Triển vọng hợp tác Saudi Arabia-Iran vì hòa bình ở khu vực

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đồng ý hàn gắn quan hệ vào tháng 3 năm 2023. Sự kiện này góp phần tăng cường lòng tin và sự tin cậy giữa hai quốc gia láng giềng, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)

Thái tử Mohammed bin Salman và Tổng thống Ebrahim Raisi đã có cuộc hội đàm diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh chung bất thường của các nước Hồi giáo-Arab tổ chức tại Riyadh nhằm bàn về tình hình Dải Gaza, nhân dịp Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran tới Riyadh để tham dự sự kiện. Phó Thống đốc Vùng Riyadh, Hoàng tử Mohammed bin Abdulrahman, Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Ðại sứ Iran tại Saudi Arabia cùng nhiều quan chức khác đã chào đón ông Raisi tại sân bay quốc tế King Khalid. Ðây là kết quả của những nỗ lực ngoại giao nhằm hàn gắn quan hệ hai nước, tiến tới thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng.

Quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia bị gián đoạn sau khi xảy ra vụ người biểu tình Iran tấn công trụ sở các phái đoàn ngoại giao Saudi Arabia tại Iran năm 2016, liên quan việc Riyadh tử hình Giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite Nimr al-Nimr. Quan hệ giữa hai nước cũng xấu đi do bất đồng liên quan xung đột tại Syria và Yemen. Tháng 3 vừa qua, hai nước đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao; cam kết mở lại các đại sứ quán và các cơ quan đại diện tại mỗi nước, cũng như thực hiện những thỏa thuận hợp tác kinh tế và an ninh đã ký kết hơn 20 năm trước.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan đã thực hiện chuyến thăm mang tính bước ngoặt tới Iran sau bảy năm quan hệ song phương bị gián đoạn. Tiếp đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir-Abdollahian thăm Saudi Arabia lần đầu vào ngày 17/8 vừa qua.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau. Chính phủ Saudi Arabia cho biết đang triển khai các bước được nêu trong thỏa thuận nhằm nối lại quan hệ ngoại giao giữa Riyadh và Tehran vì sự ổn định khu vực, mang tầm nhìn rộng hơn vì hai nước cùng sở hữu các thành phần kinh tế, tài nguyên thiên nhiên và lợi thế góp phần nâng cao các khía cạnh phát triển, thịnh vượng, ổn định và an ninh trong khu vực, vì lợi ích chung của hai nước.

Theo Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Tầm nhìn 2030 của Saudi Arabia thể hiện một lộ trình phản ánh tất cả lĩnh vực hợp tác có thể được xây dựng theo quan điểm chiến lược thiết lập các nguyên tắc láng giềng tốt đẹp, hiểu biết, đối thoại có mục đích và tôn trọng để nâng cao sự tin cậy lẫn nhau giữa Saudi Arabia và Iran. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định hai bên sẽ kích hoạt lại các thỏa thuận hợp tác kinh tế đã ký trong thời gian sớm nhất.

Tại các cuộc gặp giữa các quan chức Saudi Arabia và Iran thời gian qua, hai bên đã thảo luận các vấn đề trong quan hệ song phương, bao gồm đầu tư cho ngành công nghiệp dầu khí và tìm hiểu cơ hội phối hợp đầu tư. Các vấn đề như thương mại hydrocarbon và phát triển các lĩnh vực chung cũng là một trong những chủ đề được quan tâm thảo luận.

Cơ quan Hàng không dân sự Iran đã nhận được đề xuất từ Saudi Arabia về việc triển khai thực hiện ba chuyến bay định kỳ mỗi tuần giữa hai nước, ngoài các chuyến bay trong thời gian hành hương Hajj. Hoạt động thương mại giữa Iran và Saudi Arabia cũng đã được nối lại trong bối cảnh hai cường quốc khu vực Trung Ðông đang tăng tốc nỗ lực bình thường hóa quan hệ.

Trong chuyến thăm tới Riyadh lần này, Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran cùng đại diện các nước trong khu vực tham dự hội nghị nhằm củng cố các nỗ lực và thể hiện lập trường thống nhất phản ánh ý chí chung của các nước Hồi giáo-Arab liên quan đến những diễn biến nghiêm trọng và chưa từng có ở Dải Gaza và các vùng lãnh thổ của Palestine hiện nay. Việc Iran và Saudi Arabia bước vào một trang mới trong quan hệ không chỉ đem lại cơ hội thúc đẩy hợp tác giữa hai nước mà còn tạo bầu không khí thuận lợi cho đối thoại, góp phần quan trọng vào nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận của các nước trong khu vực đối với các giải pháp cho những vấn đề nóng đang diễn ra ở Trung Ðông.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.