Ngày Khí tượng Thế giới 23/3: Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm

Thế giới có thể thu hẹp khoảng cách tài chính cho hệ thống cảnh báo sớm và bảo đảm rằng mọi quốc gia đều có đủ nguồn lực cần thiết để tăng cường khả năng chống chịu, đồng thời bảo vệ cộng đồng trước những tác động ngày càng mạnh mẽ của thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu.
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) của Liên hợp quốc mới đây xác nhận năm 2024 là năm nóng nhất trong lịch sử. Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, với sự xuất hiện ngày càng nhiều của các cơn bão nhiệt đới có khả năng tăng cường độ nhanh chóng, mưa có tàn phá lớn, nước dâng do bão, lũ lụt, hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng...

Không những vậy, mực nước biển dâng cao, đẩy các khu vực ven biển đông dân cư vào nguy cơ ngập lụt và chịu tác động của sóng biển. Hệ lụy xã hội từ những thảm họa này vẫn kéo dài ngay cả khi không còn xuất hiện trên các trang tin tức.

Trong bối cảnh này, WMO lựa chọn chủ đề Ngày Khí tượng Thế giới năm 2025 là "Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm", nhấn mạnh những tiến bộ cũng như những hạn chế trong dự báo và cảnh báo sớm - yếu tố quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, xã hội toàn cầu.

Những số liệu đáng chú ý

55%: Tính đến năm 2024, đã có 108 quốc gia báo cáo rằng họ có hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai, hơn gấp đôi so với 52 quốc gia vào năm 2015.

• Sự phát triển của các quốc gia dễ bị tổn thương: Các quốc gia kém phát triển nhất có bước tiến vượt bậc, đặc biệt là những nước không giáp biển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển, với tốc độ cải thiện cao hơn mức trung bình toàn cầu.

39%: Điểm số trung bình toàn cầu về mức độ toàn diện của hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai đã tăng từ 0,35 lên 0,49, tăng 39%.

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Theo báo cáo của WMO, ở giai đoạn giữa chặng đường của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả", đã có những tiến bộ đáng kể trong việc cứu sống, bảo vệ sinh kế và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng. Trước những rủi ro về khí hậu ngày càng gia tăng, sáng kiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Khi sáng kiến bước vào giai đoạn tiếp theo, các quan hệ đối tác được mở rộng nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Nhiều tổ chức quốc tế, quỹ khí hậu và ngân hàng phát triển đang tăng cường hỗ trợ cho công tác cảnh báo sớm. Các đối tác khu vực và các trung tâm chuyên môn đang được sử dụng để nâng cao hiệu quả và xây dựng năng lực bền vững.

Điểm cốt lõi của sáng kiến này là sự chủ động của mỗi quốc gia, với sự dẫn dắt của các chính phủ - đặc biệt là các Cơ quan Khí tượng và Thủy văn quốc gia (NMHSs) - đóng vai trò chủ đạo trong việc tăng cường khả năng chống chịu và thiết lập hệ thống cảnh báo sớm bền vững.

Sáng kiến Cảnh báo sớm cho tất cả của Liên hợp quốc đặt mục tiêu đến năm 2027, tất cả mọi người trên Trái đất sẽ đều được bảo vệ bởi hệ thống cảnh báo sớm về thời tiết. Thế giới phải đoàn kết lại và khẩn trương tăng cường hành động và đầu tư để hiện thực hóa mục tiêu này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Hướng tới mục tiêu năm 2027, giai đoạn tiếp theo của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả" sẽ tập trung vào các hành động nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả nhằm gia tăng tác động tích cực, bằng cách: phát huy từ các bài học kinh nghiệm và các công cụ đã phát triển để đẩy nhanh và cải thiện việc triển khai; mở rộng hỗ trợ tới nhiều quốc gia hơn, vượt ra ngoài 30 quốc gia trọng điểm ban đầu; tăng cường hợp tác với các nhà tài trợ song phương, đa phương, ngân hàng phát triển và các quỹ khí hậu để thúc đẩy nguồn lực và sự hợp tác; nâng cao năng lực khu vực thông qua hợp tác với các trung tâm chuyên môn và đối tác khu vực, đảm bảo tác động bền vững, thúc đẩy quyền sở hữu quốc gia bằng cách đưa các quốc gia đi đầu trong việc thực hiện và đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Xác định các mục tiêu WMO đặt ra là "đầy tham vọng" nhưng Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo bày tỏ tin tưởng: "Đây là thời điểm cần hành động! Bằng cách cùng nhau đầu tư, đổi mới và sáng tạo, chúng ta sẽ bảo đảm được sứ mệnh của Hệ thống Cảnh báo sớm cho tất cả".

