Triển vọng hợp tác Saudi Arabia-Iran vì hòa bình ở khu vực

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đồng ý hàn gắn quan hệ vào tháng 3 năm 2023. Sự kiện này góp phần tăng cường lòng tin và sự tin cậy giữa hai quốc gia láng giềng, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)

Thái tử Mohammed bin Salman và Tổng thống Ebrahim Raisi đã có cuộc hội đàm diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh chung bất thường của các nước Hồi giáo-Arab tổ chức tại Riyadh nhằm bàn về tình hình Dải Gaza, nhân dịp Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran tới Riyadh để tham dự sự kiện. Phó Thống đốc Vùng Riyadh, Hoàng tử Mohammed bin Abdulrahman, Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Ðại sứ Iran tại Saudi Arabia cùng nhiều quan chức khác đã chào đón ông Raisi tại sân bay quốc tế King Khalid. Ðây là kết quả của những nỗ lực ngoại giao nhằm hàn gắn quan hệ hai nước, tiến tới thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng.

Quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia bị gián đoạn sau khi xảy ra vụ người biểu tình Iran tấn công trụ sở các phái đoàn ngoại giao Saudi Arabia tại Iran năm 2016, liên quan việc Riyadh tử hình Giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite Nimr al-Nimr. Quan hệ giữa hai nước cũng xấu đi do bất đồng liên quan xung đột tại Syria và Yemen. Tháng 3 vừa qua, hai nước đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao; cam kết mở lại các đại sứ quán và các cơ quan đại diện tại mỗi nước, cũng như thực hiện những thỏa thuận hợp tác kinh tế và an ninh đã ký kết hơn 20 năm trước.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan đã thực hiện chuyến thăm mang tính bước ngoặt tới Iran sau bảy năm quan hệ song phương bị gián đoạn. Tiếp đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir-Abdollahian thăm Saudi Arabia lần đầu vào ngày 17/8 vừa qua.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau. Chính phủ Saudi Arabia cho biết đang triển khai các bước được nêu trong thỏa thuận nhằm nối lại quan hệ ngoại giao giữa Riyadh và Tehran vì sự ổn định khu vực, mang tầm nhìn rộng hơn vì hai nước cùng sở hữu các thành phần kinh tế, tài nguyên thiên nhiên và lợi thế góp phần nâng cao các khía cạnh phát triển, thịnh vượng, ổn định và an ninh trong khu vực, vì lợi ích chung của hai nước.

Theo Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Tầm nhìn 2030 của Saudi Arabia thể hiện một lộ trình phản ánh tất cả lĩnh vực hợp tác có thể được xây dựng theo quan điểm chiến lược thiết lập các nguyên tắc láng giềng tốt đẹp, hiểu biết, đối thoại có mục đích và tôn trọng để nâng cao sự tin cậy lẫn nhau giữa Saudi Arabia và Iran. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định hai bên sẽ kích hoạt lại các thỏa thuận hợp tác kinh tế đã ký trong thời gian sớm nhất.

Tại các cuộc gặp giữa các quan chức Saudi Arabia và Iran thời gian qua, hai bên đã thảo luận các vấn đề trong quan hệ song phương, bao gồm đầu tư cho ngành công nghiệp dầu khí và tìm hiểu cơ hội phối hợp đầu tư. Các vấn đề như thương mại hydrocarbon và phát triển các lĩnh vực chung cũng là một trong những chủ đề được quan tâm thảo luận.

Cơ quan Hàng không dân sự Iran đã nhận được đề xuất từ Saudi Arabia về việc triển khai thực hiện ba chuyến bay định kỳ mỗi tuần giữa hai nước, ngoài các chuyến bay trong thời gian hành hương Hajj. Hoạt động thương mại giữa Iran và Saudi Arabia cũng đã được nối lại trong bối cảnh hai cường quốc khu vực Trung Ðông đang tăng tốc nỗ lực bình thường hóa quan hệ.

Trong chuyến thăm tới Riyadh lần này, Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran cùng đại diện các nước trong khu vực tham dự hội nghị nhằm củng cố các nỗ lực và thể hiện lập trường thống nhất phản ánh ý chí chung của các nước Hồi giáo-Arab liên quan đến những diễn biến nghiêm trọng và chưa từng có ở Dải Gaza và các vùng lãnh thổ của Palestine hiện nay. Việc Iran và Saudi Arabia bước vào một trang mới trong quan hệ không chỉ đem lại cơ hội thúc đẩy hợp tác giữa hai nước mà còn tạo bầu không khí thuận lợi cho đối thoại, góp phần quan trọng vào nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận của các nước trong khu vực đối với các giải pháp cho những vấn đề nóng đang diễn ra ở Trung Ðông.

Có thể bạn quan tâm

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.