Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Biếm họa: LIU RUI
Biếm họa: LIU RUI

Diễn ra từ ngày 13 đến 18/4, hội nghị thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng nhiều đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm trao đổi về các vấn đề cốt lõi của nền kinh tế toàn cầu như triển vọng tăng trưởng, ổn định tài chính, nợ công, xóa đói, giảm nghèo, tài trợ cho phát triển và ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài.

Ngày 14/4, IMF công bố báo cáo “Triển vọng kinh tế thế giới”, trong đó hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 và cảnh báo về những tác động tiêu cực có thể xảy ra do xung đột tại Trung Đông. Theo Reuters, IMF đã đưa ra ba kịch bản đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Kịch bản thứ nhất ước tính tăng trưởng kinh tế thế giới chỉ đạt 3,1% trong năm 2026, giảm 0,2 điểm phần trăm so dự báo đưa ra hồi tháng 1. Tuy nhiên theo IMF, việc điều chỉnh dự báo trên được đưa ra dựa trên giả định xung đột tại Trung Đông sẽ “tương đối ngắn”.

Trong tình huống xung đột kéo dài hơn, khi giá dầu và khí đốt tự nhiên tăng vọt 100 - 200% so mức giá hồi tháng 1 và duy trì ở vùng giá đó đến tận năm 2027, kịch bản thứ hai dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay sẽ chỉ đạt 2%, đồng nghĩa với tiệm cận mức “suy thoái". Suy thoái được định nghĩa là tăng trưởng kinh tế dưới 2%, một kịch bản mới chỉ xảy ra bốn lần kể từ năm 1980 đến nay. Kịch bản thứ ba xấu nhất sẽ xảy ra khi mức tăng trưởng đạt dưới 2%.

IMF nhấn mạnh, nếu không có cuộc xung đột Trung Đông, dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu lẽ ra đã được tổ chức này điều chỉnh tăng lên mức 3,4% nhờ vào các khoản đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, tổ chức này nhận định triển vọng kinh tế đang ngày càng trở nên bất định trước những diễn biến địa - chính trị khó lường tại Trung Đông.

Định chế tài chính này cũng lưu ý, trước khi bùng nổ xung đột tại Trung Đông, kinh tế toàn cầu đã có diễn biến tích cực hơn dự báo với đà tăng trưởng được kỳ vọng khá tốt trong năm nay. Tuy nhiên, cuộc chiến tại Trung Đông đang làm đảo lộn mọi dự báo trước đó. Ngoài ra, IMF còn cho biết, việc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới lần này cũng đã tính đến thay đổi thuế quan của Mỹ thấp hơn so năm ngoái.

Ông Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của IMF, nhận định: “Triển vọng kinh tế toàn cầu đột ngột rơi vào ảm đạm sau khi bùng phát xung đột tại Trung Đông”. Ông cảnh báo cuộc xung đột này có thể dẫn tới “khủng hoảng năng lượng” chưa từng có trên phạm vi toàn cầu.

Về lạm phát, IMF dự báo tỷ lệ lạm phát năm 2026 có thể tăng lên 4,4%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so dự báo trước đó. Về tác động đối với từng khu vực, IMF cho rằng, xung đột gây thiệt hại nặng nề hơn cho Trung Đông và các nền kinh tế dễ bị tổn thương. Cụ thể, tăng trưởng kinh tế tại khu vực Trung Đông và Trung Á dự báo giảm một nửa, xuống còn 1,9%. Nền kinh tế lớn nhất Trung Đông là Saudi Arabia tăng trưởng 3,1%, giảm 1,4 điểm phần trăm so dự báo trước đó. Ở khu vực Đông Bắc Á, tăng trưởng của Hàn Quốc được dự báo ở mức 1,9%. Đối với Nhật Bản, IMF cho biết nền kinh tế nước này có khả năng tăng trưởng 0,7% vào năm 2026 và 0,6% vào năm 2027, không thay đổi so các dự báo trước đó.

Đối với hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc, IMF dự báo GDP của Mỹ tăng 2,3%, trong khi Trung Quốc giảm nhẹ xuống 4,4%. Với châu Âu, IMF dự báo tăng trưởng GDP của Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) giảm 0,2 điểm phần trăm, xuống còn 1,1% trong năm 2026. Anh có thể ghi nhận mức giảm GDP lớn hơn, giảm 0,5 điểm phần trăm, xuống 0,8% trong năm nay.

Tác động đối với kinh tế thế giới phụ thuộc chủ yếu vào thời gian, cường độ và phạm vi của cuộc xung đột Trung Đông - những yếu tố vốn dĩ không thể dự báo trước. Đồng thời, tổ chức này cảnh báo các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển phụ thuộc vào nhập khẩu hàng hóa sẽ là những đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương. Theo IMF, ngay cả khi ngừng bắn hoàn toàn chấm dứt, tăng trưởng toàn cầu sẽ chưa thể đạt mức như trước do nhiều quốc gia còn phải lo khắc phục hậu quả gián tiếp từ xung đột.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Ảnh: REUTERS

Xích lại gần hơn

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 2 đến 4/3. Chuyến công du kéo dài ba ngày tới “đảo quốc sư tử” được đánh giá là thành công vượt mong đợi, giúp Seoul xích lại gần hơn với quốc gia Đông Nam Á.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Biếm họa: AMORIM

Chính sách thuế gây tranh cãi

Ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mức thuế quan 10%, rồi nâng lên 15%, áp đặt với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

CEO Coupang, ông Park Dae-jun, trả lời báo giới về vụ việc. Ảnh: YONHAP

Vụ rò rỉ thông tin chấn động xứ kim chi

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc (MSIT) vừa công bố kết quả điều tra chung giữa chính phủ và tư nhân, xác nhận quy mô vụ rò rỉ dữ liệu tại Coupang - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này, lớn gấp nhiều lần so báo cáo ban đầu của doanh nghiệp.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Bế tắc chưa lối thoát

Tình trạng bế tắc giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách vẫn chưa tìm thấy lối thoát, khiến Chính phủ liên bang Mỹ tiếp tục bị đóng cửa một phần. Phe Dân chủ cương quyết từ chối bỏ phiếu thông qua ngân sách nhằm phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Điểm nóng chưa hạ nhiệt

Liên quan toan tính của Mỹ về kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch - ngày 3/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động quá trình lập kế hoạch quân sự cho một sứ mệnh mang tên “Arctic Sentry”, nhằm tăng cường an ninh ở khu vực này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên trái) gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Ảnh: JAPAN TIMES

Tìm kiếm cơ hội hợp tác

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần trước là chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy tại cảng Antwerp. Ảnh: GETTYIMAGES

Thách thức xuyên biên giới của EU

Bất chấp thành công của nhiều chiến dịch chống buôn bán ma túy, Cảnh sát châu Âu (Europol) cảnh báo loại hình tội phạm này vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tìm mọi thủ đoạn tinh vi nhằm đưa “cái chết trắng” vào “lục địa già”.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.