khoản, thực hiện các hành vi lừa đảo khác, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và đời sống cá nhân.

Chế tài xử phạt đối với hành vi lừa đảo “lì xì online”

Theo quy định của pháp luật hiện hành, các hành vi lợi dụng hình thức “lì xì online” dịp Tết để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc đánh cắp thông tin cá nhân của người khác đều bị xử lý nghiêm, tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả gây ra.

Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để chiếm đoạt tài sản theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cụ thể, theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, người nào dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác, bao gồm hành vi lừa đảo qua mạng xã hội, tin nhắn, đường link giả mạo “lì xì online”, có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 6 tháng, mức cao nhất có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn hoặc phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi phạm tội.

Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung với mức từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, đồng thời bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Trong trường hợp đối tượng sử dụng các thủ đoạn công nghệ cao như chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, ví điện tử, đánh cắp mã OTP hoặc dữ liệu cá nhân để chiếm đoạt tiền, hành vi này còn có thể bị xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự, với mức phạt tù từ 1 năm đến tối đa 12 năm, tùy theo số tiền chiếm đoạt và mức độ nguy hiểm của hành vi.

Đối với các trường hợp chưa đủ yếu tố truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về an ninh mạng và an toàn thông tin. Theo Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, hành vi giả mạo tổ chức, cá nhân, thu thập hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân, dẫn dụ người khác truy cập link độc hại để chiếm đoạt tài sản có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng, kèm theo các biện pháp khắc phục như buộc xóa thông tin vi phạm, hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt và bồi thường thiệt hại cho người bị hại.

Như vậy, dù được ngụy trang dưới hình thức “lì xì online” mang tính vui vẻ ngày Tết, các hành vi lừa đảo trên không gian mạng đều tiềm ẩn hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng. Người dân cần nhận thức rõ, chỉ một cú nhấp chuột vào đường link giả mạo cũng có thể dẫn đến mất tiền, mất dữ liệu và kéo theo nhiều hệ lụy pháp lý khó lường cho cả nạn nhân lẫn người thực hiện hành vi vi phạm.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Hội thảo “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”

Bảo đảm an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết khi vận hành sàn giao dịch tài sản số

Ngày 18/12, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), với sự đồng hành của OKX Global và Tether tổ chức Hội thảo chuyên sâu “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”, tập trung vào các vấn đề bảo đảm an ninh mạng cho sàn giao dịch tài sản số.

Camera AI phát hiện lỗi vi phạm giao thông tại nút giao Phạm Văn Bạch-Hoàng Quán Chi ngày 13/12. (Ảnh: Cục Cảnh sát giao thông)

Cẩn thận "bẫy" phạt nguội camera AI

Mới đây, cùng với việc công an thành phố Hà Nội triển khai vận hành hệ thống camera tích hợp AI để giám sát, xử phạt vi phạm giao thông, một “biến tướng” đã xuất hiện khi các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ công an gọi điện cho người dân, thông báo lỗi vi phạm rồi dẫn dắt nạn nhân làm theo “quy trình nộp phạt” giả mạo.

Tài khoản đối tượng lừa đảo định danh Bưu điện đề nghị gửi địa chỉ.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo liên quan giấy phép lái xe

Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục mạo danh bưu điện, đơn vị chuyển phát, thậm chí giả danh bộ phận sát hạch – cấp đổi giấy phép lái xe của lực lượng Cảnh sát giao thông để gọi điện nhằm thu thập thông tin cá nhân phục vụ cho mục đích lừa đảo.

Các thương hiệu vàng bạc cảnh báo tình trạng lừa đảo qua Facebook tích xanh giả.

Cảnh giác bẫy lừa mua bán vàng trên mạng

Thời gian qua, giá vàng luôn lên xuống thất thường, lợi dụng tâm lý muốn kiếm lời này, việc mua bán vàng trở thành mảnh đất màu mỡ để tội phạm công nghệ cao dựng lên đủ kiểu kịch bản lừa đảo, đặc biệt là qua các trang mạng xã hội, fanpage giả mạo thương hiệu vàng uy tín.

Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số.

[Video] Tin đồn và câu view bằng lũ lụt: Ranh giới của đạo đức số

Những ngày vừa qua, giữa thời điểm thiên tai hoành hành, mạng xã hội xuất hiện nhiều clip lũ lụt - nhưng không phải tất cả đều là thật. Có những video được dựng bằng công nghệ AI - không vì mục đích cảnh báo giúp bà con an toàn, mà chỉ để thu hút lượt xem, xin lượt like, thả tim...

Thông tin cảnh báo của chính quyền địa phương về tình trạng giả danh "cán bộ địa chính".

