Ngày Khí tượng Thế giới 23/3: Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm

Thế giới có thể thu hẹp khoảng cách tài chính cho hệ thống cảnh báo sớm và bảo đảm rằng mọi quốc gia đều có đủ nguồn lực cần thiết để tăng cường khả năng chống chịu, đồng thời bảo vệ cộng đồng trước những tác động ngày càng mạnh mẽ của thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu.
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) của Liên hợp quốc mới đây xác nhận năm 2024 là năm nóng nhất trong lịch sử. Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, với sự xuất hiện ngày càng nhiều của các cơn bão nhiệt đới có khả năng tăng cường độ nhanh chóng, mưa có tàn phá lớn, nước dâng do bão, lũ lụt, hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng...

Không những vậy, mực nước biển dâng cao, đẩy các khu vực ven biển đông dân cư vào nguy cơ ngập lụt và chịu tác động của sóng biển. Hệ lụy xã hội từ những thảm họa này vẫn kéo dài ngay cả khi không còn xuất hiện trên các trang tin tức.

Trong bối cảnh này, WMO lựa chọn chủ đề Ngày Khí tượng Thế giới năm 2025 là "Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm", nhấn mạnh những tiến bộ cũng như những hạn chế trong dự báo và cảnh báo sớm - yếu tố quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, xã hội toàn cầu.

Những số liệu đáng chú ý

• 55%: Tính đến năm 2024, đã có 108 quốc gia báo cáo rằng họ có hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai, hơn gấp đôi so với 52 quốc gia vào năm 2015.

• Sự phát triển của các quốc gia dễ bị tổn thương: Các quốc gia kém phát triển nhất có bước tiến vượt bậc, đặc biệt là những nước không giáp biển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển, với tốc độ cải thiện cao hơn mức trung bình toàn cầu.

• 39%: Điểm số trung bình toàn cầu về mức độ toàn diện của hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai đã tăng từ 0,35 lên 0,49, tăng 39%.

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Theo báo cáo của WMO, ở giai đoạn giữa chặng đường của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả", đã có những tiến bộ đáng kể trong việc cứu sống, bảo vệ sinh kế và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng. Trước những rủi ro về khí hậu ngày càng gia tăng, sáng kiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Khi sáng kiến bước vào giai đoạn tiếp theo, các quan hệ đối tác được mở rộng nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Nhiều tổ chức quốc tế, quỹ khí hậu và ngân hàng phát triển đang tăng cường hỗ trợ cho công tác cảnh báo sớm. Các đối tác khu vực và các trung tâm chuyên môn đang được sử dụng để nâng cao hiệu quả và xây dựng năng lực bền vững.

Điểm cốt lõi của sáng kiến này là sự chủ động của mỗi quốc gia, với sự dẫn dắt của các chính phủ - đặc biệt là các Cơ quan Khí tượng và Thủy văn quốc gia (NMHSs) - đóng vai trò chủ đạo trong việc tăng cường khả năng chống chịu và thiết lập hệ thống cảnh báo sớm bền vững.

Sáng kiến Cảnh báo sớm cho tất cả của Liên hợp quốc đặt mục tiêu đến năm 2027, tất cả mọi người trên Trái đất sẽ đều được bảo vệ bởi hệ thống cảnh báo sớm về thời tiết. Thế giới phải đoàn kết lại và khẩn trương tăng cường hành động và đầu tư để hiện thực hóa mục tiêu này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Hướng tới mục tiêu năm 2027, giai đoạn tiếp theo của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả" sẽ tập trung vào các hành động nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả nhằm gia tăng tác động tích cực, bằng cách: phát huy từ các bài học kinh nghiệm và các công cụ đã phát triển để đẩy nhanh và cải thiện việc triển khai; mở rộng hỗ trợ tới nhiều quốc gia hơn, vượt ra ngoài 30 quốc gia trọng điểm ban đầu; tăng cường hợp tác với các nhà tài trợ song phương, đa phương, ngân hàng phát triển và các quỹ khí hậu để thúc đẩy nguồn lực và sự hợp tác; nâng cao năng lực khu vực thông qua hợp tác với các trung tâm chuyên môn và đối tác khu vực, đảm bảo tác động bền vững, thúc đẩy quyền sở hữu quốc gia bằng cách đưa các quốc gia đi đầu trong việc thực hiện và đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Xác định các mục tiêu WMO đặt ra là "đầy tham vọng" nhưng Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo bày tỏ tin tưởng: "Đây là thời điểm cần hành động! Bằng cách cùng nhau đầu tư, đổi mới và sáng tạo, chúng ta sẽ bảo đảm được sứ mệnh của Hệ thống Cảnh báo sớm cho tất cả".

