Tuy nhiên, nhiều nước và cả đồng minh đã bày tỏ sự dè dặt đối với yêu cầu của Mỹ.
Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại trong và chung quanh eo biển Hormuz, cùng nguy cơ tiếp tục bị tập kích đã khiến lưu lượng tàu thuyền qua tuyến hàng hải quan trọng này giảm mạnh. Eo biển Hormuz hiện là cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt giao dịch trên toàn cầu.
Trả lời phỏng vấn báo giới, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích phản ứng còn dè dặt của nhiều nước đối với đề nghị cử tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu qua khu vực. Ông nhấn mạnh những quốc gia được hưởng lợi từ tuyến vận tải năng lượng này cần “tham gia nhanh chóng và tích cực hơn” để bảo đảm an ninh hàng hải. Tổng thống Trump đồng thời cảnh báo các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) về một “tương lai rất tồi tệ” nếu họ từ chối tham gia hỗ trợ bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Theo ông, việc các nước hưởng lợi từ tuyến vận tải này tham gia bảo vệ là điều hoàn toàn hợp lý. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã yêu cầu nhiều nước, trong đó có Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh, điều tàu chiến tới khu vực để bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu.
Tuy nhiên, lời kêu gọi của ông Trump không nhận lại hiệu quả như mong muốn. Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết, London đang phối hợp với các đồng minh để xây dựng một kế hoạch tập thể “khả thi” nhằm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và giảm thiểu tác động kinh tế của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh kế hoạch này sẽ không phải là một nhiệm vụ của NATO mà là sự hợp tác giữa các đối tác ở châu Âu, vùng Vịnh và Mỹ. Nhà lãnh đạo Anh cũng khẳng định nước này sẽ không bị cuốn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn tại Trung Đông.
Tại Đức, Người phát ngôn của Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng, cuộc chiến ở Trung Đông “không phải là cuộc chiến của NATO”, đồng thời nhấn mạnh liên minh này chủ yếu được thành lập nhằm bảo vệ lãnh thổ các nước thành viên. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng khẳng định Berlin sẽ không tham gia hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz, dù sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực ngoại giao để bảo đảm an toàn hàng hải.
Một số nước châu Âu khác cũng cho rằng, việc mở rộng vai trò quân sự tại khu vực có thể làm gia tăng căng thẳng vốn đang leo thang. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố, nước này sẽ không điều tàu tới eo biển Hormuz và chỉ nỗ lực thúc đẩy các biện pháp để giảm leo thang căng thẳng tại Trung Đông. Phát biểu ý kiến trên kênh truyền hình Rete4 của Italy, Thủ tướng Meloni khẳng định lại lập trường của nước này là “không tham chiến” cũng như sẽ “không tham gia vào cuộc xung đột”. Nhà lãnh đạo Italy cảnh báo việc can thiệp vào eo biển Hormuz sẽ là một bước tiến tới xung đột, trong khi người dân Italy lo ngại nguy cơ chiến tranh.
Tại cuộc họp mới đây ở Brussels (Bỉ), các Bộ trưởng Ngoại giao Liên minh châu Âu (EU) cũng thảo luận tình hình an ninh hàng hải, song chưa thể hiện ý định mở rộng các sứ mệnh hải quân hiện có sang eo biển Hormuz. Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas tuyên bố EU không có ý định mở rộng sứ mệnh hải quân Aspides đến eo biển Hormuz. “Aspides” có nghĩa là “lá chắn” trong tiếng Hy Lạp, là sứ mệnh hải quân mang tính phòng thủ do EU triển khai từ tháng 2/2024 nhằm khôi phục và bảo vệ tự do hàng hải ở Biển Đỏ và vùng Vịnh. Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Australia, Ba Lan, Tây Ban Nha hay Thụy Điển cũng tỏ ra dè dặt trước khả năng tham gia một chiến dịch quân sự tại Trung Đông.
Phản ứng trên của các nước cho thấy sứ mệnh cử tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz của Mỹ trở nên bất khả thi. Trong khi đó, việc lưu thông qua eo biển này bị gián đoạn đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, với mức tăng ước tính từ 40-50% trong vài tuần qua. Các chuyên gia nhận định nếu tuyến vận tải này không sớm được khôi phục, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt nhiều biến động lớn và nguy cơ về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mới là hoàn toàn có thể.
