Triển vọng hợp tác Saudi Arabia-Iran vì hòa bình ở khu vực

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đồng ý hàn gắn quan hệ vào tháng 3 năm 2023. Sự kiện này góp phần tăng cường lòng tin và sự tin cậy giữa hai quốc gia láng giềng, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có cuộc gặp đầu tiên kể từ khi hai nước đạt được thỏa thuận khôi phục quan hệ vào tháng 3 vừa qua. (Ảnh: Reuters)

Thái tử Mohammed bin Salman và Tổng thống Ebrahim Raisi đã có cuộc hội đàm diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh chung bất thường của các nước Hồi giáo-Arab tổ chức tại Riyadh nhằm bàn về tình hình Dải Gaza, nhân dịp Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran tới Riyadh để tham dự sự kiện. Phó Thống đốc Vùng Riyadh, Hoàng tử Mohammed bin Abdulrahman, Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Ðại sứ Iran tại Saudi Arabia cùng nhiều quan chức khác đã chào đón ông Raisi tại sân bay quốc tế King Khalid. Ðây là kết quả của những nỗ lực ngoại giao nhằm hàn gắn quan hệ hai nước, tiến tới thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng.

Quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia bị gián đoạn sau khi xảy ra vụ người biểu tình Iran tấn công trụ sở các phái đoàn ngoại giao Saudi Arabia tại Iran năm 2016, liên quan việc Riyadh tử hình Giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite Nimr al-Nimr. Quan hệ giữa hai nước cũng xấu đi do bất đồng liên quan xung đột tại Syria và Yemen. Tháng 3 vừa qua, hai nước đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao; cam kết mở lại các đại sứ quán và các cơ quan đại diện tại mỗi nước, cũng như thực hiện những thỏa thuận hợp tác kinh tế và an ninh đã ký kết hơn 20 năm trước.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan đã thực hiện chuyến thăm mang tính bước ngoặt tới Iran sau bảy năm quan hệ song phương bị gián đoạn. Tiếp đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir-Abdollahian thăm Saudi Arabia lần đầu vào ngày 17/8 vừa qua.

Sau các chuyến thăm của các quan chức ngoại giao hai nước, Chính phủ Saudi Arabia đã bày tỏ hy vọng về một giai đoạn mới trong quan hệ với Iran dựa trên những lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau. Chính phủ Saudi Arabia cho biết đang triển khai các bước được nêu trong thỏa thuận nhằm nối lại quan hệ ngoại giao giữa Riyadh và Tehran vì sự ổn định khu vực, mang tầm nhìn rộng hơn vì hai nước cùng sở hữu các thành phần kinh tế, tài nguyên thiên nhiên và lợi thế góp phần nâng cao các khía cạnh phát triển, thịnh vượng, ổn định và an ninh trong khu vực, vì lợi ích chung của hai nước.

Theo Ðại sứ Saudi Arabia tại Iran, Tầm nhìn 2030 của Saudi Arabia thể hiện một lộ trình phản ánh tất cả lĩnh vực hợp tác có thể được xây dựng theo quan điểm chiến lược thiết lập các nguyên tắc láng giềng tốt đẹp, hiểu biết, đối thoại có mục đích và tôn trọng để nâng cao sự tin cậy lẫn nhau giữa Saudi Arabia và Iran. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định hai bên sẽ kích hoạt lại các thỏa thuận hợp tác kinh tế đã ký trong thời gian sớm nhất.

Tại các cuộc gặp giữa các quan chức Saudi Arabia và Iran thời gian qua, hai bên đã thảo luận các vấn đề trong quan hệ song phương, bao gồm đầu tư cho ngành công nghiệp dầu khí và tìm hiểu cơ hội phối hợp đầu tư. Các vấn đề như thương mại hydrocarbon và phát triển các lĩnh vực chung cũng là một trong những chủ đề được quan tâm thảo luận.

Cơ quan Hàng không dân sự Iran đã nhận được đề xuất từ Saudi Arabia về việc triển khai thực hiện ba chuyến bay định kỳ mỗi tuần giữa hai nước, ngoài các chuyến bay trong thời gian hành hương Hajj. Hoạt động thương mại giữa Iran và Saudi Arabia cũng đã được nối lại trong bối cảnh hai cường quốc khu vực Trung Ðông đang tăng tốc nỗ lực bình thường hóa quan hệ.

Trong chuyến thăm tới Riyadh lần này, Tổng thống Ebrahim Raisi và phái đoàn Iran cùng đại diện các nước trong khu vực tham dự hội nghị nhằm củng cố các nỗ lực và thể hiện lập trường thống nhất phản ánh ý chí chung của các nước Hồi giáo-Arab liên quan đến những diễn biến nghiêm trọng và chưa từng có ở Dải Gaza và các vùng lãnh thổ của Palestine hiện nay. Việc Iran và Saudi Arabia bước vào một trang mới trong quan hệ không chỉ đem lại cơ hội thúc đẩy hợp tác giữa hai nước mà còn tạo bầu không khí thuận lợi cho đối thoại, góp phần quan trọng vào nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận của các nước trong khu vực đối với các giải pháp cho những vấn đề nóng đang diễn ra ở Trung Ðông.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.