Ứng phó với bão lạm phát

Cơn bão lạm phát đang càn quét nhiều khu vực trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới vừa tạm thoát khỏi dịch Covid-19, kiềm chế lạm phát nhưng phải đi đôi với tăng trưởng kinh tế là bài toán khó không chỉ của một vài quốc gia.

Lạm phát của Nhật Bản chạm ngưỡng 2,8% - mức cao nhất kể từ năm 2014. Chỉ số giá tiêu dùng ở đất nước Mặt trời mọc ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong tám năm qua. Con số biết nói này cao hơn mục tiêu kiềm chế lạm phát ở mức 2% của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) trong tháng thứ 5 liên tiếp. Lạm phát tiêu dùng tại Nhật Bản tăng mạnh do giá năng lượng và thực phẩm leo thang, cũng như sự suy yếu của đồng yen. Vòng xoáy lạm phát ở nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới cũng là tình cảnh chung của nhiều quốc gia.

Tại quốc gia láng giềng của Nhật Bản, Hàn Quốc lại đang “đứng ngồi không yên” trước hiệu ứng của lạm phát đình trệ do tác động của các biện pháp kiềm chế lạm phát. Thành công của Seoul là bước đầu kìm hãm giá cả leo thang, song lại khiến nền kinh tế quốc gia Đông Á có nguy cơ rơi vào suy thoái. Bên cạnh đó, giá trị đồng won lao dốc xuống sát mức kỷ lục không mong muốn trong các cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 và 2009 cũng khiến người tiêu dùng Xứ sở Kim chi lao đao.

Trong khi đó, nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trước cơn bão lạm phát. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa tăng lãi suất nhằm kiềm chế lạm phát, hiện ở mức cao nhất 40 năm qua, cho dù hành động này có thể khiến nền kinh tế số 1 thế giới suy thoái trong ngắn hạn. Chính phủ Mỹ cũng xóa khoản nợ sinh viên 10.000 USD cho hàng triệu người, đồng thời thực thi Đạo luật Giảm lạm phát trị giá 430 tỷ USD nhằm giảm giá năng lượng, thuốc chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân Xứ Cờ hoa. Canada thì công bố gói biện pháp trị giá 4,5 tỷ CAD (3,39 tỷ USD) hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cùng với khoản hỗ trợ một lần giúp người có thu nhập thấp trang trải chi phí thuê nhà.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) có kế hoạch huy động hơn 140 tỷ euro từ các công ty năng lượng nhằm bảo vệ người dân và doanh nghiệp khi lạm phát gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế và vỡ nợ.

Đức công bố gói hỗ trợ trị giá 65 tỷ euro, gồm các biện pháp gia hạn giảm giá phương tiện giao thông công cộng và giảm thuế cho các công ty sử dụng nhiều năng lượng. Thổ Nhĩ Kỳ nâng lương tối thiểu 30%, sau mức tăng 50% cuối năm 2021. Anh chi hơn 100 tỷ bảng Anh (114,02 tỷ USD) để bù đắp một phần hóa đơn năng lượng cho người dân trong hai năm và hỗ trợ các doanh nghiệp. Bồ Đào Nha giảm thuế VAT đối với hóa đơn điện và cung cấp các khoản hỗ trợ một lần cho người lao động, các gia đình và người hưu trí. Tây Ban Nha cũng giảm thuế VAT đối với hóa đơn khí đốt từ 21% xuống 5%, bắt đầu từ tháng 10 tới. Đan Mạch giới hạn mức tăng 4% đối với tiền thuê nhà hằng năm trong hai năm tiếp theo. Pháp vừa thông qua dự luật trị giá 20 tỷ euro nhằm tăng lương hưu và các khoản chi phúc lợi.

Nhật Bản quyết định chi 3.484,7 tỷ yen (hơn 24 tỷ USD) từ ngân sách dự phòng năm 2022 để thực hiện các chính sách bổ sung nhằm ứng phó tình trạng bão giá.

Cụ thể, Chính phủ Nhật Bản sẽ chi 853,9 tỷ yen hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp để khắc phục một phần khó khăn do giá lương thực, giá điện và khí đốt tăng cao. Thái Lan tiếp tục cắt giảm thuế đối với dầu diesel thêm hai tháng và gia hạn trợ giá điện cho đến tháng 12 tới. Indonesia duy trì mức lạm phát lương thực dưới 5%, đồng thời phân bổ 24.170 tỷ rupiah (1,62 tỷ USD) từ nguồn ngân sách trợ cấp nhiên liệu cho chi tiêu phúc lợi. Malaysia dự kiến chi kỷ lục 77,3 tỷ ringgit (17,05 tỷ USD) để trợ cấp và hỗ trợ tiền mặt cho người dân. Ít nhất 10 bang của Ấn Độ đã công bố các khoản trợ cấp tiền mặt và trợ giá điện trị giá hơn 1.000 tỷ rupee (12,6 tỷ USD). Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) tăng gấp đôi mức hỗ trợ tài chính cho các gia đình có thu nhập thấp, trong khi Saudi Arabia phân bổ 20 tỷ riyal (5,32 tỷ USD) hỗ trợ người dân ứng phó lạm phát.

Các biện pháp khẩn cấp của nhiều quốc gia, dù không giống nhau, đều nhằm mục tiêu giúp người dân và doanh nghiệp “qua cơn bĩ cực” lạm phát, hướng tới một tương lai tươi sáng và ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.