Sáng 31/7, Hội đồng Quản lý và Ban giám đốc Quỹ Học bổng Trần Văn Khê tổ chức Lễ công bố, trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Nam bộ.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê qua đời vào ngày 24/6/2015 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong di nguyện, ông mong mỏi “lập một quỹ học bổng hoặc giải thưởng Trần Văn Khê để hằng năm phát cho người được giải thưởng nghiên cứu về âm nhạc truyền thống Việt Nam”.
Đến năm 2021, Quỹ học bổng mang tên Trần Văn Khê đã được ra đời. Năm 2023, Hội đồng Quản lý và Ban giám đốc Quỹ Học bổng tổ chức lễ trao giải thưởng và Học bổng Trần Văn Khê lần thứ nhất với 9 học bổng và 6 giải thưởng được trao.
Để thực hiện việc xét và tặng giải thưởng và học bổng Trần Văn Khê, Quỹ Trần Văn Khê đã gửi thông báo đến các cơ sở đào tạo và hoạt động âm nhạc dân tộc; đồng thời, lập ra Hội đồng chuyên môn để xem xét các đề cử gửi đến theo các tiêu chí do Quỹ Học bổng Trần Văn Khê đề ra.
Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao giải thưởng cho 2 tập thể: Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế, nhóm Xẩm 48h và 6 cá nhân gồm:
- Nhà giáo Ưu tú Phạm Thúy Hoan
- Nghệ sĩ Ưu tú Huỳnh Khải
- Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Văn Môn
- Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Tuyết Mai
- Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Khoa
- Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên
Được biết, trong đợt trao tặng lần thứ nhất, Ban tổ chức đã trao Giải thưởng Trần Văn Khê cho cho các Nhà nghiên cứu, nghệ sĩ:
- Nghệ sĩ Ưu tú, Nhà giáo, Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đời, nguyên Trưởng khoa Âm nhạc Dân tộc Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh
- Nhà nghiên cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hoành Loan
- Nhà nghiên cứu, Nhạc sĩ Bùi Trọng Hiền
- Nghệ sĩ Ưu tú, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hải Phượng, Trưởng khoa Âm nhạc Dân tộc Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh
- Nghệ sĩ Ưu tú, Tiến sĩ Cồ Huy Hùng, Trưởng khoa Âm nhạc dân tộc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam
- Thạc sĩ, Nhạc sĩ Âm nhạc dân tộc Phan Nhứt Dũng
Ban tổ chức còn trao Học bổng Trần Văn Khê cho 9 học sinh, sinh viên đang theo học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Học viện Âm nhạc Huế, Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh.
Sinh thời, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê (1921-2015) là học giả và nhà nghiên cứu âm nhạc hàng đầu Việt Nam, người đã dành trọn đời mình để bảo tồn, truyền bá và đưa âm nhạc truyền thống dân tộc vươn tầm thế giới.
Các chuyên đề nghiên cứu và đào tạo của ông về đờn ca tài tử, về cải lương Việt Nam trong đối sánh với các loại hình âm nhạc, kịch nghệ của các quốc gia châu Á (pansori của Triều Tiên, kinh kịch của Trung Quốc, noh và kabuki của Nhật Bản) đã được giới âm nhạc quốc tế đánh giá rất cao.
Từ sự đánh giá đó, nhiều bộ môn văn hóa, nghệ thuật dân tộc của Việt Nam với sự góp sức trực tiếp và gián tiếp của Giáo sư Trần Văn Khê đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể thế giới như: Nhã nhạc Cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Ca trù, Quan họ Bắc Ninh, Đàn ca tài tử Nam Bộ…
Trong sự nghiệp hoạt động âm nhạc dài hơn 60 năm của mình, Giáo sư Trần Văn Khê đã được nhận nhiều sự vinh danh cao quý. Trong dịp kỷ niệm 50 năm Ngày thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2025), Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Khê là một trong 60 cá nhân tiêu biểu được Thành phố Hồ Chí Minh vinh danh vì những đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển thành phố giai đoạn 1975-2025.
Với sự tận tụy và tài năng đặc biệt về truyền cảm hứng âm nhạc dân tộc, Giáo sư Trần Văn Khê không chỉ là nhà nghiên cứu lớn mà còn là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa Việt Nam và thế giới. Sự nghiệp và nhân cách của ông mãi là tấm gương cho các thế hệ sau trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
Trong các hoạt động vinh danh đóng góp to lớn của Giáo sư Trần Văn Khê đối với sự nghiệp âm nhạc truyền thống dân tộc Việt Nam, việc tổ chức trao tặng Giải thưởng và Học bổng Trần Văn Khê là hoạt động quan trọng bậc nhất nhằm liên tục lan tỏa giá trị âm nhạc dân tộc Việt Nam đồng thời cổ vũ, khích lệ các tập thể, cá nhân tiêu biểu hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, giảng dạy, biểu diễn và truyền bá âm nhạc dân tộc Việt Nam, đặc biệt chú trọng yếu tố gốc, cổ truyền do các nghệ nhân truyền lại.
