Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: JAWAD MORAD
Biếm họa: JAWAD MORAD

Theo ESCWA, nguy cơ mất an ninh lương thực đặc biệt nghiêm trọng đối với các quốc gia dễ bị tổn thương, chịu nhiều tác động của xung đột, có dư địa tài khóa hạn chế và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu lương thực. Xung đột leo thang đang gây ra các “cú sốc liên kết” đối với hệ thống năng lượng, nước và lương thực, trong đó gián đoạn thương mại năng lượng được xem là cú sốc kinh tế vĩ mô tức thời lớn nhất khi xuất khẩu hydrocarbon của các nước vùng Vịnh giảm mạnh, trong khi giá dầu phi mã do Eo biển Hormuz bị “đóng cửa”. Tình trạng gián đoạn không ai mong muốn này đang thúc đẩy lạm phát, làm gia tăng thâm hụt ngân sách và tăng chi phí vận tải trong toàn khu vực.

ESCWA cũng cảnh báo an ninh nguồn nước đang đối mặt rủi ro khi có gần 40 triệu người tại các nước trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) phụ thuộc lớn vào nguồn nước khử mặn, khiến họ dễ bị tổn thương trước các sự cố liên quan năng lượng hoặc cơ sở hạ tầng khử mặn, cũng như ô nhiễm biển do xung đột. Quyền Tổng Thư ký ESCWA Mourad Wahba kêu gọi hành động khẩn cấp và có phối hợp ở cấp khu vực, bao gồm xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường dự trữ chiến lược, đa dạng hóa các tuyến thương mại và đầu tư vào các hệ thống năng lượng, nước và lương thực có khả năng chống chịu cao.

Trong khi đó, nguồn cung lương thực đang chịu nhiều sức ép do khu vực Arab nhập khẩu phần lớn ngũ cốc và lượng dự trữ trong những năm gần đây chỉ đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ vỏn vẹn ba tháng. Giá nhiên liệu tăng, gián đoạn tuyến vận tải và giá phân bón cao được dự báo sẽ tiếp tục đẩy giá lương thực và chi phí sản xuất tăng, tác động mạnh nhất đến các gia đình thu nhập thấp. Ông Wahba cảnh báo, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, các tác động cộng hưởng của xung đột có thể làm gia tăng nghèo đói, gây bất ổn xã hội tại các quốc gia dễ bị tổn thương và đảo ngược tiến trình phát triển bền vững tại khu vực Arab.

Tình hình di cư do xung đột lại giáng thêm một đòn vào hoạt động viện trợ nhân đạo. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ (OCHA) cho biết, hơn 1,1 triệu người Lebanon đã phải di dời do xung đột, trong khi các lệnh sơ tán tiếp tục được mở rộng. Nhiều gia đình phải di chuyển đến các nơi trú ẩn tập trung, nhà người thân hoặc các khu định cư tạm thời, trong khi số khác vẫn chưa thể rời khỏi các khu vực xung đột và cần được hỗ trợ khẩn cấp. Khoảng 136.000 người phải tạm trú ẩn tại trường học và sân vận động. Bạo lực leo thang khiến 50% số cơ sở y tế do Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) hỗ trợ tại các khu vực xung đột phải đóng cửa, nhiều nhân viên y tế phải chạy lánh nạn. Các bệnh viện và trung tâm y tế còn trụ lại được đang hoạt động quá tải và thiếu nhân lực trầm trọng. UNFPA đã triển khai chín đơn vị y tế lưu động tại Lebanon nhưng vẫn chỉ như “muối bỏ bể” so nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân.

Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) Amy Pope cũng lên tiếng cảnh báo, nguy cơ xảy ra tình trạng di dời quy mô lớn và kéo dài tại Lebanon do xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah. Bà cho rằng, mức độ tàn phá hiện nay là rất nghiêm trọng và nguy cơ từ các đợt bắn phá tiếp theo ngày càng nghiêm trọng. Tổng Giám đốc IOM nhận định cuộc khủng hoảng di dời hiện nay nghiêm trọng hơn nhiều so các lần xung đột trước đây giữa Hezbollah và Israel. Bà thậm chí phàn nàn rằng, cộng đồng quốc tế chưa nhận thức đầy đủ về quy mô cuộc khủng hoảng hiện nay trong bối cảnh nguồn lực dành cho ứng phó nhân đạo đang ở mức thấp chưa từng có. Phó Tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề nhân đạo Tom Fletcher cũng lo ngại xung đột giữa Israel và Hezbollah tại miền nam Lebanon có thể kéo dài, thậm chí dẫn tới nguy cơ xuất hiện một vùng lãnh thổ bị chiếm đóng mới.

