Vai trò của người thầy trong đổi mới giáo dục

Ðổi mới đã, đang đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với người thầy, đòi hỏi người thầy phải có vai trò mới trong sự nghiệp "trồng người". Trong Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, việc đổi mới phương pháp dạy học là giải pháp then chốt, trong đó, giáo viên được xác định là người "cố vấn", tổ chức, điều hành các hoạt động dạy học. Muốn làm được điều đó, đội ngũ giáo viên không chỉ cần đủ số lượng mà còn phải được đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.
Giờ học của cô trò Trường THCS Bế Văn Đàn, Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: THÚY QUỲNH)
Giờ học của cô trò Trường THCS Bế Văn Đàn, Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Thực tế thời gian qua cho thấy, công tác sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, tinh giản biên chế gắn với nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục là một thách thức lớn đối với ngành giáo dục. Tỷ lệ giáo viên/lớp ở các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên cả nước (chỉ tính giáo viên trong biên chế) còn thấp hơn so với quy định.

Cả nước hiện còn thiếu 118.253 giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông. Bên cạnh đó, cơ cấu đội ngũ giáo viên còn mất cân đối giữa các môn học trong cùng một cấp học; giữa các vùng miền có điều kiện kinh tế-xã hội khác nhau; tình trạng thừa, thiếu giáo viên còn diễn ra tại nhiều địa phương, nhất là giáo viên dạy các môn học mới (Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật) nhưng chậm được khắc phục; chỉ tiêu phân bổ giáo viên cho các địa phương thấp hơn so với nhu cầu thực tế…

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về "Ðổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo" đã khẳng định, bên cạnh sự nỗ lực, quyết tâm của cả hệ thống chính trị, của toàn dân, thì người thầy được xác định đóng vai trò quan trọng, quyết định sự phát triển của nền giáo dục nước nhà.

Chính vì vậy, một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của năm học mới 2023-2024 được Bộ Giáo dục và Ðào tạo đề ra là bảo đảm đội ngũ giáo viên để thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 đã trao quyền chủ động, sáng tạo cho giáo viên.

Giáo viên được chủ động lựa chọn cách thức dạy học, kiểm tra, đánh giá nhằm giáo dục theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất của người học nhiều hơn. Giáo viên được chuyển vai trò từ truyền thụ kiến thức là chính sang tổ chức, hướng dẫn, định hướng, hỗ trợ cho học sinh. Như vậy, người thầy buộc phải đổi mới và nâng cao hơn nữa năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu của đổi mới giáo dục, giáo viên gặp phải không ít khó khăn, thách thức với khối lượng công việc nhiều hơn, khó lên. Những sự động viên về vật chất, điều kiện, thu nhập, đời sống chưa có nhiều thay đổi đã tác động đến tâm lý, khiến một bộ phận không nhỏ giáo viên nghỉ việc để làm công việc khác.

Trong khi đó, công tác tuyển dụng ở các địa phương hiện cũng gặp nhiều vướng mắc. Ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, có biên chế, có chế độ ưu đãi nhưng không tuyển được giáo viên Ngoại ngữ, Tin học, Mỹ thuật, Nghệ thuật. Một số tỉnh đồng bằng Bắc Bộ dù có chỉ tiêu nhưng lại không tuyển được giáo viên mầm non…

Trong khi công tác tuyển dụng, "giữ chân" giáo viên còn nhiều khó khăn, thì hằng năm, số học sinh cũng tăng lên đã tạo thêm nhiều áp lực, vất vả cho các thầy cô và ngành giáo dục, một mặt phải bảo đảm công tác tổ chức dạy học, mặt khác phải phát huy hiệu quả sứ mệnh của người thầy trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

Vì vậy, trong thời gian tới, các địa phương, cơ sở giáo dục cần làm tốt hơn công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên; thực hiện tốt công tác quy hoạch, dự báo nhu cầu sử dụng giáo viên bảo đảm sát thực tế; tổ chức rà soát, khảo sát việc thực hiện chế độ làm việc, chế độ chính sách đối với giáo viên mầm non, phổ thông; đề xuất các chính sách đặc thù nhằm nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, người lao động trong các cơ sở giáo dục; tạo động lực cho đội ngũ giáo viên yên tâm công tác và gắn bó với nghề.

