Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: PETER SCHRANK
Biếm họa: PETER SCHRANK

Sự chuyển dịch này không phải là nhất thời, mà là một bước đi chiến lược dài hạn nhằm định vị lại vai trò của châu Âu trên bàn cờ địa - chính trị quốc tế.

Trong một số phát biểu hồi tuần trước, giới chức Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, EU đang đẩy mạnh nỗ lực củng cố các mối quan hệ kinh tế và chiến lược trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời điều chỉnh lại quan hệ thương mại với Mỹ và Trung Quốc. Theo EC, EU vừa đạt bước đột phá về thỏa thuận thương mại với Mỹ, song vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra về vị trí của châu Âu trong trật tự thương mại toàn cầu ngày càng phân mảnh. Với Trung Quốc, theo đuổi chiến lược “giảm thiểu rủi ro” chứ không tách rời, EU thúc đẩy các sáng kiến ​​nhằm tăng cường khả năng phục hồi và tính cạnh tranh của châu Âu. Căng thẳng thương mại với các đối tác hàng đầu càng thúc đẩy EU triển khai nỗ lực giảm rủi ro, trong đó châu Á-Thái Bình Dương là trọng tâm.

EU triển khai chiến lược mới trong một môi trường toàn cầu đầy biến động và phân mảnh: Cạnh tranh chiến lược ngày càng khốc liệt giữa các cường quốc hàng đầu đẩy các cấu trúc đa phương vào thế bất ổn và đặt EU trước rủi ro bị gạt ra bên lề. Trật tự thương mại tự do dựa trên luật lệ toàn cầu lung lay bởi làn sóng áp thuế và xu hướng phân mảnh kinh tế. Những cú sốc từ đại dịch trước đây và xung đột địa - chính trị hiện tại làm bộc lộ điểm yếu của châu Âu là phụ thuộc quá mức vào một vài thị trường và nguồn cung.

Tuần trước, EC đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế EU trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng mới, đẩy lạm phát tăng cao và làm suy yếu niềm tin tiêu dùng, ảnh hưởng tới các hoạt động kinh doanh trong khu vực. Theo đó, tăng trưởng GDP cả năm 2026 được cho là ở mức 1,1%, giảm 0,3 điểm phần trăm so dự báo trước đó.

Trong bối cảnh đó, EU theo đuổi chiến lược mở rộng quan hệ thương mại, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, qua đó củng cố vị thế toàn cầu của EU. Chiếm tới 60% GDP toàn cầu và ba phần năm dân số thế giới, khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng chính trong tiến trình dịch chuyển trọng tâm kinh tế toàn cầu, khu vực châu Á - Thái Bình Dương là lựa chọn số một cho chiến lược mới của EU. Giới phân tích cho rằng, theo đuổi chiến lược “giảm rủi ro”, nhưng không “ngắt kết nối”, EU không chọn cách đoạn tuyệt quan hệ kinh tế với Trung Quốc, mà chọn giảm sự phụ thuộc.

Châu Á - Thái Bình Dương chính là lời giải để đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tìm kiếm các nguồn thay thế cung cấp công nghệ và nguyên liệu thô trọng yếu. Châu Á - Thái Bình Dương gồm các thị trường năng động có tầng lớp trung lưu bùng nổ, nên việc thâm nhập sâu khu vực giúp EU khai phá “mỏ vàng tăng trưởng” và đa dạng hóa thị trường, bảo đảm sự thịnh vượng bền vững trong bối cảnh tăng trưởng nội khối chậm lại. EU còn có thể thúc đẩy vai trò dẫn dắt tiêu chuẩn xanh và chuyển đổi số toàn cầu, thông qua xuất khẩu những tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường khắt khe vào khu vực.

Để hiện thực hóa chiến lược tại châu Á - Thái Bình Dương, EU không dàn trải nguồn lực, mà nhắm trực tiếp vào các quốc gia có quy mô kinh tế lớn, vị trí địa - chính trị trọng yếu hoặc đóng vai trò mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng công nghệ cao. Trong đó, Ấn Độ được xem là “mắt xích khổng lồ” mới của EU, với cột mốc hợp tác mang tính bước ngoặt đạt được hồi đầu năm 2026, khi EU và Ấn Độ chốt thành công FTA lịch sử, cắt giảm thuế cho hơn 96% hàng hóa và tạo ra một khu vực mậu dịch tự do quy mô tới 2 tỷ dân. Mục tiêu của EU là đưa Ấn Độ trở thành trung tâm sản xuất thay thế lớn, đồng thời mở cửa thị trường dịch vụ tài chính, ô-tô và nông sản nông nghiệp của châu Âu vào quốc gia tỷ dân này.

Đông Nam Á là trọng tâm tiếp theo, nhờ sở hữu vị trí cửa ngõ hàng hải giao thương quốc tế quan trọng bậc nhất thế giới. Nâng cấp quan hệ với Việt Nam lên Đối tác chiến lược toàn diện, EU định vị Việt Nam là mắt xích an toàn hàng đầu trong chuỗi cung ứng bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số tại Đông Nam Á. EU đang thúc đẩy hoàn tất đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) với Indonesia, cũng như tăng tốc đàm phán FTA với Malaysia, Thái Lan và Philippines, nhằm tạo dựng một mạng lưới FTA bao phủ toàn bộ khu vực Đông Nam Á.

Với các nền kinh tế phát triển hơn trong khu vực, EU tập trung sâu vào an ninh công nghệ thay vì chỉ là giao thương hàng hóa thông thường, trong đó củng cố quan hệ “đối tác kỹ thuật số” với Nhật Bản và Hàn Quốc để phối hợp nghiên cứu công nghệ lõi, hay nỗ lực gỡ bỏ vướng mắc cuối cùng để ký FTA với Australia, nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng sạch và các khoáng sản phục vụ công nghiệp quốc phòng và công nghệ cao.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: STELLINA CHEN

Động lực tìm lại vị thế

Với sự ủng hộ của các đối tác trong liên minh cầm quyền, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển của nước Đức sau một thời gian dài lâm vào trì trệ. Ông Merz khẳng định các biện pháp cải cách của liên minh cầm quyền sẽ tạo nền tảng tăng trưởng mới và phục hồi tích cực hơn trong thời gian tới.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Mục tiêu định hình “NATO 3.0”

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 36 Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7 tới, được đánh giá là một kỳ họp quan trọng bậc nhất lịch sử NATO. Bối cảnh địa - chính trị thế giới dịch chuyển mang tính bước ngoặt, liên minh xuyên Đại Tây Dương đứng trước áp lực xây dựng mô hình “NATO 3.0”, với bản thiết kế quân sự mới nhằm duy trì vị thế răn đe hiệu quả trong trật tự thế giới đầy biến động.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.