Tình hình nhân đạo tại Dải Gaza cũng không khá hơn. OCHA cho biết, nhu cầu nhân đạo vẫn vượt xa khả năng đáp ứng và hiện chỉ có một cửa khẩu quốc tế được mở để tiếp nhận hàng hóa nhân đạo. LHQ chỉ rõ hiện trạng việc phân phối lương thực trong tháng 3 chỉ đáp ứng một nửa nhu cầu calo tối thiểu, dù mỗi ngày đã cung cấp gần 1,5 triệu suất ăn và 130.000 gói bánh mì.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Ảnh: REUTERS

Xích lại gần hơn

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 2 đến 4/3. Chuyến công du kéo dài ba ngày tới “đảo quốc sư tử” được đánh giá là thành công vượt mong đợi, giúp Seoul xích lại gần hơn với quốc gia Đông Nam Á.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Biếm họa: AMORIM

Chính sách thuế gây tranh cãi

Ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mức thuế quan 10%, rồi nâng lên 15%, áp đặt với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

CEO Coupang, ông Park Dae-jun, trả lời báo giới về vụ việc. Ảnh: YONHAP

Vụ rò rỉ thông tin chấn động xứ kim chi

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc (MSIT) vừa công bố kết quả điều tra chung giữa chính phủ và tư nhân, xác nhận quy mô vụ rò rỉ dữ liệu tại Coupang - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này, lớn gấp nhiều lần so báo cáo ban đầu của doanh nghiệp.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Bế tắc chưa lối thoát

Tình trạng bế tắc giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách vẫn chưa tìm thấy lối thoát, khiến Chính phủ liên bang Mỹ tiếp tục bị đóng cửa một phần. Phe Dân chủ cương quyết từ chối bỏ phiếu thông qua ngân sách nhằm phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Điểm nóng chưa hạ nhiệt

Liên quan toan tính của Mỹ về kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch - ngày 3/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động quá trình lập kế hoạch quân sự cho một sứ mệnh mang tên “Arctic Sentry”, nhằm tăng cường an ninh ở khu vực này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên trái) gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Ảnh: JAPAN TIMES

Tìm kiếm cơ hội hợp tác

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần trước là chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy tại cảng Antwerp. Ảnh: GETTYIMAGES

Thách thức xuyên biên giới của EU

Bất chấp thành công của nhiều chiến dịch chống buôn bán ma túy, Cảnh sát châu Âu (Europol) cảnh báo loại hình tội phạm này vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tìm mọi thủ đoạn tinh vi nhằm đưa “cái chết trắng” vào “lục địa già”.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.

Biếm họa: AGO

Điểm nóng căng thẳng mới

Trong khi các xung đột ở Trung Đông, Ukraine… còn chưa lắng dịu thì tại khu vực Caribe, một điểm nóng khác đang nổi lên sau khi các biện pháp quân sự và kinh tế của Mỹ nhằm vào Venezuela ngày càng gia tăng.

Tổng thống V.Putin tại cuộc họp báo tổng kết năm 2025. Ảnh: TASS

Thận trọng nhưng không khép kín

Cuộc họp báo tổng kết năm 2025 kéo dài gần năm giờ đồng hồ của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã truyền tải những thông điệp một cách trực diện tới người dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: LIU RUI

Triển vọng mới

Nga cho biết sẽ phản đối mạnh mẽ nếu các đề xuất do Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) xây dựng được đưa vào kế hoạch hòa bình nhằm giải quyết xung đột hiện nay. Trong khi đó, Mỹ cũng xúc tiến đàm phán nhằm nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.