Khi người dân tỉnh táo, mọi dữ liệu sẽ an toàn

Từ ngày 1/9 đến 30/11/2025, Hà Nội triển khai chiến dịch “90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai” nhằm chuẩn hóa, đồng bộ và kết nối dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, khi chiến dịch bước vào giai đoạn “nước rút”, các đối tượng đã nhanh chóng lợi dụng thời điểm này để thực hiện hành vi lừa đảo.

Công an tỉnh Phú Thọ lấy lời khai các đối tượng. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ

Cảnh báo thủ đoạn chiếm đoạt tài sản dưới hình thức đầu tư tiền ảo đa cấp

Hiện nay, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản diễn biến ngày càng phức tạp và có xu hướng gia tăng. Không chỉ mạo danh cán bộ công an, toà án… các đối tượng  còn xây dựng các kịch bản với những thủ đoạn tinh vi để chiếm đoạt tài sản dưới hình thức đầu tư đa cấp về tiền ảo. 

Thông báo của Công an Hà Nội về Tổng rà soát dữ liệu đăng ký phương tiện không yêu cầu cung cấp thẻ ngân hàng.

Cảnh báo mạo danh làm sạch dữ liệu đăng ký xe để lừa đảo

Kế hoạch tổng rà soát, làm sạch dữ liệu đăng ký phương tiện, giấy phép lái xe và số hóa hồ sơ đăng ký xe đang được lực lượng công an triển khai khẩn trương trên phạm vi toàn quốc và được coi là nhiệm vụ quan trọng, nhằm chuẩn hóa dữ liệu, phục vụ quản lý hiện đại và bảo đảm quyền lợi của người dân.

[Video] “Bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội

[Video] “Bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội

Cuối năm, nhu cầu đi lại tăng cao cũng là lúc các đối tượng lừa đảo lại tiếp tục tung ra hàng loạt “bẫy” vé máy bay giá rẻ trên mạng xã hội. Chúng giả mạo đại lý chính hãng, tạo trang web giống thật đến từng chi tiết, dùng hóa đơn điện tử giả, tạo phòng vé "ma"… để dẫn dụ người mua chuyển khoản trước rồi biến mất.

Cờ bạc bịp qua livestream.

[Video] Cờ bạc bịp qua livestream

Thời gian gần đây, trên nhiều nền tảng mạng xã hội, không khó để bắt gặp các buổi livestream được giới thiệu là “giải trí”. Nhưng đằng sau những trò chơi tưởng chừng vô hại ấy lại là hoạt động cờ bạc trá hình đang âm thầm len lỏi, thu hút rất nhiều người người tham gia mỗi ngày.

Công an Phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai tuyên truyền, giải thích cho người dân về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên mạng.

Xử lý nghiêm hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng

Mặc dù các cơ quan chức năng liên tục khuyến cáo về các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên mạng nhưng vẫn có thêm nhiều nạn nhân mới bị “mắc bẫy”. Bên cạnh việc giả danh các cán bộ công an, tòa án để đe doạ; quảng cáo nợ xấu,… các đối tượng còn sử dụng chiêu trò góp vốn mua tiền ảo, tìm đá quý để chiếm đoạt tài sản.

Mạo danh người nổi tiếng - bẫy deepfake trên không gian mạng.

[Video] Mạo danh người nổi tiếng - bẫy deepfake trên không gian mạng

Thời gian qua, mạng xã hội xôn xao trước hàng loạt video quảng cáo có sự xuất hiện của ca sĩ Mỹ Tâm và Hòa Minzy - giới thiệu về cơ hội kiếm tiền từ các nền tảng thương mại điện tử như Amazon hay Shein. Nhưng sự thật, những hình ảnh và giọng nói ấy… hoàn toàn là giả mạo.

Công an tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền pháp luật cho các em học sinh. Ảnh: Thắng Chung

Tái diễn tình trạng lừa đảo, chiếm đoạt tài sản dưới hình thức “bắt cóc online”

Hiện nay, tình trạng “bắt cóc online”, đòi tiền chuộc vẫn diễn biến phức tạp, khó lường với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi. Theo báo cáo của Bộ Công an từ giữa năm 2024 đến 8/2025 đã có 50 nạn nhân được được giải cứu thành công. Tất cả đều từ 18 đến 22 tuổi, chủ yếu là học sinh, sinh viên và nữ giới chiếm đến 90%... 

Văn bản giả mạo chương trình du học của trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội

Những giấc mơ bị đánh cắp

Học bổng quốc tế, du học với rất nhiều sinh viên, không chỉ là một chương trình học, mà là cả một giấc mơ. Thế nhưng, giấc mơ ấy đôi khi bị đánh cắp, không phải bởi thiếu năng lực mà chỉ bởi một “ văn bản” giả và chỉ trong vài giờ, niềm tin xây dựng suốt những năm tháng giảng đường có thể sụp đổ bởi những kẻ lừa đảo.