Ngày Khí tượng Thế giới 23/3: Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm

Thế giới có thể thu hẹp khoảng cách tài chính cho hệ thống cảnh báo sớm và bảo đảm rằng mọi quốc gia đều có đủ nguồn lực cần thiết để tăng cường khả năng chống chịu, đồng thời bảo vệ cộng đồng trước những tác động ngày càng mạnh mẽ của thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu.
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Một cánh đồng khô hạn tại Kenya. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) của Liên hợp quốc mới đây xác nhận năm 2024 là năm nóng nhất trong lịch sử. Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, với sự xuất hiện ngày càng nhiều của các cơn bão nhiệt đới có khả năng tăng cường độ nhanh chóng, mưa có tàn phá lớn, nước dâng do bão, lũ lụt, hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng...

Không những vậy, mực nước biển dâng cao, đẩy các khu vực ven biển đông dân cư vào nguy cơ ngập lụt và chịu tác động của sóng biển. Hệ lụy xã hội từ những thảm họa này vẫn kéo dài ngay cả khi không còn xuất hiện trên các trang tin tức.

Trong bối cảnh này, WMO lựa chọn chủ đề Ngày Khí tượng Thế giới năm 2025 là "Cùng nhau thu hẹp khoảng cách cảnh báo sớm", nhấn mạnh những tiến bộ cũng như những hạn chế trong dự báo và cảnh báo sớm - yếu tố quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, xã hội toàn cầu.

Những số liệu đáng chú ý

55%: Tính đến năm 2024, đã có 108 quốc gia báo cáo rằng họ có hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai, hơn gấp đôi so với 52 quốc gia vào năm 2015.

• Sự phát triển của các quốc gia dễ bị tổn thương: Các quốc gia kém phát triển nhất có bước tiến vượt bậc, đặc biệt là những nước không giáp biển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển, với tốc độ cải thiện cao hơn mức trung bình toàn cầu.

39%: Điểm số trung bình toàn cầu về mức độ toàn diện của hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai đã tăng từ 0,35 lên 0,49, tăng 39%.

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi siêu bão Yagi. (Ảnh: Nhandan.vn)

Theo báo cáo của WMO, ở giai đoạn giữa chặng đường của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả", đã có những tiến bộ đáng kể trong việc cứu sống, bảo vệ sinh kế và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng. Trước những rủi ro về khí hậu ngày càng gia tăng, sáng kiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Khi sáng kiến bước vào giai đoạn tiếp theo, các quan hệ đối tác được mở rộng nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Nhiều tổ chức quốc tế, quỹ khí hậu và ngân hàng phát triển đang tăng cường hỗ trợ cho công tác cảnh báo sớm. Các đối tác khu vực và các trung tâm chuyên môn đang được sử dụng để nâng cao hiệu quả và xây dựng năng lực bền vững.

Điểm cốt lõi của sáng kiến này là sự chủ động của mỗi quốc gia, với sự dẫn dắt của các chính phủ - đặc biệt là các Cơ quan Khí tượng và Thủy văn quốc gia (NMHSs) - đóng vai trò chủ đạo trong việc tăng cường khả năng chống chịu và thiết lập hệ thống cảnh báo sớm bền vững.

Sáng kiến Cảnh báo sớm cho tất cả của Liên hợp quốc đặt mục tiêu đến năm 2027, tất cả mọi người trên Trái đất sẽ đều được bảo vệ bởi hệ thống cảnh báo sớm về thời tiết. Thế giới phải đoàn kết lại và khẩn trương tăng cường hành động và đầu tư để hiện thực hóa mục tiêu này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Hướng tới mục tiêu năm 2027, giai đoạn tiếp theo của "Sáng kiến ​​Cảnh báo sớm cho tất cả" sẽ tập trung vào các hành động nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả nhằm gia tăng tác động tích cực, bằng cách: phát huy từ các bài học kinh nghiệm và các công cụ đã phát triển để đẩy nhanh và cải thiện việc triển khai; mở rộng hỗ trợ tới nhiều quốc gia hơn, vượt ra ngoài 30 quốc gia trọng điểm ban đầu; tăng cường hợp tác với các nhà tài trợ song phương, đa phương, ngân hàng phát triển và các quỹ khí hậu để thúc đẩy nguồn lực và sự hợp tác; nâng cao năng lực khu vực thông qua hợp tác với các trung tâm chuyên môn và đối tác khu vực, đảm bảo tác động bền vững, thúc đẩy quyền sở hữu quốc gia bằng cách đưa các quốc gia đi đầu trong việc thực hiện và đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Xác định các mục tiêu WMO đặt ra là "đầy tham vọng" nhưng Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo bày tỏ tin tưởng: "Đây là thời điểm cần hành động! Bằng cách cùng nhau đầu tư, đổi mới và sáng tạo, chúng ta sẽ bảo đảm được sứ mệnh của Hệ thống Cảnh báo sớm cho tất cả".

