Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.
Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Thời gian qua, một số địa phương trong cả nước đã triển khai hình thức thu tiền phạt vi phạm giao thông ngay tại chỗ thông qua quét mã QR nhằm tạo thuận tiện cho người dân, bảo đảm tính minh bạch trong thanh toán. Đây cũng được coi là một bước tiến trong chuyển đổi số của lực lượng chức năng trong công tác xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông.

Tuy nhiên, lợi dụng xu hướng này, nhiều đối tượng đã thực hiện hành vi lừa đảo bằng cách gọi điện cho người vi phạm, thông báo có “phạt nguội” và yêu cầu nộp tiền qua mã QR gửi trên Zalo nhằm chiếm đoạt tài sản.

Căn cứ vào Điều 47 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và các quy định tại Điều 23, Điều 24 Thông tư số 73/2024/TT-BCA được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 1, Điều 11 Thông tư số 13/2025/TT-BCA và Điều 20 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 1, Điều 2 Nghị định số 68/2025/NĐ-CP, thì Cảnh sát giao thông có thể gửi thông báo vi phạm tới người bị xử phạt bằng văn bản giấy, phương thức điện tử hoặc qua các nền tảng ứng dụng giao thông điện tử VNeTraffic (theo điều kiện hạ tầng kỹ thuật đã được quy định).

Việc nộp phạt online có thể thực hiện qua Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng giao thông trên thiết bị di động (App VNeTraffic do Bộ Công an quản lý, vận hành), chuyển khoản đến tài khoản của Kho bạc Nhà nước/ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản được ghi trong quyết định xử phạt, hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.

Việc nộp phạt tại chỗ qua người có thẩm quyền xử phạt chỉ đúng nếu người bị xử phạt vi phạm giao thông bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng (cá nhân) và 1 triệu đồng (tổ chức) hoặc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, miền núi mà việc đi lại gặp khó khăn hoặc xử phạt trên biển hoặc ngoài giờ hành chính nếu được giao biên lai thu tiền phạt hợp lệ ngay tại thời điểm lập biên bản hoặc quyết định xử phạt.

Việc Cảnh sát giao thông gọi đến, sau đó gửi mã QR qua Zalo để người vi phạm nộp tiền phạt chỉ hợp pháp khi mã QR này dẫn tới tài khoản Kho bạc Nhà nước hoặc hệ thống nộp phạt được quy định rõ trong quyết định xử phạt.

Người bị xử phạt có quyền tra cứu số quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xác thực thông tin nộp phạt qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc thông báo chính thức từ cơ quan Công an (qua giấy tờ, ứng dụng VNe Traffic).

Trường hợp nhận được yêu cầu nộp tiền qua mã QR mà không có quyết định xử phạt, hoặc không chứng minh được nguồn gốc tài khoản nhận tiền là Kho bạc Nhà nước, thì người dân cần thận trọng, chủ động kiểm tra lại để tránh bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng.

Về quy trình nhận thông báo phạt, Quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải ghi rõ số tài khoản Kho bạc Nhà nước để nộp phạt, hình thức thanh toán (trực tiếp tại Kho bạc, chuyển khoản qua ngân hàng, nộp qua dịch vụ công quốc gia/bưu chính công ích). Người thu tiền phạt tại chỗ phải giao cho người bị xử phạt chứng từ thu tiền phạt hợp lệ.

Người bị xử phạt có thể kiểm tra, xác thực thông tin vụ vi phạm tại Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeTraffic, hoặc liên hệ trực tiếp với đơn vị xử phạt ghi trên thông báo, quyết định.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao).

Có thể bạn quan tâm

Một số ứng dụng nhắn tin thông dụng hiện nay. Ảnh minh họa

Cảnh giác bẫy lừa đảo từ tài khoản giả mạo người thân

Giả danh người thân, bạn bè để vay tiền là thủ đoạn lừa đảo không mới, nhưng vẫn có thể khiến những người dù luôn cảnh giác vẫn trở thành nạn nhân. Việc các đối tượng dễ dàng tiếp cận người dùng qua Viber, Telegram.. cũng đặt ra vấn đề về bảo vệ quyền riêng tư và ngăn chặn hành vi giả mạo trên không gian mạng.

Ảnh Minh họa có sự trợ giúp của AI.

Một ký tự đánh tráo, nguy cơ mất tài khoản ngân hàng

Trong bối cảnh các giao dịch, thanh toán và trao đổi thông tin diễn ra hàng ngày trên môi trường số, các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến liên tục biến đổi, các đối tượng có thể tận dụng những khác biệt rất nhỏ trong công nghệ và cách hiển thị thông tin để đánh lừa người dùng.

Người dân cần bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi giao dịch ngân hàng. (Ảnh HÀ LINH)

Bảo vệ tài khoản ngân hàng trước những thủ đoạn lừa đảo

Các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua tài khoản ngân hàng ngày càng tinh vi. Thay vì trực tiếp tiếp cận nạn nhân, các đối tượng thường sử dụng công nghệ, giả danh tổ chức uy tín hoặc thao túng tâm lý để lấy thông tin bảo mật, khiến người dân tự chuyển tiền hoặc mất quyền kiểm soát tài khoản.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh Quốc Xã)

Cảnh báo tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn, với các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đặc biệt, để thực hiện các vụ lừa đảo, “rửa tiền” thành công các đối tượng đã không ngừng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử…

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Cạm bẫy từ các fanpage thu hút người tham gia mua thẻ cào trúng thưởng.

Bẫy vé số cào online với chiêu trò “trúng trước mất sau”

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Người dùng cần cảnh giác với các lời mời làm việc online nhận hoa hồng.

Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Chỉ một cú nhấp vào link lạ có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Chiêu trò lừa đảo “lì xì online” dịp Tết Nguyên đán

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.