Điều quan trọng hơn là những cuộc đối thoại này phải tạo ra kết quả cụ thể. Khi kiến nghị được tiếp nhận và giải quyết kịp thời, những khác biệt trong quan hệ lao động có thêm cơ hội được tháo gỡ trước khi trở thành tranh chấp.

Đối thoại cũng là tiền đề để chất lượng thương lượng tập thể được nâng lên. Tại phường An Lạc, xác định đối thoại, thương lượng tập thể là “chìa khóa” để xác lập các điều kiện lao động hài hòa, các cấp công đoàn đã tích cực hỗ trợ Công đoàn cơ sở. Điểm sáng nổi bật thời gian qua là chất lượng các bản thỏa ước ngày càng được nâng cao, nhiều nội dung có lợi hơn cho người lao động được đưa vào thỏa ước. Tỷ lệ thương lượng, ký kết Thỏa ước lao động tập thể đạt 78%, trong đó có tới 88% các bản thỏa ước đạt được các điều khoản có lợi hơn cho người lao động so với luật định như thưởng chuyên cần, bảo hiểm tai nạn, quà hiếu hỷ...

Cách tiếp cận này cũng thay đổi vai trò của Công đoàn. Không chỉ đứng ra giải quyết khi có tranh chấp, Công đoàn phải hiện diện từ trước đó, nắm tâm tư người lao động, hiểu khó khăn của doanh nghiệp và tạo ra những kênh để hai bên có thể nói chuyện với nhau.

Bên cạnh bảo vệ quyền lợi, Công đoàn còn vận động người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất và chất lượng lao động. Khi quyền lợi của người lao động được quan tâm cùng với sự phát triển của doanh nghiệp, quan hệ lao động có thêm nền tảng để ổn định lâu dài.

NHỮNG MÔ HÌNH TỪ THỰC TIỄN

Thực tiễn phong phú tại các địa phương như: Cát Lái, Củ Chi, Bàu Bàng, Phú Mỹ, An Lạc... và các doanh nghiệp quy mô lớn như: Công ty TNHH PouYuen Việt Nam, Công ty May Song Ngọc… đã cho thấy những bài học kinh nghiệm sâu sắc về xây dựng quan hệ lao động hài hòa tại doanh nghiệp.

Ở Công ty TNHH PouYuen Việt Nam, nơi có lực lượng lao động đông, tổ chức Công đoàn được xác định là cầu nối giữa người lao động và doanh nghiệp. Các thông tin về sản xuất kinh doanh, nội quy lao động, thang bảng lương, phúc lợi và điều kiện làm việc được công khai qua nhiều kênh.

Đối thoại định kỳ giữa Ban Giám đốc và Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở tạo diễn đàn để người lao động phản ánh những vấn đề liên quan tiền lương, điều kiện làm việc, an toàn vệ sinh lao động và phúc lợi. Những vấn đề phát sinh vì thế có thêm cơ hội được xử lý trước khi leo thang thành tranh chấp.

Từ năm 2025 đến quý I/2026, 60 buổi tọa đàm đã được doanh nghiệp tổ chức tại các phân xưởng từ năm 2025 đến quý I/2026  để nắm bắt tâm tư và giải quyết những khó khăn, vướng mắc của người lao động.

Ở phường An Lạc, câu chuyện lại bắt đầu từ một vấn đề rất khác: làm sao để người lao động hiểu pháp luật một cách dễ dàng và chủ động hơn.

An Lạc là một địa bàn tập trung 8.115 doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, kéo theo đó là lực lượng lao động nhập cư, người lao động trực tiếp rất đông. Công đoàn phường thay vì chỉ tổ chức những buổi tuyên truyền theo cách truyền thống đã tìm cách đưa các quy định pháp luật đến gần người lao động hơn. Những nội dung phức tạp được chuyển thành infographic, video tình huống và chia sẻ qua các nhóm Zalo của công nhân.

Cách làm ấy hướng tới một thay đổi quan trọng: từ biết luật sang tự giác chấp hành luật. Khi người lao động hiểu quyền và nghĩa vụ của mình, họ cũng có thêm khả năng lựa chọn cách ứng xử phù hợp khi xảy ra bất đồng.

Những mô hình từ cơ sở cho thấy quan hệ lao động hài hòa không hình thành bằng một giải pháp duy nhất. Đó là kết quả của việc đặt người lao động ở vị trí trung tâm, thực hiện đúng các cam kết trong thỏa ước, duy trì đối thoại và chủ động xử lý những vấn đề phát sinh.