Theo CNN, Phong trào Hồi giáo Hamas mới đây ra tuyên bố khẳng định “hoàn toàn sẵn sàng” chuyển giao quyền lực hành chính cho Ủy ban Kỹ trị Palestine mới được thành lập với nhiệm vụ quản lý Dải Gaza trong giai đoạn hậu xung đột. Trong tuyên bố, Văn phòng truyền thông của chính quyền Gaza - nằm dưới sự điều hành của Hamas - cam kết bảo đảm “quá trình chuyển giao suôn sẻ và có trật tự”, bảo vệ quyền lợi của khu vực công, cũng như duy trì liên tục các dịch vụ thiết yếu cho người dân.
Kể từ khi ký thỏa thuận hòa bình liên quan Gaza, Phong trào Hamas coi việc chuyển giao quyền lực hành chính là một phần của giai đoạn hai trong thỏa thuận, đồng thời gắn chặt tiến trình này với yêu cầu tổng thể về việc chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự của Israel tại Gaza. Tuyên bố nhấn mạnh “quyền không thể tách rời” của người Palestine đối với công cuộc tái thiết được tiến hành theo cách “bảo đảm các quyền dân tộc và chủ quyền của Palestine”, đồng thời tái khẳng định mục tiêu thành lập Nhà nước Palestine độc lập, với Đông Jerusalem là thủ đô.
Ủy ban Kỹ trị Palestine gồm 15 thành viên, được giao quản lý tạm thời Dải Gaza trong giai đoạn hậu xung đột, đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 16/1 thông qua phiên họp đầu tiên tại Thủ đô Cairo (Ai Cập). Tuy nhiên, bạo lực vẫn tiếp diễn tại Gaza bất chấp lệnh ngừng bắn. Người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ Dân sự Gaza - ông Mahmoud Basal - ngày 19/1 cho biết, ba người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực của Israel trong những vụ việc riêng rẽ tại các khu vực Khan Younis và Rafah. Theo cơ quan y tế Gaza, kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Hamas và Israel có hiệu lực vào tháng 10/2025, ít nhất 465 người Palestine đã bị sát hại, khiến số người thiệt mạng kể từ tháng 10/2023 lên tới 71.550.
Trong khi đó, Nội các chiến tranh Israel vẫn kiên quyết không mở cửa khẩu Rafah trên biên giới giữa Dải Gaza và Ai Cập, bất chấp yêu cầu từ Mỹ về việc thực hiện hành động này trước khi triển khai giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Tổng thống Donald Trump khởi xướng. Bình luận về quyết định nêu trên, một quan chức cấp cao của Israel khẳng định thỏa thuận ban đầu giữa Israel và Mỹ không đề cập đến việc đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar có chân trong Hội đồng Hòa bình Gaza, và thẩm quyền và vai trò của Hội đồng “vẫn chưa rõ ràng”.
Trước đó, phát biểu ý kiến tại Quốc hội Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar sẽ không được phép triển khai quân đội tại Dải Gaza. Ông cam kết Hamas cuối cùng sẽ bị “giải giáp và Gaza sẽ được phi quân sự hóa”.
Không chỉ tiếp tục gây bất ổn ở Gaza, Israel còn khiến cộng đồng quốc tế bất bình khi tiến hành phá hủy trụ sở của Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của LHQ dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) hôm 19/1 tại Đông Jerusalem. Người phát ngôn của UNRWA, ông Jonathan Fowler cho biết, các lực lượng Israel tiến vào khu phức hợp trong động thái mà ông ví như "một cuộc tấn công chưa từng có nhằm vào UNRWA và các cơ sở của cơ quan này". Theo người phát ngôn này, hành động của Israel cấu thành sự vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế cũng như các đặc quyền và quyền miễn trừ của LHQ.
Theo Reuters, lực lượng Israel đã đưa máy ủi và thiết bị hạng nặng phá dỡ trụ sở UNRWA tại Đông Jerusalem cùng các công trình bên trong. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Israel cho hay, UNRWA đã chấm dứt mọi hoạt động tại địa điểm trên và không còn nhân viên hay hoạt động nào của LHQ trong khuôn viên trụ sở. Ngoài ra, khu phức hợp cũng không được hưởng quyền miễn trừ và việc tiếp quản được tiến hành “phù hợp cả luật pháp Israel và luật pháp quốc tế”.
Việc phá dỡ trụ sở của UNRWA diễn ra trong bối cảnh Israel đã có nhiều năm gia tăng sức ép với cơ quan này với cáo buộc hợp tác với Phong trào Hamas và có liên quan các vụ tấn công vào Israel ngày 7/10/2023. Cuối năm ngoái, quân đội Israel từng đột kích khu phức hợp này và tịch thu một số tài sản với lý do vi phạm thuế đô thị.
Trước đó, vào cuối tháng 10/2024, Quốc hội Israel (Knesset) thông qua hai đạo luật cấm UNRWA hoạt động trên lãnh thổ Israel. Từ đó, UNRWA chỉ tiến hành một số hoạt động về giáo dục, y tế và dịch vụ xã hội tại Đông Jerusalem, nhưng gặp nhiều khó khăn. Các bên ủng hộ UNRWA nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của cơ quan này trong việc cung cấp cứu trợ cho người Palestine ở Dải Gaza và Bờ Tây, giúp ngăn chặn tình trạng nghèo đói trầm trọng hơn - yếu tố có thể làm gia tăng bạo lực và chủ nghĩa cực đoan.
Giới phân tích nhận định rằng, nếu chỉ có một mình Phong trào Hamas bày tỏ thiện chí thì giai đoạn hai của tiến trình xây dựng hòa bình Israel - Palestine sẽ khó có thể diễn ra. Với những động thái gây bất ổn nói trên, Israel đang đẩy thỏa thuận ngừng bắn vào thế đổ vỡ và phá hủy mọi nỗ lực hàn gắn của các bên liên quan.
