CHDC Congo đã ghi nhận 71 ca nhiễm trong 24 giờ qua, nâng tổng số ca nhiễm được xác nhận lên 452 ca kể từ khi dịch do chủng virus hiếm gặp bùng phát vào ngày 15/5, trong đó có 82 ca tử vong. Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi, Uganda đã ghi nhận ít nhất 19 ca nhiễm, trong đó có hai ca tử vong. Cũng theo CDC châu Phi, tổng cộng 34 nhân viên y tế đã nhiễm virus Ebola, trong đó bảy người tử vong.
Giới chuyên gia y tế xác định tác nhân gây ra đợt bùng phát này là Bundibugyo, một chủng virus Ebola hiếm gặp và hiện chưa có bất kỳ loại vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt. Hầu hết các loại vaccine ngừa Ebola hiện có trên thế giới chỉ có tác dụng đối với chủng Zaire (chủng virus phổ biến từng gây ra thảm kịch khiến gần 2.300 người tử vong tại CHDC Congo giai đoạn 2018-2020). Do đó, việc ngăn chặn chủng Bundibugyo hoàn toàn phải dựa vào các biện pháp phòng ngừa cách ly, phát hiện sớm và điều trị triệu chứng.
Tại cuộc họp báo trực tuyến chung cuối tuần trước, CDC châu Phi và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhấn mạnh những thách thức lớn, bao gồm việc thiếu các biện pháp đối phó với chủng Bundibugyo, cơ sở hạ tầng y tế yếu kém và áp lực lên hệ thống y tế vốn đã phải đối phó nhiều trường hợp cấp cứu, cùng những hạn chế về nguồn lực, sự di chuyển nhiều của người dân, nhiễm bệnh ở nhân viên y tế, thông tin sai lệch và sự thiếu tin tưởng, càng làm trầm trọng thêm tình hình.
Trong khi đó, dịch bệnh cũng đang diễn biến phức tại CH Trung Phi, làm dấy lên mối lo ngại về khả năng lan rộng của virus. WHO cho hay, gần 500 ca mắc virus Ebola đã được xác nhận trong đợt bùng phát đang diễn ra tại khu vực này. WHO đã tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế", do nguy cơ lan rộng dịch bệnh xuyên biên giới. Tổ chức này cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp can thiệp mạnh mẽ, dịch bệnh có thể trở thành đợt bùng phát Ebola lớn nhất từ trước tới nay.
Ông Jason Asher, Giám đốc Trung tâm Dự báo và Phân tích Dịch bệnh của CDC Mỹ cảnh báo nếu không có các biện pháp can thiệp y tế công cộng mạnh mẽ, với tốc độ hiện tại, quy mô lần này có thể so sánh với đợt bùng phát Tây Phi năm 2014, khi có hơn 28.000 ca bệnh và hơn 11.000 ca tử vong. Virus Ebola lây truyền qua tiếp xúc gần và dịch cơ thể, đã cướp đi hơn 15.000 sinh mạng ở châu Phi trong 50 năm qua. Đợt bùng phát hiện tại được công bố ngày 15/5 tại đông bắc CHDC Congo, nhưng virus được cho là đã lây lan âm thầm từ trước đó. Đáng chú ý, chưa có vaccine hay phương pháp điều trị nào được phê duyệt cho chủng Bundibugyo gây dịch lần này.
Để hạn chế nguy cơ dịch lan rộng, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) đang hỗ trợ thiết lập 30 chốt kiểm soát y tế tại ba tỉnh ở CHDC Congo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, nhằm giám sát sức khỏe người dân và phát hiện sớm các ca nghi nhiễm. Trong khi đó, Hiệp hội Chữ thập Đỏ và Trăng lưỡi liềm Đỏ quốc tế (IFRC) đã vận chuyển tới thành phố Bunia số lượng vật tư đủ để thực hiện khoảng 300 ca mai táng an toàn theo tiêu chuẩn phòng chống Ebola.
Để nâng cao năng lực giám sát và phòng ngừa dịch bệnh, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chính thức cấm nhập cảnh đối với hành khách đến từ CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan. Lệnh này áp dụng với cả những hành khách nhập cảnh UAE sau khi quá cảnh qua một hoặc nhiều trong số ba quốc gia châu Phi nói trên, trừ trường hợp họ đã rời khỏi các nước này hơn 21 ngày trước khi đến UAE. Tuy nhiên, các chuyến bay quá cảnh và vận chuyển hàng hóa giữa UAE với ba quốc gia này vẫn hoạt động bình thường, không bị ảnh hưởng.
Theo Reuters, WHO và CDC châu Phi đã công bố kế hoạch dành 518 triệu USD trong sáu tháng tới để tập trung tăng cường giám sát, xét nghiệm và các biện pháp phòng chống lây nhiễm. Theo Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, chương trình hành động kéo dài từ tháng 6 - 11, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu gồm điều phối khẩn cấp, giám sát dịch tễ, xét nghiệm, kiểm soát lây nhiễm, điều trị bệnh nhân và tăng cường truyền thông cộng đồng.
Ông Ghebreyesus nhấn mạnh cần phải kiểm soát dịch ngay tại nơi bùng phát, đồng thời hỗ trợ các quốc gia đang ứng phó và giúp các nước láng giềng sẵn sàng phát hiện và phản ứng kịp thời nếu có ca nhiễm mới. Mặc dù đây là một đợt bùng phát nghiêm trọng, ông cho rằng nếu hành động nhanh chóng và phối hợp, dịch hoàn toàn có thể được kiểm soát.
