Ứng phó với bão lạm phát

Cơn bão lạm phát đang càn quét nhiều khu vực trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới vừa tạm thoát khỏi dịch Covid-19, kiềm chế lạm phát nhưng phải đi đôi với tăng trưởng kinh tế là bài toán khó không chỉ của một vài quốc gia.

Lạm phát của Nhật Bản chạm ngưỡng 2,8% - mức cao nhất kể từ năm 2014. Chỉ số giá tiêu dùng ở đất nước Mặt trời mọc ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong tám năm qua. Con số biết nói này cao hơn mục tiêu kiềm chế lạm phát ở mức 2% của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) trong tháng thứ 5 liên tiếp. Lạm phát tiêu dùng tại Nhật Bản tăng mạnh do giá năng lượng và thực phẩm leo thang, cũng như sự suy yếu của đồng yen. Vòng xoáy lạm phát ở nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới cũng là tình cảnh chung của nhiều quốc gia.

Tại quốc gia láng giềng của Nhật Bản, Hàn Quốc lại đang “đứng ngồi không yên” trước hiệu ứng của lạm phát đình trệ do tác động của các biện pháp kiềm chế lạm phát. Thành công của Seoul là bước đầu kìm hãm giá cả leo thang, song lại khiến nền kinh tế quốc gia Đông Á có nguy cơ rơi vào suy thoái. Bên cạnh đó, giá trị đồng won lao dốc xuống sát mức kỷ lục không mong muốn trong các cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 và 2009 cũng khiến người tiêu dùng Xứ sở Kim chi lao đao.

Trong khi đó, nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trước cơn bão lạm phát. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa tăng lãi suất nhằm kiềm chế lạm phát, hiện ở mức cao nhất 40 năm qua, cho dù hành động này có thể khiến nền kinh tế số 1 thế giới suy thoái trong ngắn hạn. Chính phủ Mỹ cũng xóa khoản nợ sinh viên 10.000 USD cho hàng triệu người, đồng thời thực thi Đạo luật Giảm lạm phát trị giá 430 tỷ USD nhằm giảm giá năng lượng, thuốc chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân Xứ Cờ hoa. Canada thì công bố gói biện pháp trị giá 4,5 tỷ CAD (3,39 tỷ USD) hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cùng với khoản hỗ trợ một lần giúp người có thu nhập thấp trang trải chi phí thuê nhà.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) có kế hoạch huy động hơn 140 tỷ euro từ các công ty năng lượng nhằm bảo vệ người dân và doanh nghiệp khi lạm phát gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế và vỡ nợ.

Đức công bố gói hỗ trợ trị giá 65 tỷ euro, gồm các biện pháp gia hạn giảm giá phương tiện giao thông công cộng và giảm thuế cho các công ty sử dụng nhiều năng lượng. Thổ Nhĩ Kỳ nâng lương tối thiểu 30%, sau mức tăng 50% cuối năm 2021. Anh chi hơn 100 tỷ bảng Anh (114,02 tỷ USD) để bù đắp một phần hóa đơn năng lượng cho người dân trong hai năm và hỗ trợ các doanh nghiệp. Bồ Đào Nha giảm thuế VAT đối với hóa đơn điện và cung cấp các khoản hỗ trợ một lần cho người lao động, các gia đình và người hưu trí. Tây Ban Nha cũng giảm thuế VAT đối với hóa đơn khí đốt từ 21% xuống 5%, bắt đầu từ tháng 10 tới. Đan Mạch giới hạn mức tăng 4% đối với tiền thuê nhà hằng năm trong hai năm tiếp theo. Pháp vừa thông qua dự luật trị giá 20 tỷ euro nhằm tăng lương hưu và các khoản chi phúc lợi.

Nhật Bản quyết định chi 3.484,7 tỷ yen (hơn 24 tỷ USD) từ ngân sách dự phòng năm 2022 để thực hiện các chính sách bổ sung nhằm ứng phó tình trạng bão giá.

Cụ thể, Chính phủ Nhật Bản sẽ chi 853,9 tỷ yen hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp để khắc phục một phần khó khăn do giá lương thực, giá điện và khí đốt tăng cao. Thái Lan tiếp tục cắt giảm thuế đối với dầu diesel thêm hai tháng và gia hạn trợ giá điện cho đến tháng 12 tới. Indonesia duy trì mức lạm phát lương thực dưới 5%, đồng thời phân bổ 24.170 tỷ rupiah (1,62 tỷ USD) từ nguồn ngân sách trợ cấp nhiên liệu cho chi tiêu phúc lợi. Malaysia dự kiến chi kỷ lục 77,3 tỷ ringgit (17,05 tỷ USD) để trợ cấp và hỗ trợ tiền mặt cho người dân. Ít nhất 10 bang của Ấn Độ đã công bố các khoản trợ cấp tiền mặt và trợ giá điện trị giá hơn 1.000 tỷ rupee (12,6 tỷ USD). Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) tăng gấp đôi mức hỗ trợ tài chính cho các gia đình có thu nhập thấp, trong khi Saudi Arabia phân bổ 20 tỷ riyal (5,32 tỷ USD) hỗ trợ người dân ứng phó lạm phát.

Các biện pháp khẩn cấp của nhiều quốc gia, dù không giống nhau, đều nhằm mục tiêu giúp người dân và doanh nghiệp “qua cơn bĩ cực” lạm phát, hướng tới một tương lai tươi sáng và ổn định.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.