Ứng phó với bão lạm phát

Cơn bão lạm phát đang càn quét nhiều khu vực trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới vừa tạm thoát khỏi dịch Covid-19, kiềm chế lạm phát nhưng phải đi đôi với tăng trưởng kinh tế là bài toán khó không chỉ của một vài quốc gia.

Lạm phát của Nhật Bản chạm ngưỡng 2,8% - mức cao nhất kể từ năm 2014. Chỉ số giá tiêu dùng ở đất nước Mặt trời mọc ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong tám năm qua. Con số biết nói này cao hơn mục tiêu kiềm chế lạm phát ở mức 2% của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) trong tháng thứ 5 liên tiếp. Lạm phát tiêu dùng tại Nhật Bản tăng mạnh do giá năng lượng và thực phẩm leo thang, cũng như sự suy yếu của đồng yen. Vòng xoáy lạm phát ở nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới cũng là tình cảnh chung của nhiều quốc gia.

Tại quốc gia láng giềng của Nhật Bản, Hàn Quốc lại đang “đứng ngồi không yên” trước hiệu ứng của lạm phát đình trệ do tác động của các biện pháp kiềm chế lạm phát. Thành công của Seoul là bước đầu kìm hãm giá cả leo thang, song lại khiến nền kinh tế quốc gia Đông Á có nguy cơ rơi vào suy thoái. Bên cạnh đó, giá trị đồng won lao dốc xuống sát mức kỷ lục không mong muốn trong các cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 và 2009 cũng khiến người tiêu dùng Xứ sở Kim chi lao đao.

Trong khi đó, nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trước cơn bão lạm phát. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa tăng lãi suất nhằm kiềm chế lạm phát, hiện ở mức cao nhất 40 năm qua, cho dù hành động này có thể khiến nền kinh tế số 1 thế giới suy thoái trong ngắn hạn. Chính phủ Mỹ cũng xóa khoản nợ sinh viên 10.000 USD cho hàng triệu người, đồng thời thực thi Đạo luật Giảm lạm phát trị giá 430 tỷ USD nhằm giảm giá năng lượng, thuốc chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân Xứ Cờ hoa. Canada thì công bố gói biện pháp trị giá 4,5 tỷ CAD (3,39 tỷ USD) hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cùng với khoản hỗ trợ một lần giúp người có thu nhập thấp trang trải chi phí thuê nhà.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) có kế hoạch huy động hơn 140 tỷ euro từ các công ty năng lượng nhằm bảo vệ người dân và doanh nghiệp khi lạm phát gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế và vỡ nợ.

Đức công bố gói hỗ trợ trị giá 65 tỷ euro, gồm các biện pháp gia hạn giảm giá phương tiện giao thông công cộng và giảm thuế cho các công ty sử dụng nhiều năng lượng. Thổ Nhĩ Kỳ nâng lương tối thiểu 30%, sau mức tăng 50% cuối năm 2021. Anh chi hơn 100 tỷ bảng Anh (114,02 tỷ USD) để bù đắp một phần hóa đơn năng lượng cho người dân trong hai năm và hỗ trợ các doanh nghiệp. Bồ Đào Nha giảm thuế VAT đối với hóa đơn điện và cung cấp các khoản hỗ trợ một lần cho người lao động, các gia đình và người hưu trí. Tây Ban Nha cũng giảm thuế VAT đối với hóa đơn khí đốt từ 21% xuống 5%, bắt đầu từ tháng 10 tới. Đan Mạch giới hạn mức tăng 4% đối với tiền thuê nhà hằng năm trong hai năm tiếp theo. Pháp vừa thông qua dự luật trị giá 20 tỷ euro nhằm tăng lương hưu và các khoản chi phúc lợi.

Nhật Bản quyết định chi 3.484,7 tỷ yen (hơn 24 tỷ USD) từ ngân sách dự phòng năm 2022 để thực hiện các chính sách bổ sung nhằm ứng phó tình trạng bão giá.

Cụ thể, Chính phủ Nhật Bản sẽ chi 853,9 tỷ yen hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp để khắc phục một phần khó khăn do giá lương thực, giá điện và khí đốt tăng cao. Thái Lan tiếp tục cắt giảm thuế đối với dầu diesel thêm hai tháng và gia hạn trợ giá điện cho đến tháng 12 tới. Indonesia duy trì mức lạm phát lương thực dưới 5%, đồng thời phân bổ 24.170 tỷ rupiah (1,62 tỷ USD) từ nguồn ngân sách trợ cấp nhiên liệu cho chi tiêu phúc lợi. Malaysia dự kiến chi kỷ lục 77,3 tỷ ringgit (17,05 tỷ USD) để trợ cấp và hỗ trợ tiền mặt cho người dân. Ít nhất 10 bang của Ấn Độ đã công bố các khoản trợ cấp tiền mặt và trợ giá điện trị giá hơn 1.000 tỷ rupee (12,6 tỷ USD). Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) tăng gấp đôi mức hỗ trợ tài chính cho các gia đình có thu nhập thấp, trong khi Saudi Arabia phân bổ 20 tỷ riyal (5,32 tỷ USD) hỗ trợ người dân ứng phó lạm phát.

Các biện pháp khẩn cấp của nhiều quốc gia, dù không giống nhau, đều nhằm mục tiêu giúp người dân và doanh nghiệp “qua cơn bĩ cực” lạm phát, hướng tới một tương lai tươi sáng và ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.