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. (Ảnh: TTXVN)

Báo chí Bỉ nêu bật triển vọng hợp tác chiến lược Việt Nam-EU

The Brussels Times nhấn mạnh quyết tâm tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU), trong đó chú trọng thương mại, đầu tư, năng lượng, công nghệ và an ninh. Những định hướng hợp tác được hai bên thống nhất tại Brussels mở ra dư địa thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện theo hướng thực chất, hiệu quả hơn.

Đại sứ Nguyễn Hoàng Diệu Tâm, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Hoàng Phúc Lâm và các đại biểu thực hiện nghi lễ ra mắt Câu lạc bộ Áo dài. (Ảnh: GIA HÂN)

Ra mắt Hội Áo dài Việt Nam tại Phần Lan: Lan tỏa bản sắc Việt

Ngày 24/10, tại Helsinki, với sự đồng hành, hỗ trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Phần Lan, Hội Áo dài Việt Nam tại Phần Lan chính thức ra mắt. Sự kiện có sự tham dự của Đoàn công tác Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đại diện ngoại giao đoàn, bạn bè Phần Lan, quốc tế và bà con cộng đồng.

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul phát biểu tại hội nghị thường niên của IMF và WBG năm 2026. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Kinh tế Thái Lan 2026 với nhiều tín hiệu phát triển tích cực

Phát biểu trên chương trình của Hãng Phát thanh và Truyền hình quốc gia Thái Lan (NBT) mới đây, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nêu bật những thành quả phát triển kinh tế của nước này từ đầu năm 2026 đến nay, đồng thời đưa ra các định hướng nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong thời gian tới.

Mốc son trong quan hệ giữa Việt Nam và các đối tác châu Âu

Mốc son trong quan hệ giữa Việt Nam và các đối tác châu Âu

Với lịch trình dày đặc cùng các hoạt động sôi động, hiệu quả, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi dấu mốc son đáng nhớ, củng cố tin cậy chính trị ở cấp cao nhất, nâng tầm toàn diện quan hệ giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ trong giai đoạn phát triển mới.

Các lực lượng tại cuộc họp phối hợp nhằm dập lửa cứu rừng bảo tồn và các khu du lịch thiên nhiên ở tỉnh Đông Java, Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Indonesia khẩn cấp ứng phó cháy rừng

Chính phủ Indonesia đang tăng cường lực lượng và phương tiện chữa cháy rừng tại tỉnh Đông Java, nơi các vụ cháy đang đe dọa những khu rừng bảo tồn và hệ sinh thái tại các điểm du lịch nổi tiếng như núi Bromo, Ijen.

Campuchia tích cực phát triển các hồ trữ nước để phục vụ nông nghiệp và ứng phó tác động của El Nino (Ảnh: Khmer Times)

Campuchia chủ động ứng phó tác động của El Nino

Theo Bộ Tài nguyên nước và Khí tượng Campuchia, nước này sẽ chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino từ tuần thứ ba của tháng 10/2026 đến hết tháng 2/2027. Chính phủ Campuchia kêu gọi các cơ quan chức năng cùng người dân phối hợp thực hiện những biện pháp cấp bách để giảm thiểu tác động của hiện tượng thời tiết cực đoan.

Một tình nguyện viên tham gia thử nghiệm lâm sàng nhận liều vaccine chống lại virus Ebola chủng Bundibugyo trong đợt thử nghiệm lâm sàng Tumaini ở Bunia, miền đông CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

CHDC Congo bắt đầu thử nghiệm vaccine Ebola chủng Bundibugyo

Một cuộc thử nghiệm lâm sàng vaccine chống virus Ebola chủng Bundibugyo quy mô lớn được tiến hành ngày 23/10 tại miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) với những tình nguyện viên đầu tiên trong bối cảnh nước này đang phải đối mặt với đợt bùng phát virus lớn nhất từng được ghi nhận.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Tăng cường khả năng ứng phó với giá dầu lên cao

Giá dầu thế giới vừa đột ngột tăng lên mức cao nhất trong khoảng 5 tháng nay, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn cung, gia tăng sức ép lạm phát và đẩy các thị trường tài chính vào trạng thái thận trọng.