Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Biếm họa: LIU RUI
Biếm họa: LIU RUI

Diễn ra từ ngày 13 đến 18/4, hội nghị thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng nhiều đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm trao đổi về các vấn đề cốt lõi của nền kinh tế toàn cầu như triển vọng tăng trưởng, ổn định tài chính, nợ công, xóa đói, giảm nghèo, tài trợ cho phát triển và ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài.

Ngày 14/4, IMF công bố báo cáo “Triển vọng kinh tế thế giới”, trong đó hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 và cảnh báo về những tác động tiêu cực có thể xảy ra do xung đột tại Trung Đông. Theo Reuters, IMF đã đưa ra ba kịch bản đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Kịch bản thứ nhất ước tính tăng trưởng kinh tế thế giới chỉ đạt 3,1% trong năm 2026, giảm 0,2 điểm phần trăm so dự báo đưa ra hồi tháng 1. Tuy nhiên theo IMF, việc điều chỉnh dự báo trên được đưa ra dựa trên giả định xung đột tại Trung Đông sẽ “tương đối ngắn”.

Trong tình huống xung đột kéo dài hơn, khi giá dầu và khí đốt tự nhiên tăng vọt 100 - 200% so mức giá hồi tháng 1 và duy trì ở vùng giá đó đến tận năm 2027, kịch bản thứ hai dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay sẽ chỉ đạt 2%, đồng nghĩa với tiệm cận mức “suy thoái". Suy thoái được định nghĩa là tăng trưởng kinh tế dưới 2%, một kịch bản mới chỉ xảy ra bốn lần kể từ năm 1980 đến nay. Kịch bản thứ ba xấu nhất sẽ xảy ra khi mức tăng trưởng đạt dưới 2%.

IMF nhấn mạnh, nếu không có cuộc xung đột Trung Đông, dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu lẽ ra đã được tổ chức này điều chỉnh tăng lên mức 3,4% nhờ vào các khoản đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, tổ chức này nhận định triển vọng kinh tế đang ngày càng trở nên bất định trước những diễn biến địa - chính trị khó lường tại Trung Đông.

Định chế tài chính này cũng lưu ý, trước khi bùng nổ xung đột tại Trung Đông, kinh tế toàn cầu đã có diễn biến tích cực hơn dự báo với đà tăng trưởng được kỳ vọng khá tốt trong năm nay. Tuy nhiên, cuộc chiến tại Trung Đông đang làm đảo lộn mọi dự báo trước đó. Ngoài ra, IMF còn cho biết, việc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới lần này cũng đã tính đến thay đổi thuế quan của Mỹ thấp hơn so năm ngoái.

Ông Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của IMF, nhận định: “Triển vọng kinh tế toàn cầu đột ngột rơi vào ảm đạm sau khi bùng phát xung đột tại Trung Đông”. Ông cảnh báo cuộc xung đột này có thể dẫn tới “khủng hoảng năng lượng” chưa từng có trên phạm vi toàn cầu.

Về lạm phát, IMF dự báo tỷ lệ lạm phát năm 2026 có thể tăng lên 4,4%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so dự báo trước đó. Về tác động đối với từng khu vực, IMF cho rằng, xung đột gây thiệt hại nặng nề hơn cho Trung Đông và các nền kinh tế dễ bị tổn thương. Cụ thể, tăng trưởng kinh tế tại khu vực Trung Đông và Trung Á dự báo giảm một nửa, xuống còn 1,9%. Nền kinh tế lớn nhất Trung Đông là Saudi Arabia tăng trưởng 3,1%, giảm 1,4 điểm phần trăm so dự báo trước đó. Ở khu vực Đông Bắc Á, tăng trưởng của Hàn Quốc được dự báo ở mức 1,9%. Đối với Nhật Bản, IMF cho biết nền kinh tế nước này có khả năng tăng trưởng 0,7% vào năm 2026 và 0,6% vào năm 2027, không thay đổi so các dự báo trước đó.

Đối với hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc, IMF dự báo GDP của Mỹ tăng 2,3%, trong khi Trung Quốc giảm nhẹ xuống 4,4%. Với châu Âu, IMF dự báo tăng trưởng GDP của Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) giảm 0,2 điểm phần trăm, xuống còn 1,1% trong năm 2026. Anh có thể ghi nhận mức giảm GDP lớn hơn, giảm 0,5 điểm phần trăm, xuống 0,8% trong năm nay.

Tác động đối với kinh tế thế giới phụ thuộc chủ yếu vào thời gian, cường độ và phạm vi của cuộc xung đột Trung Đông - những yếu tố vốn dĩ không thể dự báo trước. Đồng thời, tổ chức này cảnh báo các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển phụ thuộc vào nhập khẩu hàng hóa sẽ là những đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương. Theo IMF, ngay cả khi ngừng bắn hoàn toàn chấm dứt, tăng trưởng toàn cầu sẽ chưa thể đạt mức như trước do nhiều quốc gia còn phải lo khắc phục hậu quả gián tiếp từ xung đột.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: RAHMA

“Nắm đấm thép” của EU

Ủy ban châu Âu (EC) vừa đề xuất thiết lập một cơ chế trừng phạt mới nhằm đối phó các mối đe dọa từ nhiều hình thức tội phạm có tổ chức, bao gồm đưa người di cư trái phép, buôn bán người, buôn lậu vũ khí, ma túy và rửa tiền. Bảo đảm an ninh và các giá trị của khối cũng như bảo vệ tính mạng của người di cư là những mục đích chính của đề xuất này.

Hai nhà lãnh đạo Pháp (bên phải) và Syria gặp gỡ tại Damascus. Ảnh: GETTYIMAGES

Mở rộng hợp tác Pháp-Syria

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa có chuyến công du chớp nhoáng tới Syria. Tuy chỉ là cuộc ghé thăm trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Paris tỏ ra rất coi trọng việc mở rộng hợp tác với Damascus, thể hiện qua hình ảnh một đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng “ông chủ” Điện Elysee trong chuyến thăm Syria.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Động lực tìm lại vị thế

Với sự ủng hộ của các đối tác trong liên minh cầm quyền, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển của nước Đức sau một thời gian dài lâm vào trì trệ. Ông Merz khẳng định các biện pháp cải cách của liên minh cầm quyền sẽ tạo nền tảng tăng trưởng mới và phục hồi tích cực hơn trong thời gian tới.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Mục tiêu định hình “NATO 3.0”

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 36 Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7 tới, được đánh giá là một kỳ họp quan trọng bậc nhất lịch sử NATO. Bối cảnh địa - chính trị thế giới dịch chuyển mang tính bước ngoặt, liên minh xuyên Đại Tây Dương đứng trước áp lực xây dựng mô hình “NATO 3.0”, với bản thiết kế quân sự mới nhằm duy trì vị thế răn đe hiệu quả trong trật tự thế giới đầy biến động.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.