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh của Chính phủ Libya duy trì trật tự trên một tuyến phố ở Tripoli, Libya, ngày 13/5/2025. (Ảnh minh họa: Tân Hoa xã)

Các phe phái chính trị ký thỏa thuận do Liên hợp quốc bảo trợ, mở đường cho bầu cử ở Libya

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Phi, đại diện hai phe phái chính trị đối địch tại Libya ngày 30/8 đã ký một thỏa thuận do Liên hợp quốc bảo trợ, sự kiện được xem là bước tiến hướng tới tổ chức các cuộc bầu cử quốc gia vốn bị trì hoãn nhiều năm tại quốc gia Bắc Phi đang chia rẽ sâu sắc này.

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ nối lại tấn công Iran, Tehran tuyên bố đáp trả

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, quân đội Mỹ ngày 30/8 đã tiến hành cuộc tấn công nhằm vào hai bệ phóng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên đảo Larak, gần eo biển Hormuz, đánh dấu lần đầu tiên Washington thực hiện hành động quân sự trực tiếp trên lãnh thổ Iran trong khoảng một tháng.

Ảnh: TTXVN

Lật tàu chở gần 300 người ngoài khơi CH Cyprus

Một tàu chở khách đã bị lật không lâu sau khi rời cảng ở thành phố Kyrenia, miền bắc Cộng hòa (CH) Cyprus vào chiều 30/8 theo giờ địa phương. Thông tin ban đầu cho biết có khoảng 279 hành khách trên tàu khi gặp nạn.

Hội thảo quy tụ khoảng 70 chuyên gia, đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Kết nối nguồn lực trí thức người Việt toàn cầu, mở rộng hợp tác phát triển điện hạt nhân

Các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu cấp thiết đối với chương trình điện hạt nhân Việt Nam gồm chuẩn bị nguồn nhân lực, tiếp nhận tri thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng những cơ chế hợp tác để nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp hiệu quả cho đất nước.

Người dân tại La Habana, Cuba.(Ảnh: THX/TTXVN)

Chính phủ Cuba tiếp tục tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân

Bộ Nội thương Cuba (Mincin) vừa công bố nghị định nhằm thiết lập một loạt quy định dành cho các hoạt động thương mại trong nước, bán buôn và bán lẻ, cũng như quyền thành lập chuỗi cửa hàng, nhà hàng và mạng lưới dịch vụ ăn uống trên toàn quốc đối với lĩnh vực kinh tế tư nhân.

Thiệt hại sau lũ quét tại Trishuli, Nepal. (Ảnh: ANI/TTXVN phát)

Lũ quét tại Nepal: Thời tiết xấu cản trở nỗ lực cứu hộ 100 công nhân mắc kẹt

Liên quan đến nỗ lực giải cứu 100 người bị mắc kẹt trong đường hầm thuộc Dự án Thủy điện Trishuli 3A ở Rasuwa, Bộ trưởng Nội vụ Nepal Sudan Gurung cho biết quân đội nước này đã đặt một đường ống dẫn khí vào bên trong. Tuy nhiên các nỗ lực cứu hộ đang gặp khó khăn do mưa suốt đêm và nước sông dâng cao.

Động đất xảy ra ở nhiều nơi.

Nhật Bản cảnh báo nguy cơ động đất lớn tại khu vực Kinki

Ủy ban Nghiên cứu động đất của Chính phủ Nhật Bản mới đây cho biết, các đứt gãy đang hoạt động tại khu vực Kinki, miền trung tây Nhật Bản, và vùng lân cận có thể gây ra động đất với độ lớn từ 6,8 trở lên với xác suất 50-60% trong vòng 30 năm tới.