Từ thực tế tại nhiều địa phương, đòi hỏi Bộ Giáo dục và Ðào tạo cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ báo cáo Chính phủ tham mưu trình cấp có thẩm quyền phê duyệt biên chế giáo viên bổ sung cho các địa phương trong giai đoạn 2022-2026; tham mưu Chính phủ ban hành, sửa đổi, bổ sung các cơ chế tuyển dụng để các cơ sở giáo dục được ký kết hợp đồng lao động góp phần giải quyết khó khăn về tình trạng thiếu giáo viên trong triển khai chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông. Mặt khác, cần sửa đổi, bổ sung quy định về mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông để làm căn cứ pháp lý cho các địa phương thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý giáo viên trong các cơ sở giáo dục công lập…

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Miễn phí sách giáo khoa cho học sinh trên toàn quốc từ năm học 2029-2030

Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền đến nhà thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01 chúc mừng và tặng Bằng khen.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên tặng Bằng khen thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01

Chiều 3/7, đồng chí Nguyễn Mạnh Quyền, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên cùng lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương đến thăm, chúc mừng em Hoàng Quang Minh (học sinh lớp 12A1, Trường Trung học phổ thông Ân Thi) đạt thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01 tại Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026.

Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh tham dự.

Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng: Nhiều khuyến nghị cho thí sinh

Ngày 4/7, tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, Báo Tuổi Trẻ và Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026, thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh tham dự.

Đồng chí Phan Huy Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang chủ trì làm việc với Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của tỉnh.

Tuyên Quang khẩn trương xác minh, làm rõ thông tin về kết quả điểm thi môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Liên quan đến kết quả thi môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của thí sinh Trường trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang cao bất thường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã ký Văn bản số 194/UBND-NC chỉ đạo các cơ quan, cá nhân liên quan thực hiện rà soát, khẩn trương xác minh thông tin liên quan.

Kiến nghị thu hồi gần 3,9 tỷ đồng tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang và một số đơn vị trực thuộc

Ngày 3/7, Thanh tra tỉnh An Giang cho biết đơn vị đã công bố Kết luận thanh tra số 13/KL-TTT về việc thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang, cùng một số đơn vị trực thuộc.

(Ảnh minh họa: Đại học kinh tế quốc dân)

Điểm sàn và quy đổi tương đương điểm trúng tuyển của Đại học Kinh tế quốc dân

Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) của Đại học Kinh tế quốc dân áp dụng đối với phương thức xét tuyển dựa vào điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 và phương thức xét tuyển kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế là 22 điểm (thang điểm 30). 

Trường trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang

Tuyên Quang có 5 môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông điểm trung bình ở nhóm dẫn đầu cả nước

Kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố cho thấy ở nhiều môn, điểm trung bình của các thí sinh Tuyên Quang thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước: Tiếng Anh, Hóa học, Lịch sử, Vật lý và Địa lý; trong đó, môn Tiếng Anh và Hóa học đều đứng thứ 2 toàn quốc.

(Ảnh: Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội)

Điểm sàn Trường đại học Công nghệ là 22 và 24 điểm

Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đưa ra ngưỡng bảo đảm chất lượng (điểm sàn) năm 2026 là 24 điểm đối với các ngành thuộc nhóm ngành Máy tính và Công nghệ thông tin, ngành Kỹ thuật điện tử-viễn thông, ngành Khoa học dữ liệu; và 22 điểm cho các ngành còn lại.

Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh minh họa)

Lần đầu có quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư mới, thiết lập một khung pháp lý thống nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục; lần đầu tiên đưa ra quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ.

Cô trò Trường mầm non Quài Nưa (xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên). (Ảnh minh họa: THU TRANG)

Cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn

Cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra trong hướng dẫn các địa phương khi sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong không gian phát triển của đơn vị hành chính mới. 

Đại học Huế trao quyết định bổ nhiệm lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc nhiệm kỳ mới.

Đại học Huế kiện toàn đội ngũ lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc

Việc kiện toàn đồng bộ đội ngũ lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc không chỉ hoàn thiện bộ máy quản trị theo quy định, mà còn tạo nền tảng để Đại học Huế nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy tự chủ, đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa mục tiêu trở thành Đại học Quốc gia.

Học sinh tại Trường phổ thông dân tộc bán trú (Ảnh minh họa: TRUNG HIẾU)

Đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới trường học phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”.