Trách nhiệm chung về khôi phục thỏa thuận hạt nhân

Iran đã gửi văn bản phản hồi dự thảo cuối cùng về việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015, nhưng nhấn mạnh cần đàm phán thêm nếu Mỹ không thể hiện sự linh hoạt. Washington lại cho rằng, những vấn đề có thể thì đã đàm phán và yêu cầu của Tehran là không thể chấp nhận. Cuộc đàm phán trong giai đoạn quyết định, song vẫn chông chênh trước những "lằn ranh đỏ" các bên đặt ra.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Vòng thương lượng thứ 8 về khôi phục thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), do Iran ký với Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Đức tháng 7/2015, đã được nối lại tại Vienna (Áo) hôm 4/8, sau thời gian đình trệ kể từ hồi tháng 3. Các nhà trung gian hòa giải của Liên minh châu Âu (EU) hôm 8/8 đã đưa ra văn bản dự thảo thỏa thuận cuối cùng, trong đó đề xuất các bước đi cần thiết để dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và khôi phục JCPOA.

Iran thông báo đã gửi văn bản phản hồi dự thảo cuối cùng của EU về việc khôi phục JCPOA, trong đó nhấn mạnh nếu Mỹ thể hiện sự linh hoạt và thực tế thì thỏa thuận có thể được ký kết.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir-Abdollahian cho rằng các cuộc đàm phán hạt nhân tại Vienna có thể bước sang một giai đoạn mới, nếu phản hồi của phía Mỹ đưa ra bảo đảm đối với các lợi ích kinh tế và tôn trọng "lằn ranh đỏ" của Iran.

Ông Abdollahian khẳng định, Iran có thiện chí và sự nghiêm túc để tiến tới một thỏa thuận "tốt đẹp và lâu dài", song chỉ khi các bên đạt được đồng thuận trên mọi phương diện. Bộ trưởng Ngoại giao Iran nhấn mạnh, những "lằn ranh đỏ" của Iran cần được tôn trọng và cũng như Washington, Tehran có "kế hoạch B" nếu đàm phán thất bại.

Hàng loạt quan chức cấp cao của Iran cũng lên tiếng hối thúc chấm dứt các cuộc đàm phán phức tạp và dai dẳng. Phó Chủ tịch Ủy ban Chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Quốc hội Iran Abbas Moqtadaee nêu rõ, Iran đã đưa ra "quyết định chính trị" đối với việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân và đang chờ Mỹ có động thái tương tự. Phó Chủ tịch Ủy ban xã hội của Quốc hội Iran Vali Esmaili nhận định "bóng đang ở phía sân của Mỹ và phương Tây" và họ cần đưa ra quyết định đúng đắn.

Tuy nhiên, câu trả lời từ phía Mỹ vẫn là những tuyên bố cứng rắn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết, Mỹ không có kế hoạch nới lỏng việc thực thi các lệnh trừng phạt đối với Iran, trong đó có các biện pháp trừng phạt nhằm vào Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Ông Price tuyên bố, nếu muốn các lệnh trừng phạt IRGC được dỡ bỏ, chính Iran cần thay đổi hành động. Theo quan chức ngoại giao Mỹ, Washington tin rằng, những vấn đề có thể thương lượng thì đã được đàm phán. Con đường duy nhất để cùng trở lại thực thi JCPOA là Iran từ bỏ những yêu cầu mà Mỹ cho là "không thể chấp nhận", vì vượt phạm vi thỏa thuận hạt nhân.

Theo người phát ngôn của Đại diện cấp cao EU về chính sách an ninh và đối ngoại và là người điều phối các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran, EU đang nghiên cứu câu trả lời của Iran về đề xuất của EU, cũng như đang tham vấn với các bên về con đường phía trước. Tuy nhiên, EU không nêu chi tiết phản hồi của phía Tehran. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Washington sẽ đưa ra câu trả lời cho EU, song không nêu thời gian cụ thể.

Đại diện EU nhấn mạnh, bản dự thảo thỏa thuận mà các nhà trung gian hòa giải đang thúc đẩy có thể không hoàn hảo và chưa đáp ứng được tất cả yêu cầu của các bên, song nó giải quyết được những vấn đề cốt lõi nhất, đặc biệt là những điều thỏa hiệp mà các bên khó khăn mới đạt được.

EU cảnh báo, dự thảo nếu bị bác bỏ sẽ dẫn tới nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng hạt nhân nguy hiểm, khiến Iran ngày càng bị cô lập. Do đó, trách nhiệm chung lúc này là sớm ký kết thỏa thuận, bởi đàm phán không thể kéo dài bất tận, trong khi sự kiên nhẫn của các bên có hạn.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.