Tình hình nghiêm trọng ở Haiti

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình hình nhân đạo nghiêm trọng ở thủ đô Port-au-Prince của Haiti, trong bối cảnh sân bay đóng cửa và việc tiếp cận cảng biển khó khăn, khu vực chung quanh bị các băng nhóm vũ trang kiểm soát. Haiti đang chìm trong bạo lực ở mức độ chưa từng có, gây lo ngại xảy ra thảm họa nhân đạo và bất ổn khu vực gia tăng.
Người dân đứng trên một con phố có rào chắn trong bối cảnh bạo lực băng đảng leo thang ở thủ đô Port-au-Prince, Haiti ngày 20/3/2024. (Ảnh: Reuters)
Người dân đứng trên một con phố có rào chắn trong bối cảnh bạo lực băng đảng leo thang ở thủ đô Port-au-Prince, Haiti ngày 20/3/2024. (Ảnh: Reuters)

Những ngày gần đây, tình trạng bạo loạn ở Haiti ở mức báo động khi xảy ra các cuộc đụng độ ác liệt giữa lực lượng cảnh sát và băng nhóm tội phạm có vũ trang. Nhiều người dân rơi vào cảnh hoảng loạn kinh hoàng.

Trong khi đó, nỗ lực tìm kiếm một giải pháp chính trị vẫn bế tắc. Hội đồng chuyển tiếp của Haiti chưa ổn định, khi đại diện nữ duy nhất của cơ quan này quyết định từ chức hôm 24/3 do những bình luận phân biệt giới. Cuộc thảo luận gay gắt tiếp diễn để chọn người đảm nhận chức Tổng thống Haiti.

Tình hình nhân đạo tại Haiti cũng ở mức đáng lo ngại, khi 4,97 triệu người trong tổng số 11,5 triệu dân nước này phải đối mặt tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính và 1,64 triệu người ở mức độ khẩn cấp.

Bất ổn an ninh nghiêm trọng bởi các cuộc tấn công mới ở vùng ngoại ô thủ đô Port-au-Prince khiến nhiều nước phải tiến hành sơ tán khẩn cấp công dân. Chính phủ Mỹ ráo riết sơ tán công dân bằng trực thăng, Tư lệnh Bộ Chỉ huy phương Nam (SOUTHCOM) tuyên bố quân đội đã sẵn sàng trong trường hợp Mỹ quyết định tham gia nhiệm vụ an ninh quốc tế tại Haiti.

Quốc gia láng giềng của Haiti là Cộng hòa Dominicana cho biết đang hỗ trợ hoạt động sơ tán của nhiều nước và tổ chức quốc tế. Cuba thông báo sẽ sơ tán công dân bị kẹt ở Haiti ngay khi các chuyến bay được nối lại. Lữ đoàn y tế và nhân sự thiết yếu của Đại sứ quán nước này tại Haiti vẫn tiếp tục làm việc và đang đàm phán với một hãng hàng không để hồi hương an toàn ngay khi điều kiện cho phép. Trung Quốc đã sơ tán an toàn 24 công dân từ Haiti sang Cộng hòa Dominicana và kích hoạt cơ chế bảo vệ lãnh sự để bảo hộ công dân trong cuộc khủng hoảng tại Haiti. Bộ Ngoại giao Pháp cũng thông báo sẽ thuê các chuyến bay đặc biệt cho công dân muốn rời Haiti...

Tình hình nhân đạo tại Haiti cũng ở mức đáng lo ngại, khi 4,97 triệu người trong tổng số 11,5 triệu dân nước này phải đối mặt tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính và 1,64 triệu người ở mức độ khẩn cấp. Thung lũng Artibonite, được coi là vựa lương thực của đất nước, bị các nhóm vũ trang chiếm giữ. Theo ông Laurent Uwumuremyi, lãnh đạo chi nhánh tại Haiti của nhóm viện trợ Mercy Corps, các băng nhóm vũ trang kiểm soát gần 90% diện tích thủ đô Port-au-Prince.

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết, hoạt động hỗ trợ nhân đạo ở Haiti thiếu kinh phí trầm trọng. Cơ quan này cần 95 triệu USD trong sáu tháng tới để có thể duy trì các chương trình cứu trợ.

WHO không loại trừ tình hình sẽ xấu đi đáng kể trong những tuần tới nếu nhiên liệu trở nên khan hiếm và khả năng tiếp cận các nguồn cung cấp y tế thiết yếu không sớm được cải thiện.

Cụ thể, máu, thuốc gây mê và các loại thuốc thiết yếu đã cạn kiệt, trong khi chỉ một nửa số các cơ sở y tế của thủ đô còn hoạt động. Liên hợp quốc xác nhận đã vận chuyển 800 kg thuốc chữa bệnh đến Haiti bằng đường hàng không, bao gồm túi máu, vật tư y tế, cùng với nhân viên nhân đạo nhằm cứu giúp người dân quốc gia châu Mỹ.

Trong khi đó, ngày càng nhiều người Haiti chạy trốn bạo lực bị các quốc gia láng giềng chặn lại trên đường di cư bất hợp pháp và gửi trả về quê hương.

Trước tình cảnh này Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) kêu gọi các nước tạo điều kiện và tránh trục xuất người Haiti, bởi có thể đây là những người cần được bảo vệ, đặc biệt là các nhóm đối mặt nguy cơ cao, cũng như những người rơi vào hoàn cảnh bị tổn hại nghiêm trọng do hoạt động của các nhóm vũ trang gây ra.

Haiti đang chìm trong vòng xoáy bạo lực và một cuộc khủng hoảng toàn diện ở quốc gia này gây lo ngại tác động xấu tới an ninh khu vực. Cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy việc thành lập một lực lượng đa quốc gia nhằm triển khai tại Haiti. Tuy nhiên, những khó khăn trước mắt khiến sứ mệnh quốc tế giúp đảo quốc Caribe lập lại trật tự còn đối mặt nhiều thách thức.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.