Có thể bạn quan tâm

Dàn hợp ca Quê Hương tự hào mang những giai điệu hợp xướng cổ điển và nhạc cách mạng Việt Nam đến với công chúng quốc tế. (Ảnh: MINH DUY)

Giai điệu cổ điển Việt Nam gây ấn tượng tại Liên hoan hợp xướng quốc tế lần thứ 28

Ngày 15/3, thủ đô Paris rộn ràng với sự trở lại của Liên hoan hợp xướng quốc tế lần thứ 28 do Hiệp hội Music and Friends khởi xướng. Hợp ca Quê Hương của cộng đồng người Việt tại Pháp và các dàn hợp xướng từ nhiều quốc gia cùng chia sẻ niềm đam mê âm nhạc trong một không gian đậm chất nghệ thuật.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Dung nham phun trào từ miệng núi lửa tại Bán đảo Kamchatka của Nga ngày 16/3/2021. (Ảnh tư liệu: TTXVN)

Nga: Núi lửa Shiveluch phun trào

Chi nhánh Kamchatka thuộc Cơ quan Địa vật lý Thống nhất (UGS) của Viện Hàn lâm Khoa học Nga cho biết, tối 13/3 theo giờ địa phương, núi lửa Shiveluch, một trong những ngọn núi lửa lớn nhất trên bán đảo Kamchatka (Nga), đã phun trào một cột tro bụi mạnh lên bầu trời.

Hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định. (Ảnh minh họa: Đại sứ quán Việt Nam tại UAE)

Hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định

Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất dẫn thông tin từ Tổng cục Hàng không dân dụng UAE cho biết, hoạt động vận tải hàng không tại UAE đang từng bước được khôi phục ổn định, với sự điều hành hiệu quả và mức độ sẵn sàng vận hành cao của các cơ quan chức năng và hãng hàng không.

Trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Abu Dhabi, UAE.

Cộng đồng người Việt tại UAE cần bảo vệ dữ liệu cá nhân và hệ thống thông tin

Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) khuyến nghị cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại UAE chủ động nâng cao nhận thức về an ninh mạng, thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân và hệ thống thông tin.

Cơ sở trữ dầu Shehran của Iran tại Tehran là mục tiêu tấn công của lực lượng phối hợp Mỹ-Israel, ngày 8/3/2026. (Nguồn: Anadolu Agency/TTXVN)

Mỹ ném bom đảo Kharg của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/3 (giờ Washington) thông báo, quân đội nước này đã ném bom dữ dội nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran, nơi xử lý hầu hết lượng dầu thô xuất khẩu của Tehran, đồng thời đe dọa sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đây.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

Thông báo của Cơ quan Liên bang về Nhận dạng, Quốc tịch, Hải quan và An ninh Cảng của UAE. (Ảnh: Nguồn Đại sứ quán Việt Nam tại UAE)

UAE tạo điều kiện cho công dân quay trở lại đất nước

Theo thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Cơ quan Liên bang về Nhận dạng, Quốc tịch, Hải quan và An ninh Cảng của UAE đã quyết định cho phép những người cư trú hiện đang ở ngoài UAE nhưng giấy phép cư trú đã hết hạn được quay trở lại nước này, do việc đóng cửa không phận.

Đại sứ Phạm Thanh Bình (giữa) trao đổi chuyên đề tại Đại học Nhân dân Trung Quốc.

Đại sứ Phạm Thanh Bình chia sẻ với học giả và sinh viên Trung Quốc về những kết quả nổi bật của Đại hội XIV

Ngày 12/3, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình đã tham dự và trao đổi chuyên đề tại Hội thảo học thuật mang tên “Câu chuyện Đại sứ” do Viện Nghiên cứu Tài chính Trùng Dương và Học viện lãnh đạo toàn cầu, Đại học Nhân dân Trung Quốc đồng tổ chức tại Bắc Kinh.