Nhận diện thủ đoạn

Dù đã liên tục đưa ra nhiều cảnh báo về việc kẻ gian mạo danh các trang Fanpage có tích xanh để lừa đảo người dân, phóng viên Báo Nhân Dân tiếp tục ghi nhận một biến tướng mới liên quan đến thủ đoạn này.

Việt Nam đang có bước chuyển dịch quan trọng liên quan đến tài sản mã hóa, đó là từ tư duy "không quản được thì cấm" sang "thí điểm có điều kiện, giám sát chặt chẽ", từ "đứng ngoài quan sát" sang "tham gia định hình thị trường".

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo liên quan đến “sở hữu kỳ nghỉ” (timeshare) với số tiền thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Núp bóng các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp hoặc cơ hội đầu tư sinh lời, nhiều đối tượng đã dựng nên các kịch bản tinh vi để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Thời gian gần đây, người dân liên tục nhận được tin nhắn thông báo “phạt nguội”, “xác minh thông tin cư trú” kèm đường link yêu cầu đăng nhập Cổng dịch vụ công. Đây là thủ đoạn lừa đảo  không còn mới nhưng vẫn tiếp tục được tội phạm sử dụng ở nhiều thời điểm khác nhau nhằm vào sự lơ là, mất cảnh giác của người dân dân...

Từ thực tiễn đấu tranh của Công an tỉnh Cao Bằng, có thể nhận diện rõ hơn những phương thức, thủ đoạn, đồng thời thấy được yêu cầu cấp thiết của việc phòng ngừa từ sớm, từ xa đối với loại tội phạm này.

Trong bối cảnh thị trường cho thuê nhà ở các thành phố lớn có nhiều biến động khi khách thuê trả mặt bằng, nhu cầu tìm người thuê mới tăng lên. Lợi dụng tình huống này, các đối tượng lừa đảo sử dụng thủ đoạn giả làm người thuê nhà, chủ động đặt cọc rồi yêu cầu chủ nhà bấm vào đường link lạ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, các hình thức lừa đảo liên quan giao hàng, hoàn tiền đơn hàng hay ship COD giả mạo đang ngày càng gia tăng và trở nên tinh vi hơn.

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Kẻ xấu tiếp diễn thủ đoạn lập các fanpage "giả mạo" gắn "tích xanh" quảng cáo bán vàng, bạc online, dụ người dân chuyển khoản, đặt cọc với các chiêu trò ngày càng tinh vi. Người dân cần hết sức cảnh giác và nắm vững cách kiểm tra tính minh bạch, chính thống của các fanpage.

Việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để giả mạo video, giọng nói của người thân, bạn bè nhằm lừa nạn nhân chuyển tiền là hình thức lừa đảo mới trên không gian mạng. Theo quy định của pháp luật, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến đang chuyển từ “phát hiện công nghệ giả mạo” sang “nhận diện hành vi và quy trình bất thường”. Các chuyên gia của Chống Lừa Đảo đã đưa ra nhận định về sự dịch chuyển trong xu hướng lừa đảo trực tuyến trong năm 2026.

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Lợi dụng tâm lý chủ quan và sự thiếu kinh nghiệm của học sinh khi học trực tuyến, các đối tượng xấu đã triển khai nhiều chiêu thức lừa đảo tinh vi trên không gian mạng. Bài viết phân tích một số hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay, giúp học sinh và phụ huynh chủ động phòng tránh.

Lợi dụng thông tin về chính sách tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, một số đối tượng đã thực hiện các hành vi lừa đảo để chiếm đoạt tài sản của người dân.

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Lừa đảo giả danh công an là chiêu trò lừa đảo qua điện thoại phổ biến hiện nay. Mặc dù đã được cơ quan Công an cảnh báo nhiều lần, nhưng vẫn có không ít người bị sập bẫy.

Nhà ở xã hội… nhưng phải mua bằng ‘suất ngoại giao’? Chỉ cần đóng tiền chênh là chắc suất? Sự thật: Đây là chiêu trò lừa đảo đang nở rộ trên mạng xã hội!

Gần đây, hiện tượng các đối tượng lừa đảo dàn dựng nhiều tình huống khác nhau, mạo danh ngân hàng để đánh cắp thông tin, chiếm đoạt tài sản của người dân tiếp tục diễn ra.

Thời điểm cận Tết, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tăng mạnh, kéo theo "cơn khát" vé máy bay giá rẻ càng nóng. Nắm bắt tâm lý này, các đối tượng lừa đảo sử dụng các trang mạng xã hội, lập các tài khoản đăng quảng cáo bán vé máy bay giá rẻ giả mạo, nhằm chiếm đoạt tiền của người dân.

Ngày 18/12, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), với sự đồng hành của OKX Global và Tether tổ chức Hội thảo chuyên sâu “Vận hành và giám sát thị trường tài sản số”, tập trung vào các vấn đề bảo đảm an ninh mạng cho sàn giao dịch tài sản số.

Mới đây, cùng với việc công an thành phố Hà Nội triển khai vận hành hệ thống camera tích hợp AI để giám sát, xử phạt vi phạm giao thông, một “biến tướng” đã xuất hiện khi các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ công an gọi điện cho người dân, thông báo lỗi vi phạm rồi dẫn dắt nạn nhân làm theo “quy trình nộp phạt” giả mạo.

Các hình thức lừa đảo qua internet, mạng xã hội và điện thoại vẫn tiếp tục gia tăng mạnh, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp.

Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục mạo danh bưu điện, đơn vị chuyển phát, thậm chí giả danh bộ phận sát hạch – cấp đổi giấy phép lái xe của lực lượng Cảnh sát giao thông để gọi điện nhằm thu thập thông tin cá nhân phục vụ cho mục đích lừa đảo.

Thời gian qua, giá vàng luôn lên xuống thất thường, lợi dụng tâm lý muốn kiếm lời này, việc mua bán vàng trở thành mảnh đất màu mỡ để tội phạm công nghệ cao dựng lên đủ kiểu kịch bản lừa đảo, đặc biệt là qua các trang mạng xã hội, fanpage giả mạo thương hiệu vàng uy tín.

Những ngày vừa qua, giữa thời điểm thiên tai hoành hành, mạng xã hội xuất hiện nhiều clip lũ lụt - nhưng không phải tất cả đều là thật. Có những video được dựng bằng công nghệ AI - không vì mục đích cảnh báo giúp bà con an toàn, mà chỉ để thu hút lượt xem, xin lượt like, thả tim...