Nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran: Không để “xôi hỏng bỏng không”

Kéo dài một năm qua, song cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ về khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 vẫn chưa đến đích và hai bên tiếp tục đổ lỗi cho nhau. Cả Tehran và Washington đều được kêu gọi đưa ra quyết định chính trị để giải quyết những vấn đề tồn đọng, nếu không mọi nỗ lực suốt thời gian qua sẽ thành “xôi hỏng bỏng không”.

Kỹ thuật viên làm việc tại cơ sở hạt nhân Isfahan, cách thủ đô Tehran của Iran 420km về phía nam. (Ảnh: AFP/ TTXVN)
Kỹ thuật viên làm việc tại cơ sở hạt nhân Isfahan, cách thủ đô Tehran của Iran 420km về phía nam. (Ảnh: AFP/ TTXVN)

Kể từ tháng 4/2021, 8 vòng đàm phán đã được tiến hành tại Vienne (Áo) để khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015, với tên gọi chính thức là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Sau một năm “nhấc lên, đặt xuống” các điều khoản đàm phán, những ngày đầu tháng 4 vừa qua xuất hiện nhận định lạc quan cho rằng các bên đang “tới rất gần” một thỏa thuận. Tuy vậy, những động thái mới nhất từ cả phía Iran và Mỹ lại cho thấy, con đường “hồi sinh” thỏa thuận hạt nhân Iran vẫn còn quá nhiều chông gai.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir Abdollahian cho rằng, nếu Mỹ có ý định quay trở lại thỏa thuận hạt nhân thì cần thể hiện thiện chí bằng cách dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt chống Tehran. Nhà ngoại giao Iran cáo buộc, trong 2 hoặc 3 tuần gần đây Washington đã đưa ra những yêu cầu đi ngược lại nội dung của thỏa thuận hạt nhân. Ông Abdollahian cũng nhắc lại tuyên bố cứng rắn: Iran đã và sẽ giữ vững “những lằn ranh đỏ”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken (A.Blin-ken) lại cho rằng “không quá lạc quan” về triển vọng thật sự đạt được một thỏa thuận với Iran và Washington sẽ cân nhắc liệu có nên kết thúc đàm phán hay không. Bộ trưởng Blinken cho biết, Mỹ chưa có kế hoạch đưa Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra khỏi danh sách tổ chức khủng bố, điều mà phía Iran đã nhiều lần yêu cầu và coi đó là một trong những điều kiện then chốt đối với tiến trình đàm phán khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Dường như trong phản ứng với nhận định “không quá lạc quan” của Mỹ, Iran hôm 9/4 đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với 24 người Mỹ, hầu hết là những quan chức từng phục vụ dưới thời Tổng thống Donald Trump, người đã áp lệnh trừng phạt đối với nhiều quan chức, chính trị gia và doanh nghiệp của Iran, đồng thời rút Mỹ khỏi JCPOA. Theo lệnh trừng phạt mới, nhà chức trách Tehran có thể thu giữ bất cứ tài sản nào do cá nhân bị trừng phạt sở hữu tại Iran. Tuy nhiên, hầu như công dân Mỹ không có quan hệ kinh tế hay tài sản nào tại Iran, do vậy lệnh trừng phạt của nước Cộng hòa Hồi giáo này chỉ mang ý nghĩa tượng trưng.

Trong một tuyên bố chung gửi tới Tổng thống Iran Ebrahim Raisi, 250 nghị sĩ Iran yêu cầu Mỹ cung cấp bảo đảm pháp lý để ngăn chặn các chính phủ tương lai của Mỹ rút khỏi thỏa thuận khôi phục JCPOA và vấn đề này phải được bảo đảm từ các thể chế ra quyết định của Mỹ, trong đó có Quốc hội. Các nhà lập pháp Iran cũng yêu cầu Mỹ cam kết không tái áp đặt các lệnh trừng phạt và Iran có quyền xuất khẩu dầu sang bất kỳ quốc gia nào với số lượng thỏa thuận.

Nhân kỷ niệm Ngày công nghệ hạt nhân quốc gia (9/4), Iran đã công bố nhiều thành tựu hạt nhân quan trọng và bày tỏ tin tưởng với những thành quả này sẽ mở ra “thời kỳ phục hưng hạt nhân”. Tổng thống Raisi công bố văn kiện Chiến lược toàn diện về phát triển hạt nhân, giữ vai trò định hướng cho sự phát triển hạt nhân của Iran trong những năm tới.

Tổng thống Iran tuyên bố, Tehran sẽ không từ bỏ quyền phát triển ngành công nghiệp hạt nhân vì mục đích hòa bình và tất cả các bên tham gia đàm phán nên tôn trọng quyền này. Ông Raisi tái khẳng định thông điệp Iran không từ bỏ các cuộc đàm phán tại Vienne, song sẽ không nhượng bộ để bảo vệ quyền phát triển hạt nhân của mình.

Đạt được thỏa thuận không chỉ là mục tiêu của riêng bên nào tham gia đàm phán làm sống lại JCPOA, mà là mong muốn chung của thế giới. Bởi trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang có những chuyển biến phức tạp, khó lường, bất kỳ thỏa thuận nào đạt được thông qua con đường đàm phán hòa bình đều được hoan nghênh và chờ đợi.

Có thể bạn quan tâm

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.